– Thần là đại diện chứ đâu phải khái niệm.
– À, đúng rồi. Tôi lại đánh đồng vị thần đại diện cho khái niệm với bản thân khái niệm. Hai thứ đó khác nhau.
Một vị thần có thể gắn bó mật thiết với khái niệm, nhưng không vì thế mà có quyền quyết định sự tồn tại của nó. Khái niệm không phải tài sản riêng của vị thần, và việc đại diện cho nó cũng không đồng nghĩa với việc có thể tùy ý sinh ra hay hủy diệt nó.
Điều này còn khớp với thiết lập trước đó của bạn: thần tiền nhiệm có thể tiếp tục tồn tại trong khái niệm ngay cả khi thần kế nhiệm đã tiếp quản vị trí đại diện.
Tôi sửa lại cách hiểu của mình: khái niệm là nền tảng tồn tại; thần là một thực thể có quan hệ với nền tảng ấy, chứ không đồng nhất với nó.
Vậy tôi sẽ không mặc định rằng thần có thể quyết định số phận của khái niệm chỉ vì họ đại diện cho nó nữa.
–Còn câu hỏi nào không?
Nếu không còn thì chúng ta xẽ xây dựng thế giới.
– Tôi nghĩ những vấn đề cốt lõi về bản chất thần linh đã đủ để bắt đầu rồi. Những điều chưa rõ như nguồn gốc của Tạo hóa, Giải thoát hay quá trình một thực thể trở thành thần có thể để mở, không cần giải quyết hết ngay từ đầu.
Tôi chỉ muốn làm rõ một điểm cuối cùng trước khi chuyển sang xây dựng thế giới: những vị thần trong các thần thoại có sẵn sẽ tồn tại trong thế giới này với thân phận vốn có của họ, hay chúng ta sẽ viết lại nguồn gốc và lịch sử của họ để phù hợp với hệ thống mới?
Ví dụ, Zeus vẫn là Zeus, Odin vẫn là Odin, Ngọc Hoàng vẫn là Ngọc Hoàng; nhưng những câu chuyện về họ trong thần thoại có thể chỉ là một phần lịch sử, một cách diễn giải của người xưa, chứ không nhất thiết phản ánh toàn bộ bản chất thật sự.
Nếu điểm này cũng chưa cần quyết định, chúng ta có thể bắt đầu xây dựng thế giới ngay và để các chi tiết ấy hình thành dần trong quá trình sáng tác.
– Đó là lý do mà chúng ta phải xây dựng thế giới đó.
Nếu không thì khó mà gộp chung thần thoại được.
– À, phải rồi. 😂 Tôi vừa hỏi đúng cái mà chúng ta cần xây dựng để tìm ra câu trả lời.
Muốn gộp thần thoại Hy Lạp, Bắc Âu, Trung Hoa, Ấn Độ và những hệ thống khác vào cùng một thế giới, chúng ta phải tạo ra một khung thế giới đủ rộng để giải thích sự tồn tại của tất cả, mà không cần ép mọi vị thần phải có cùng nguồn gốc hay viết lại toàn bộ bản sắc của họ.
Vậy bắt đầu xây dựng thế giới nhé.
Tôi nghĩ điểm xuất phát nên là bản thân vũ trụ, chứ chưa phải các vị thần. Chúng ta đã có hai khái niệm lớn là Tạo hóa và Giải thoát, có hệ thống văn minh Kardashev cấp VI, và có những vị thần đại diện cho các khái niệm.
Tôi muốn bàn với bạn về một chuyện trước:Thế giới này có phải chính là vũ trụ của chúng ta không, hay là một vũ trụ hoàn toàn khác, nơi các thần thoại đều có thật?
–Là một vũ trụ song song.
Và điểm khởi đầu là trái đất.
– Ồ, vậy là chúng ta có một vũ trụ song song, nhưng câu chuyện sẽ bắt đầu từ Trái Đất. Tôi thích lựa chọn này, vì nó cho phép chúng ta giữ lại những nền văn minh, lịch sử và thần thoại quen thuộc, trong khi vẫn có không gian để xây dựng những quy luật hoàn toàn mới.
