Sương sớm giữa hè ở Saltmere mỏng hơn hẳn những buổi sáng cuối thu, chỉ vừa đủ đọng thành từng giọt li ti trên phiến đá lát sân sau khi Wren quỳ một gối xuống bên giàn phơi, ngón tay lướt qua lớp tro nguội còn sót lại từ đêm qua.
Sáu đêm liền cô đã làm đúng một việc trước khi đi ngủ: bó một nắm ngải cứu khô thành từng cuộn nhỏ, châm lửa cho chúng cháy âm ỉ chứ không bùng thành ngọn, để làn khói xám mỏng len khắp góc vườn nơi treo những mẻ hoa oải hương và cỏ xạ hương vừa thu hoạch từ dịp lễ hội.
Mùa mật ong luôn để lại một thứ mùi ngọt vương trong không khí lâu hơn cô muốn, đủ ngọt để dụ lũ bướm đêm và mọt gỗ mò tới đục khoét những bó thảo dược quý giá nhất trong năm. Đốt ngải cứu là mẹo bà ngoại dạy cô từ khi cô còn chưa cao hơn cái giàn phơi này.
Cô phủi tay, đứng dậy, nhìn quanh một vòng. Mấy chậu húng tây vẫn đứng vững, không nghiêng đổ như đôi lần có gió lớn ban đêm. Trời hôm nay quang. Không một gợn mây nào báo trước điều gì khác thường.
Bên kia hàng rào thấp, con dốc vẫn còn vắng, chỉ có tiếng chổi quét lẹt xẹt của bà Merrick bên nhà đối diện và tiếng một con mèo hoang kêu gào đòi ăn ở góc phố. Hội thi thả diều Teo háo hức khoe từ tuần trước đã diễn ra được ba hôm, và cậu bé vẫn chưa chịu ngừng kể về chiếc diều hình con cá chép về nhì của mình mỗi khi có dịp, dù ai cũng đã nghe câu chuyện ấy ít nhất năm lần. Wren mỉm cười khi nghĩ tới nó, một nụ cười nhỏ, riêng tư, không ai nhìn thấy.
Mùa mật ong năm nay khiến tiệm bận rộn hơn hẳn mọi năm. Từ sau lễ hội, tin đồn về mấy lọ siro ho tẩm mật của cô lan xa hơn cô tưởng, và giờ cô phải phơi gấp đôi lượng thảo dược thường ngày để kịp trữ cho mùa đông sắp tới. Đó cũng là lý do cô không thể để lũ mọt gỗ phá hỏng công sức của cả mùa hè chỉ vì lười đốt một nắm ngải cứu mỗi tối. Bà ngoại từng nói với cô, hồi cô còn học việc, rằng một dược thảo sư giỏi không phải người pha được thuốc hay nhất, mà là người biết giữ cho nguyên liệu của mình sống sót qua từng mùa. Wren đã học thuộc câu đó lâu đến mức đôi khi quên mất nó từng là lời của người khác.
Cô rót nước sôi vào một chiếc tách nhỏ, thả vào đó vài lá bạc hà tươi hái vội từ luống cây gần đó, để nó nguội bớt trong lúc cô làm nốt việc còn lại. Uống một chút gì ấm trước khi bắt đầu một ngày dài là thói quen bà dạy, dù bà chưa từng nói thẳng ra rằng đó cũng là cách để bình tâm lại trước khi đối mặt với bất cứ điều gì đang chờ phía trước.
Tối qua, lúc cô đang buộc nốt cuộn ngải cứu cuối cùng, Corvin đi ngang qua trên đường tuần, dừng lại đúng một khắc bên hàng rào hỏi liệu cô có cần khiêng hộ thùng nước tưới không. Cô từ chối, như mọi lần. Anh vẫn đứng lại thêm một lúc, nhìn làn khói mỏng bốc lên trong bóng tối nhá nhem, rồi hỏi mùi đó là gì.
