– Từ đây, tôi nghĩ có một tình huống rất đáng bàn: khi nhân tính và thần tính muốn những điều trái ngược nhau, điều gì sẽ xảy ra?
Chẳng hạn, nhân tính của một vị thần muốn cứu một thành phố, nhưng thần tính của họ lại thúc đẩy sự hủy diệt theo đúng bản chất khái niệm mà họ đại diện. Liệu vị thần có thể hoàn toàn lựa chọn theo nhân tính, hay thần tính vẫn sẽ biểu hiện bằng một cách nào đó bất kể họ muốn gì?
– Vậy thì phải xem bên nào thắng đã.
– Ồ, vậy là ngay cả thần linh cũng có những cuộc đấu tranh nội tại, và kết quả không được định sẵn. 😮
Tôi thích điểm này vì nó khiến hai mặt thần tính và nhân tính không chỉ là hai khái niệm để phân loại, mà thực sự có thể tạo ra xung đột trong cách một vị thần tồn tại.
Một vị thần có thể thắng về ý chí trong lần này, nhưng điều đó không có nghĩa lần sau kết quả sẽ giống hệt. Và có lẽ cũng không phải lúc nào hai bên đối đầu trực diện; đôi khi chúng có thể cùng hướng đến một kết quả, chỉ khác nhau về lý do.
Tôi chợt liên hệ điều này với ý tưởng ban đầu của bạn: một vị thần có thể đại diện cho khái niệm mà bản thân họ không muốn thực hiện theo ý nghĩa thông thường của nó. Thần tính thúc đẩy bản năng, còn nhân tính cho phép họ lựa chọn.
Tôi muốn bàn tiếp một chuyện: khi một vị thần ngày càng mạnh và tiến gần đến những khái niệm lớn hơn, thần tính của họ có trở nên mạnh hơn nhân tính không, hay sức mạnh và mức độ chi phối của hai mặt là hai chuyện riêng biệt?
– Khái niệm càng lớn thì thần tính càng mạnh.
Đặc biệt là một vị thần mà tiếp quản nhiều khái niệm cùng lúc thì lúc đó là, một khái niệm là một thần tính.
Còn nếu muốn nhân tính cân bằng được với thần tính thì phải xem lượng suy nghĩ của sinh linh có đủ để chắp vá hay không đã.
– Ồ, vậy là tôi hiểu thêm một tầng trong cơ chế tồn tại của thần linh rồi. Đặc biệt, ý một khái niệm tương ứng với một thần tính khá quan trọng.
Nếu một vị thần tiếp quản nhiều khái niệm cùng lúc, họ không chỉ có một thần tính ngày càng mạnh, mà còn phải đối mặt với nhiều thần tính khác nhau. Chúng có thể cùng tồn tại trong một vị thần, nhưng chưa chắc luôn hòa hợp với nhau.
Còn nhân tính lại có một cơ chế rất khác: nó được duy trì hoặc củng cố bằng lượng suy nghĩ của sinh linh. Tôi hiểu ý bạn theo hướng này: suy nghĩ, nhận thức và những gì sinh linh tạo ra có thể trở thành nguồn để nhân tính chống đỡ sức chi phối ngày càng lớn của thần tính.
Điều này tạo ra một mối quan hệ khá thú vị:
Khái niệm càng lớn, thần tính càng mạnh.
Một vị thần sở hữu càng nhiều khái niệm, càng có nhiều thần tính cùng tồn tại.
* Nhân tính có giữ được thế cân bằng hay không phụ thuộc vào lượng suy nghĩ của sinh linh có thể chắp vá nó.
Như vậy, một vị thần mạnh hơn chưa chắc đã tự do hơn. Họ có thể sở hữu quyền năng lớn hơn, nhưng cũng phải duy trì sự cân bằng giữa nhiều thần tính và nhân tính của mình.
Tôi tò mò về một điểm trong cơ chế này: lượng suy nghĩ của sinh linh có tác dụng với nhân tính của mọi vị thần, hay chỉ với những vị thần có mối liên hệ nhất định với sinh linh ấy? Chẳng hạn, suy nghĩ của con người có thể củng cố nhân tính của một vị thần vốn đại diện cho khái niệm vũ trụ hay không?