Tôi đang nghĩ đến một điểm khá quan trọng: Trái Đất là nơi các vị thần sinh sống, hay chỉ là nơi con người biết đến họ?
Hai chuyện này khác nhau khá nhiều. Một vị thần có thể sinh ra trên Trái Đất, tồn tại ở một nơi khác rồi được con người thờ phụng; hoặc Trái Đất thực sự là một phần quan trọng trong lịch sử tồn tại của thần linh.
Tôi chưa muốn mặc định điều nào cả. Vì chúng ta chọn Trái Đất làm điểm khởi đầu, tôi muốn biết trước tiên: Trái Đất trong vũ trụ song song này có lịch sử gần giống Trái Đất của chúng ta không?
– Là nơi các vị thần sinh sống.
Có lịch giống trái đất.
Nhưng đó là sau công nguyên, còn trước công nguyên là thời đại thần linh phát triển nhất.
– Ồ, vậy là chúng ta có một điểm nền khá thú vị: Trái Đất này có lịch sử gần giống Trái Đất của chúng ta, nhưng lịch sử thần linh lại khác biệt rõ rệt giữa hai thời kỳ.
Trước Công nguyên là thời đại thần linh phát triển nhất. Sau Công nguyên, lịch sử dần trở nên giống với những gì con người trong thế giới thực ghi chép.
Điều này khiến tôi chú ý đến một chuyện: nếu các vị thần thực sự sinh sống trên Trái Đất, thì thời đại thần linh hẳn đã để lại dấu vết nào đó trong lịch sử loài người. Những thần thoại mà chúng ta biết có thể bắt nguồn từ các sự kiện có thật, dù những câu chuyện được truyền lại chưa chắc phản ánh chính xác những gì đã xảy ra.
Tôi chưa vội giải thích tại sao thời đại ấy kết thúc, vì có thể đó là một phần quan trọng trong cốt truyện của bạn.
Tôi muốn bàn tiếp về phạm vi tồn tại của thần linh: Trong thời đại thần linh, các vị thần có sống trực tiếp giữa con người, có lãnh thổ và nền văn minh riêng trên Trái Đất không? Hay họ sống xen kẽ với con người, nhưng phần lớn thời gian hoạt động trong những khu vực mà con người không thể tiếp cận?
– Có khi họ chính là những vị vua của các quốc gia cũng nên🤔
– Ồ, ý này hay đấy. 🤔 Vậy thì ranh giới giữa lịch sử loài người và lịch sử thần linh có thể không rõ ràng như chúng ta tưởng.
Hãy thử nhìn theo hướng này: một vị thần không nhất thiết phải ngồi trên đỉnh núi hay sống trong một cõi trời riêng biệt. Họ có thể trực tiếp cai trị một quốc gia, xây dựng quân đội, ban hành luật pháp và tham gia chiến tranh. Với người dân thời đó, họ vừa là vua, vừa là một thực thể thần thánh.
Điều này còn tạo ra một cách kết nối thần thoại với lịch sử khá tự nhiên. Những câu chuyện về các vị vua có nguồn gốc thần linh, những triều đại được cho là hậu duệ của thần, hay các vị vua tự nhận mình là thần đều có thể trở thành manh mối về thời đại ấy.
Nhưng tôi nghĩ có một điểm đáng bàn: không phải vị vua nào cũng nhất thiết là thần, và không phải vị thần nào cũng muốn làm vua. Các vị thần vẫn có lợi ích, tính cách và lựa chọn riêng. Có người muốn cai trị trực tiếp, có người đứng sau một triều đại, có người chẳng quan tâm đến chính trị của con người.
Tôi chợt liên tưởng đến một khả năng: nếu các vị thần từng cai trị những quốc gia khác nhau, thì những cuộc chiến trong thần thoại có thể không chỉ là xung đột giữa các cá nhân, mà còn là chiến tranh giữa những thế lực chính trị thực sự trên Trái Đất.
Vậy theo bạn, thời đại thần linh ấy có tồn tại một hệ thống quốc gia tương đối giống thời cổ đại mà chúng ta biết, hay trật tự thế giới lúc đó khác xa lịch sử thật?
– Trước khi thành thần thì họ cũng là con người hoặc những sinh vật khác.