"Ngải cứu. Xua côn trùng thôi."
Anh gật đầu, không hỏi thêm, trước khi tiếp tục vòng tuần. Một cuộc trò chuyện ngắn ngủi, chẳng có gì đặc biệt, nhưng nó vẫn còn đọng lại trong cô sáng nay, giống dư vị ấm của một tách trà đã nguội từ lâu mà người ta vẫn chưa muốn đổ đi.
Cô mang giàn phơi đã kiểm tra xong quay vào bếp, bắc ấm nước, chuẩn bị mở cửa tiệm như mọi sáng. Nhưng trước khi cô kịp lật tấm biển gỗ treo trước cửa từ "Đóng" sang "Mở", một tiếng ồn bất thường từ phía bến cảng vọng lên tới tận con dốc. Không phải nhịp chợ phiên rộn ràng quen thuộc. Đó là tiếng người gọi nhau gấp gáp, xen lẫn thứ âm thanh nghe như gỗ và thùng bị lật đổ hàng loạt.
Wren bước ra hiên, nheo mắt nhìn xuống phía dưới. Teo đang chạy lên, chân trần vấp phải một hòn đá nhỏ khiến cậu suýt ngã sấp, tay vẫn ôm khư khư một chiếc giỏ liễu gai rỗng không hiểu sao chưa chịu bỏ xuống.
"Cô Wren!"
Cậu hét lên từ xa, giọng đứt quãng vì thở dốc.
"Cô xuống bến xem đi! Cả một mẻ cá lớn hỏng hết rồi!"
Câu chuyện Teo kể, xen giữa những hơi thở hổn hển và vài lần cậu phải dừng lại vì hụt hơi, dần dần ghép thành một bức tranh rõ hơn trong đầu Wren.
Đêm qua, khi phần lớn Saltmere đã chìm vào giấc ngủ, thuyền của mấy gia đình đánh cá xa bờ mới trở về, mang theo mẻ cá lớn nhất mùa hè này, đủ để ướp muối và bán sang tận mấy thị trấn lân cận nếu suôn sẻ. Người ta vừa bắt đầu ướp muối ngoài trời, dưới ánh đèn dầu treo dọc cầu tàu, thì một cơn gió giật bất ngờ nổi lên, kéo theo mưa xối xả chỉ trong chưa đầy một khắc đồng hồ.
Không ai kịp trở tay.
Muối bị mưa cuốn trôi một phần, phần cá còn lại phơi ngoài trời quá lâu trong cái nóng ẩm đặc trưng của mùa hè trước khi có người nghĩ ra cách che chắn tạm. Đến sáng, khi thuỷ triều rút và trời quang trở lại, gần nửa số cá đã bốc mùi ôi.
"Bác Doran khóc luôn ấy cô ạ." Teo nói, mắt mở to như thể chính cậu cũng không tin nổi điều mình vừa chứng kiến. "Con chưa bao giờ thấy bác ấy như vậy."
Wren rót cho cậu một cốc nước, tay cô làm việc đó bằng phản xạ trong khi đầu óc cố sắp xếp lại tất cả những gì vừa nghe. Một cơn bão nhỏ, đến nhanh, đi cũng nhanh. Không phải điều gì đó thường xuyên xảy ra vào giữa mùa hè, nhưng cũng không phải chưa từng có ở một thị trấn cảng như Saltmere. Cô nghĩ tới việc Corvin đêm qua không nhắc gì tới chuyện trời sắp trở gió, và nhận ra có lẽ đơn giản là vì lúc anh đi ngang qua nhà cô, mọi thứ vẫn còn yên ả.
Cô chưa kịp hỏi thêm thì có tiếng gõ cửa khác, ba tiếng cách đều, nhưng dứt khoát hơn hẳn cách người Saltmere vẫn gõ khi ghé thăm nhau.