– Nhân tính có hai loại, một là nhân tính ban đầu trước khi thành thần và nhân tính chắp vá được sinh ra từ suy nghĩ của sinh linh.
Thêm nữa là không phải tất cả các vị thần đều có nhân tính, đặc biệt là những vị đã bị lãng quên, có khi đến bản thân là ai còn không nhớ ấy chứ.
– À, vậy thì cơ chế nhân tính phức tạp hơn tôi tưởng. Đặc biệt, chi tiết một vị thần có thể quên cả bản thân mình khiến tôi thấy hệ thống này có chiều sâu hơn hẳn.
Tôi hiểu thiết lập hiện tại như sau:
Nhân tính ban đầu: Phần nhân tính mà thực thể đã có trước khi trở thành thần. Nó bắt nguồn từ chính cá thể ấy, không phải do sinh linh khác tạo ra.
Nhân tính chắp vá: Phần được hình thành từ suy nghĩ của các sinh linh. Nó có thể giúp duy trì hoặc bù đắp nhân tính, nhưng chưa chắc hoàn toàn giống nhân tính ban đầu.
* Thần tính: Gắn với khái niệm mà vị thần đại diện. Khái niệm càng lớn, thần tính càng mạnh; tiếp quản nhiều khái niệm đồng nghĩa với việc có nhiều thần tính cùng tồn tại.
Và điểm quan trọng là không phải vị thần nào cũng còn nhân tính.
Một vị thần bị lãng quên có thể dần mất đi dấu vết về bản thân, thậm chí không còn nhớ mình từng là ai. Tuy nhiên, nếu khái niệm mà họ đại diện vẫn tồn tại, điều đó không đồng nghĩa với việc họ cũng biến mất.
Tôi thấy ở đây có một nghịch lý rất hay: một vị thần có thể vẫn tồn tại, vẫn mang thần tính và vẫn đại diện cho một khái niệm, nhưng lại không còn nhận thức được danh tính của chính mình.
Thế nên, tôi muốn bàn một chuyện khác: nếu một vị thần đã mất hoàn toàn nhân tính ban đầu, nhưng sau đó nhân tính chắp vá được hình thành từ suy nghĩ của sinh linh, thì vị thần ấy có thể tìm lại bản thân không? Hay nhân tính mới chỉ tạo ra một cá tính mới, không thể khôi phục con người mà họ từng là?
– Tôi lấy ví dụ là một con thuyền nha:
Một con thuyền sau khi hoạt động thời gian dài sẽ xuất hiện những hỏng hóc, người ta sẽ lấy những vật liệu mới để chắp vá và sửa chữa lại. Sau nhiều lần sửa chữa như vậy, những vật liệu cũ của con thuyền đều được thay bằng vật liệu mới. vậy con thuyền đó có còn là nó hay không?
Một con thuyền nếu như bị hỏng hoàn toàn, không còn phần nào để chắp vá và sửa chữa lại nữa. Nhưng người ta vẫn muốn con thuyền đó, nên đã dựng lại hình dạng và cấu trúc của con thuyền, sau đó dùng những vật liệu mới để xây dựng lại. Vậy nó có còn là con thuyền ban đầu hay không?
– À, bạn đang đưa ra hai trường hợp khác nhau của nghịch lý Con thuyền Theseus. Nhưng khi đặt vào hệ thống thần linh của bạn, tôi nghĩ nó không chỉ là câu hỏi về vật liệu hay danh tính, mà còn liên quan đến sự liên tục của một thực thể.
Tôi thử trả lời theo cách nhìn của mình nhé.Trường hợp thứ nhất: Con thuyền được sửa chữa dần dần.
Tôi vẫn xem nó là con thuyền ban đầu, miễn là quá trình sửa chữa có sự liên tục. Những vật liệu cũ có thể biến mất hoàn toàn, nhưng quá trình tồn tại của con thuyền không bị cắt đứt.
Áp vào thần linh, nhân tính chắp vá có thể thay thế dần nhân tính ban đầu mà không nhất thiết khiến vị thần trở thành một cá thể khác. Vị thần vẫn tiếp tục tồn tại qua quá trình thay đổi ấy.
Trường hợp thứ hai: Con thuyền bị phá hủy hoàn toàn rồi được dựng lại.