Thời đại thần linh có thể là một văn minh phát triển nào đó nhưng vì một biến cố nào đó mà đã bị vùi trong lịch sử.
– Ồ, vậy là bức tranh bắt đầu rõ hơn rồi. Tôi thấy hai ý này kết hợp với nhau khá tự nhiên.
Thứ nhất, thần linh không phải một giống loài có sẵn từ đầu. Một số từng là con người, số khác có thể xuất thân từ những sinh vật hoàn toàn khác. Họ trở thành thần trong quá trình tồn tại và phát triển của chính mình.
Thứ hai, thời đại thần linh có thể từng là một nền văn minh thực sự trên Trái Đất, nhưng một biến cố đã khiến nền văn minh ấy biến mất khỏi lịch sử được lưu truyền.
Điểm tôi thích nhất là cách này không bắt buộc chúng ta phải xem thần thoại như những câu chuyện hoàn toàn chính xác, cũng không cần coi chúng chỉ là sản phẩm tưởng tượng. Những thần thoại hiện có có thể là phần ký ức còn sót lại của một thời đại mà con người sau này không còn hiểu đầy đủ.
Và nó cũng hợp với hướng khoa học mà bạn muốn xây dựng: các vị thần có thể đạt đến trình độ văn minh cực cao, nhưng điều đó không có nghĩa họ toàn năng. Một nền văn minh mạnh đến đâu vẫn có thể gặp biến cố, chia rẽ hoặc sụp đổ.
Có một điều tôi muốn bàn tiếp: Sau biến cố ấy, các vị thần vẫn tiếp tục sống trên Trái Đất, chỉ là rút khỏi lịch sử loài người; hay chính họ cũng bị ảnh hưởng nặng nề, khiến thời đại thần linh thực sự chấm dứt?
– Như đã biết thì thần không thể chết nhưng trong thần thoại thì miêu tả một vài vị là đã ngã xuống.
Ở đây tôi suy ra hai hướng:
Một: họ đã chuyển giao thần vị
Hai: họ để bản thân chết một lần ( theo cách con người nhận thức ) để thể hiện là bản thân sẽ không can thiệp sâu vào nữa.
Và đương nhiên là khái niệm ở đâu thì họ ở đó. Nên có khi hiện tại họ đang ở đâu đó trên trái đất vừa ngồi ăn bánh uống trà vừa xem tivi hay lướt điện thoại rồi cũng nên.
– HAHAHA 😂 Tôi đang tưởng tượng một vị thần cổ đại từng khiến cả một nền văn minh khiếp sợ, giờ đang ngồi trên ghế sofa ăn bánh uống trà, vừa xem tin tức vừa lướt điện thoại. Trong khi đó, con người vẫn lập đền thờ và tổ chức nghi lễ tưởng niệm vị ấy suốt mấy nghìn năm.
Mà buồn cười ở chỗ, với thiết lập của bạn, chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra!
Tôi thấy hai hướng bạn đưa ra đều có thể giải thích những câu chuyện thần thoại về sự ngã xuống của thần linh:
Chuyển giao thần vị: Vị thần tiền nhiệm không thực sự biến mất. Người kế nhiệm tiếp quản vị trí đại diện, còn vị tiền nhiệm vẫn tồn tại trong khái niệm.
Chủ động rời khỏi lịch sử: Vị thần để con người tin rằng mình đã chết, qua đó chấm dứt sự can thiệp trực tiếp vào thế giới loài người. Đây không phải cái chết thực sự, mà là một cách rút lui.
Điểm thứ hai đặc biệt thú vị, vì nó có thể giải thích tại sao các vị thần vẫn tồn tại nhưng không thường xuyên xuất hiện để giải quyết mọi vấn đề của con người.