Người đứng ngoài cửa là một thanh niên trẻ Wren chỉ nhớ mặt lơ mơ, thường thấy chạy việc vặt cho văn phòng hội đồng, tay cầm một mảnh giấy gấp gọn, vẻ mặt có chút lúng túng như thể cậu ta không thích công việc mình đang phải làm sáng nay.
"Cô Callahan." Cậu ta nói, giọng cố giữ vẻ trang trọng nhưng không hoàn toàn thành công. "Bà Trưởng làng Ostend triệu tập cô đến phòng họp Hội đồng Ngư dân. Trong vòng một canh giờ tới, nếu cô có thể thu xếp được."
"Vì chuyện gì?" Wren hỏi, dù trong bụng cô đã đoán được phần nào câu trả lời từ trước khi cậu ta mở miệng.
"Cháu không rõ chi tiết, cô ạ." Cậu ta đáp, mắt lảng sang một bên, một cử chỉ khiến Wren càng chắc chắn hơn là cậu ta rõ hơn những gì cậu ta chịu nói ra. "Chỉ được dặn là mời cô tới sớm nhất có thể."
Cậu ta cúi đầu chào rồi quay đi ngay, bước chân vội vã hơn cần thiết, như thể muốn thoát khỏi cái sân này càng nhanh càng tốt. Wren đứng đó một lúc, mảnh giấy triệu tập trong tay còn chưa mở ra, và cảm thấy một thứ gì đó lành lạnh bắt đầu lan trong ngực. Không hẳn là sợ hãi, chỉ là linh cảm quen thuộc của một người đã học được cách nhận ra khi nào một buổi sáng bình thường sắp không còn bình thường nữa.
Cô mở tờ giấy ra. Chỉ vài dòng ngắn gọn, đúng kiểu chữ viết tay gọn ghẽ, không thừa một nét, mà cô nhận ra ngay là của Ostend.
Cô gấp tờ giấy lại, đặt nó lên quầy, rồi đi vào trong lấy khăn choàng. Trước khi ra khỏi cửa, cô dừng lại một nhịp bên kệ thuốc, nhìn xuống bó ngải cứu khô còn sót lại từ đêm qua, những cọng lá xám bạc quăn lại vì đã hong khô đủ lâu. Cô không biết chính xác vì sao mình lại nhặt nó lên, chỉ là một phản xạ, giống cách người ta mang theo bằng chứng vô tội dù chưa ai buộc tội mình điều gì. Cô nhét nó vào túi tạp dề, dặn Teo trông cửa tiệm hộ một lúc, rồi bước ra con dốc.
Con đường xuống bến sáng nay khác hẳn mọi khi. Mùi tanh của cá ôi đã bắt đầu bốc lên nồng nặc dưới cái nắng gắt vừa lên, lẫn vào mùi muối bị đổ tràn thành từng vệt trắng trên nền đá ướt. Vài người phụ nữ đứng túm tụm trước cửa hàng bán cá, giọng thì thầm nhưng đủ để Wren nghe loáng thoáng những từ như "thiệt hại", "cả tháng lương", trước khi họ nhận ra cô đi ngang và im bặt.
Đó là điều khiến cô khó chịu hơn cả tiếng xì xào. Sự im lặng đột ngột ấy, và cách vài cặp mắt lướt qua cô rồi quay đi thật nhanh, như thể nhìn cô lâu hơn một giây sẽ khiến họ dính phải điều gì đó không hay.
Wren giữ lưng thẳng, bước đều, không nhanh hơn cũng không chậm hơn bình thường. Cô đã học cách làm điều này từ rất lâu, từ những ngày đầu tiếp quản tiệm thuốc khi cả thị trấn còn ngờ vực liệu một cô gái hai mươi mốt tuổi có đủ sức giữ nổi di sản của bà mình hay không. Giữ lưng thẳng không xoá được ánh mắt người khác, nhưng ít nhất nó không cho họ thấy nó có tác dụng.