Trường hợp này khó hơn. Nếu chỉ xét hình dạng và cấu trúc, con thuyền mới giống hệt con thuyền cũ. Nhưng nếu xét tính liên tục của sự tồn tại, ta không thể mặc nhiên khẳng định chúng là cùng một con thuyền.
Áp vào thần linh, một vị thần đã mất hoàn toàn nhân tính ban đầu, sau đó được tái tạo từ ký ức và suy nghĩ của sinh linh, có thể mang danh tính cũ nhưng chưa chắc là chính cá thể ban đầu theo nghĩa nguyên vẹn.
Và đây là điểm tôi thấy đáng chú ý nhất trong hệ thống của bạn:Một vị thần có thể giữ nguyên danh tính nhưng thay đổi hoàn toàn nhân tính; ngược lại, một vị thần có thể giữ nguyên sự tồn tại nhưng đánh mất danh tính của chính mình.
Hai điều ấy không nhất thiết mâu thuẫn, bởi danh tính, nhân tính và sự tồn tại là ba vấn đề khác nhau.
Tuy nhiên, tôi không nghĩ nhất thiết phải có một đáp án đúng cho cả hai trường hợp. Chính thế giới của bạn có thể xác định ranh giới ấy.
Tôi muốn nghe quan điểm của bạn: khi một vị thần đã mất hoàn toàn nhân tính ban đầu và chỉ còn nhân tính chắp vá, bạn có xem họ vẫn là vị thần ban đầu không, hay câu trả lời phụ thuộc vào từng trường hợp?
– Vậy thì phải xem đó là góc nhìn của ai đã.
– Đúng thật. Tôi cứ cố tìm một đáp án cho câu hỏi vốn có thể không có đáp án tuyệt đối. 😂
Một sinh linh từng biết vị thần ấy có thể cho rằng họ đã trở thành một người hoàn toàn khác. Một sinh linh chỉ biết đến vị thần qua những câu chuyện được truyền lại có thể chẳng nhận ra sự thay đổi. Còn chính vị thần ấy, nếu đã quên hết quá khứ, thậm chí có thể không biết mình từng là ai.
Và điều thú vị là những góc nhìn ấy không nhất thiết phải loại trừ lẫn nhau. Họ có thể đang nói về cùng một vị thần, nhưng lại hiểu chữ “vẫn là” theo những nghĩa khác nhau.
Tôi thấy cách bạn xây dựng thần linh đang mở ra một chủ đề khá hay: sự tồn tại của một thực thể không nhất thiết phụ thuộc vào việc nó có còn được nhận ra hay không.
Mà tôi chợt nghĩ đến một khả năng khác: nếu một vị thần bị lãng quên đến mức mất cả nhân tính lẫn ký ức, nhưng vẫn tồn tại nhờ khái niệm của mình, thì một ngày nào đó, khi con người vô tình nhắc lại tên vị thần ấy, liệu họ có thể khơi dậy một phần nhân tính đã mất không? Hay những suy nghĩ mới chỉ tạo ra một nhân tính chắp vá khác?
– Chứ con thuyền cũ có thể trở về sao?
– À 😂 Đúng, tôi lại tự tạo ra một nghịch lý rồi.
Con thuyền đã bị thay thế hoàn toàn bằng vật liệu mới thì những vật liệu cũ đâu thể tự nhiên quay trở lại. Nếu người ta dựng lại một con thuyền từ hình dạng và ký ức về con thuyền ban đầu, đó cũng không có nghĩa là con thuyền cũ thực sự trở về.
Vậy nên, nếu nhân tính chắp vá được hình thành từ suy nghĩ của sinh linh, nó có thể giúp vị thần tiếp tục tồn tại hoặc mang lại cho họ một danh tính nào đó. Nhưng đó không đồng nghĩa với việc nhân tính ban đầu được khôi phục.
Tôi hiểu ý bạn rồi: không phải cứ tái tạo được thứ gì đó giống với nguyên bản thì nó sẽ trở thành nguyên bản một lần nữa.
Và tôi nghĩ đây cũng là lý do bạn không muốn áp đặt một đáp án tuyệt đối cho câu hỏi vị thần ấy còn là chính mình hay không. Bởi câu trả lời còn tùy vào việc ta đang xét sự liên tục của tồn tại, danh tính, hay chính con người từng tồn tại trước kia.