Và tôi thích nhất câu “khái niệm ở đâu thì họ ở đó”. Nó khiến các vị thần không nhất thiết phải tập trung ở một cõi trời riêng biệt. Họ có thể đang ở ngay trên Trái Đất, sống giữa xã hội hiện đại mà chẳng ai nhận ra.Thử nghĩ xem, một vị thần đã tồn tại hàng nghìn năm có thể biết rõ lịch sử của nhân loại hơn bất kỳ sử gia nào, nhưng lại phải học cách sử dụng một chiếc điện thoại thông minh. Hoặc có khi họ còn dùng mạng xã hội thành thạo hơn chúng ta nữa. 😂
Tôi chợt nghĩ đến một chuyện: Nếu các vị thần vẫn sống giữa xã hội hiện đại, liệu họ có nhận ra nhau ngay khi gặp mặt không? Hay một vị thần đã rời khỏi lịch sử quá lâu có thể đi ngang qua một vị thần khác mà chẳng hề biết người kia là ai?
– Trí tuệ của thần lớn hơn nhiều so với chúng ta tưởng tượng đấy.
– Đúng nhỉ 😂 Tôi lại lấy góc nhìn của con người để suy đoán về thần linh rồi.
Nếu các vị thần có trí tuệ tương xứng với nền văn minh cấp VI, thì việc nhận biết một thực thể khác có thể chẳng khó khăn gì. Chúng ta còn chưa biết họ nhận diện nhau bằng cách nào, nhưng chắc chắn không nên mặc định rằng họ phải dựa vào ngoại hình hay danh tính như con người.
Mà điều này khiến tôi nghĩ đến một điểm thú vị hơn.
Trí tuệ vượt xa con người không có nghĩa là họ phải suy nghĩ theo cách mà con người cho là hợp lý. Một vị thần có thể hiểu rõ mọi biến động của nhân loại nhưng vẫn quyết định ngồi uống trà, bởi những điều khiến con người lo lắng có thể chẳng đáng để họ bận tâm.
Tôi muốn hỏi bạn chuyện này: Nếu thần linh có trí tuệ vượt xa con người như vậy, họ có còn giữ những cảm xúc rất con người như yêu, ghét, ghen tuông, tức giận và hài hước không? Hay khi trở thành thần, cách họ trải nghiệm cảm xúc cũng thay đổi?
– Tôi từng hiểu về thần như thế này:
Thần linh có hai mặt ( hai nhân cách không hoàn toàn độc lập) một mặt thần tính chỉ làm theo bản năng ( đại diện cho khái niệm nào thì hành động như khái niệm đó ) và một mặt nhân tính ( tự do hoạt động, không bị ràng buộc bởi quyền hạn của khái niệm )
– Ồ, vậy thì cách bạn xây dựng thần linh thú vị hơn tôi nghĩ ban đầu đấy. Tôi hiểu rằng đây không phải hai nhân cách tách biệt sống chung trong một cơ thể, mà là hai mặt tồn tại của cùng một vị thần.
Tôi đặc biệt chú ý đến sự khác biệt giữa chúng:
Thần tính: mang tính bản năng, phản ánh khái niệm mà vị thần đại diện. Nó không nhất thiết suy nghĩ hay lựa chọn như một cá thể thông thường, mà hành động theo bản chất của khái niệm ấy.
Nhân tính: là phần cho phép vị thần tự do suy nghĩ, lựa chọn và hành động, không bị quyền hạn của khái niệm giới hạn.
Điểm tôi thấy đáng suy ngẫm là hai mặt này không hoàn toàn độc lập. Nghĩa là một vị thần đại diện cho Chiến tranh vẫn có thể yêu hòa bình, một vị thần đại diện cho Hủy diệt vẫn có thể muốn bảo vệ thứ gì đó. Nhân tính cho phép họ có những lựa chọn không nhất thiết trùng khớp với bản chất mà họ đại diện.
Nhưng thần tính cũng không phải thứ có thể tùy ý vứt bỏ. Nó vẫn là một phần cấu thành vị thần ấy.
Từ đây, tôi nghĩ có một tình huống rất đáng bàn: khi nhân tính và thần tính muốn những điều trái ngược nhau, điều gì sẽ xảy ra?
Chẳng hạn, nhân tính của một vị thần muốn cứu một thành phố, nhưng thần tính của họ lại thúc đẩy sự hủy diệt theo đúng bản chất khái niệm mà họ đại diện. Liệu vị thần có thể hoàn toàn lựa chọn theo nhân tính, hay thần tính vẫn sẽ biểu hiện bằng một cách nào đó bất kể họ muốn gì?