Cô đi ngang qua dãy thuyền neo sát bờ, nơi vài người đàn ông đang khiêng những giỏ cá đã bốc mùi ra phía sau, đổ chúng vào một hố chôn tạm đào vội trên bãi cát. Mùi tanh nồng lẫn với mùi muối cháy khét dưới nắng khiến cô phải nín thở một lúc khi đi ngang. Đâu đó trong đầu, một giọng nói nhỏ, quen thuộc đến mức cô ghét phải thừa nhận nó vẫn còn ở đó, thì thầm rằng nếu cô không tìm được cách chứng minh mình vô can trước trưa nay, có lẽ tiệm thuốc sẽ mất đi thứ cô đã dày công gây dựng lại kể từ ngày bà mất: niềm tin của những người từng nghi ngờ cô sẽ trụ được bao lâu.
Phòng họp Hội đồng nằm ngay sau nhà thờ cảng, một toà nhà đá thấp, mái ngói cũ đã ngả màu rêu xám ở góc khuất nắng. Wren chưa từng có lý do để bước vào đây trước đây. Cánh cửa gỗ nặng kẽo kẹt khi cô đẩy vào, và không khí bên trong ập vào mặt cô ngay lập tức, đặc quánh mùi giấy cũ và mùi cá tanh vương trên áo của những người vừa từ bến chạy thẳng tới đây mà chưa kịp thay đồ.
Ánh sáng lọt qua hai ô cửa sổ hẹp trên cao, cắt thành hai vệt dài chạy chéo qua chiếc bàn gỗ dài giữa phòng, nơi Trưởng làng Ostend đã ngồi sẵn, áo choàng xanh sẫm, kính gọng đồng trễ xuống sống mũi, một cuốn sổ mở ra trước mặt dù bà chưa viết gì vào đó. Dọc theo hai bên tường, gần chục người đứng hoặc ngồi trên những chiếc ghế dài kê tạm, phần lớn là đàn ông vẫn còn mặc nguyên quần áo đi biển, tay chân lấm lem muối và bùn.
Ông Doran đứng gần đầu bàn, tay khoanh trước ngực, vai xệ xuống theo cách Wren chưa từng thấy ở người đàn ông vốn luôn đứng thẳng như cột buồm mỗi khi cô gặp ở chợ. Con trai ông đứng cạnh, hàm bạnh ra, ánh mắt đã nhìn thẳng vào Wren từ lúc cô bước qua ngưỡng cửa, không né tránh như lần trước ở cầu tàu năm ngoái.
"Cô Callahan." Ostend lên tiếng, giọng đều đều quen thuộc, không lạnh nhưng cũng không có chút ấm áp nào thừa thãi. "Cảm ơn cô đã tới nhanh. Mời cô đứng đây."
Bà chỉ tay vào một khoảng trống trước bàn, đúng vị trí một người bị chất vấn nên đứng, không phải chỗ của khách mời. Wren bước tới, hai tay khép lại phía trước, cảm nhận rõ sức nặng của gần chục cặp mắt đổ dồn vào mình.
"Chắc cô đã nghe chuyện xảy ra đêm qua." Ostend nói tiếp, không chờ Wren xác nhận. "Bốn thuyền, mẻ cá lớn nhất mùa hè này, gần như mất trắng vì không ướp muối kịp trước khi mưa tới. Đây là thiệt hại nặng nhất tôi phải xử lý kể từ khi nhậm chức, cô Callahan ạ, và tôi cần làm rõ mọi khả năng trước khi mùa đánh bắt tiếp theo bắt đầu."
"Cháu rất tiếc về chuyện đó. Nhưng cháu không hiểu vì sao mình lại có mặt ở đây."
Một tiếng hừ khẽ vang lên từ phía ông Doran, đủ lớn để cả phòng nghe thấy.
"Vì tối hôm kia, và cả năm đêm trước đó nữa, cô đốt lửa gần khu vườn nhà cô." Ông nói, giọng khàn đặc hơn cả những lần Wren từng nghe. "Khói bay là là mặt đất, tạt cả xuống hướng bến. Con trai tôi ngửi thấy mùi ấy trên đường về nhà đêm hôm kia, đúng đêm trước khi cá cắn câu tệ hơn hẳn mọi khi."
"Cháu đốt ngải cứu khô để xua côn trùng khỏi kho thảo dược, ông Doran ạ." Wren đáp, cố giữ giọng bình tĩnh nhất có thể. "Mùa mật ong năm nào cháu cũng làm việc này, mùi ngọt của mật thu hút mọt gỗ và bướm đêm, nếu không xử lý, cả kho hàng của cháu sẽ hỏng trong vài tuần."
Cô lấy bó ngải cứu khô trong túi tạp dề ra, đặt nó lên bàn trước mặt Ostend, những cọng lá xám khô giòn kêu lách tách nhẹ khi chạm mặt gỗ.
"Đây là thứ cháu đốt. Không có bột đá cộng hưởng nào trong đó, không có công thức bí truyền nào cả. Bất cứ ai trồng vườn ở Saltmere cũng làm y hệt vào mùa này, chỉ là không phải ai cũng làm với số lượng lớn như cháu vì cháu có cả một kho thảo dược cần bảo vệ."
Có một khoảng im lặng ngắn khi vài người gần đó nghiêng người nhìn bó lá trên bàn, nhưng nó không kéo dài đủ lâu để thành một sự nhượng bộ thật sự.
"Cây cỏ bình thường thì đâu có cái mùi hắc như thế."
Một giọng già nua vang lên từ góc phòng, và Wren nhận ra ngay đó là người đàn ông năm ngoái từng nói với cô đúng câu ấy ở khu phơi lưới, dù cô vẫn chưa từng biết tên ông.
"Năm ngoái tôi đã nói rồi, cô nhớ không? Cá tinh lắm, ngửi mùi lạ là nó né hết."
"Năm ngoái các ông cũng nói vậy," Wren cố giữ cho giọng mình không run, "và cả mùa đánh bắt sau đó vẫn diễn ra bình thường."
"Năm ngoái thiệt hại chỉ có vài giỏ cá một đêm." Con trai ông Doran cắt ngang, giọng gay gắt hơn hẳn thái độ lấp lửng của cậu ta năm trước. "Lần này là cả một mùa hè của bốn gia đình, cô Callahan. Cha tôi đã định dùng số tiền đó sửa lại mái nhà trước mùa đông. Cô nghĩ cô có thể đứng đó nói "chỉ là cây cỏ" rồi coi như xong chuyện à?"
Tiếng xì xào lan khắp phòng, không còn là những lời thì thầm rời rạc nữa mà đã bện lại thành một khối âm thanh đặc quánh, khó phân biệt câu nào của ai. Wren cảm thấy hai bàn tay mình siết chặt vào nhau phía sau lưng, móng tay bấm nhẹ vào lòng bàn tay bên kia, một cách để giữ cho giọng mình không vỡ ra thành thứ gì đó gay gắt mà cô sẽ phải hối hận sau này.
"Nếu các ông muốn cháu ngừng đốt ngải cứu, cháu sẽ tìm cách khác để bảo vệ kho hàng." Cô nói, cố nói to hơn tiếng ồn đang dâng lên. "Nhưng cháu không thể để mọi người tin rằng cháu đã gây ra một cơn bão."
"Không ai nói cô gây ra bão cả, cô Callahan." Ostend lên tiếng, gõ nhẹ đầu bút lên mặt bàn, một âm thanh nhỏ nhưng đủ sắc để cắt ngang đám đông đang ồn ào. Cả phòng dần im lại. "Nhưng cô cần hiểu, đúng hay sai không phải điều duy nhất tôi phải cân nhắc sáng nay. Bốn gia đình vừa mất một mùa hè làm ăn, và tôi cần họ tin rằng hội đồng đang lắng nghe nỗi lo của họ, dù nỗi lo đó có căn cứ khoa học hay không."
"Vậy nghĩa là sao ạ?" Wren hỏi, dù cô đã lờ mờ đoán được câu trả lời.
Ostend tháo kính ra, lau nhẹ bằng vạt áo choàng, một cử chỉ chậm rãi cho thấy bà đang cân nhắc từng chữ trước khi nói ra.
"Nghĩa là tôi cần cô ngừng mọi việc đốt lửa quanh khu vực gần bến cho tới khi việc này lắng xuống. Và nếu tình hình không cải thiện, tôi buộc phải xem xét lại liệu giấy phép hành nghề của cô có cần thêm điều kiện gì không, ít nhất là về nơi cô được phép xử lý thảo dược trong phạm vi thị trấn."
Câu nói ấy rơi vào phòng nhẹ nhàng như mọi câu Ostend vẫn nói, nhưng nó nặng hơn bất cứ điều gì Wren từng nghe từ bà. Giấy phép hành nghề không chỉ là một tờ giấy. Nó là toàn bộ những gì bà ngoại cô đã dày công gây dựng suốt những năm tháng qua, thứ duy nhất đứng giữa Root & Salt và việc trở thành một căn nhà bỏ hoang khác trên con phố dốc này.
"Cháu chưa từng làm gì sai." Wren nói, giọng cô lần này khẽ hơn, không còn cố gắng lớn tiếng để át đi đám đông nữa, chỉ đơn giản là một sự thật cô cần nói ra cho chính mình nghe thấy nhiều hơn là cho ai khác.
"Có thể vậy."
Ostend đáp, không chút cảm thông rõ rệt trong giọng, nhưng cũng không có ác ý.
"Nhưng tôi không thể để cả một cộng đồng đang hoảng loạn vì mất mát ngồi yên chỉ vì cô đúng, cô Callahan. Tôi sẽ triệu tập lại phiên họp này trong vài ngày tới, sau khi mọi người bình tĩnh hơn. Trong lúc đó, tôi mong cô hợp tác."
Bà không đợi Wren đáp lại, chỉ cúi xuống viết vài dòng vào cuốn sổ trước mặt, coi như phần việc của mình sáng nay đã xong. Đám đông bắt đầu tản ra dần, tiếng ghế gỗ cọ trên nền đá, tiếng người ta lầm bầm với nhau khi bước ra cửa, một vài ánh mắt vẫn còn nán lại trên Wren thêm một giây trước khi rời đi.
Ông Doran là người cuối cùng còn nán lại, và trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, ánh mắt ông gặp ánh mắt Wren. Có một điều gì đó trong đó không hẳn là thù địch, gần giống sự mệt mỏi của một người bị đẩy vào thế phải chọn giữa nỗi sợ và một cô gái ông vẫn thầm quý mến, và cuối cùng nỗi sợ đã thắng.
"Không phải tôi muốn vậy đâu, cô Callahan." Ông nói, giọng nhỏ hơn hẳn lúc nãy, rồi quay người bước ra mà không đợi cô đáp lại.
Wren đứng lại một mình giữa căn phòng đang vãn dần người, bó ngải cứu khô vẫn nằm trơ trọi trên mặt bàn gỗ nơi cô đặt xuống lúc nãy, không ai buồn động tới. Cô cắn chặt môi dưới, đủ để cảm nhận rõ vị hơi đau nhói lan ra, một cách để giữ cho những giọt nước mắt đang chực trào không có cơ hội rơi xuống trước mặt bất kỳ ai còn sót lại trong phòng. Cô đếm nhịp thở của mình, chậm rãi, đúng cách bà ngoại đã dạy từ khi cô còn là một đứa trẻ hay khóc nhè mỗi lần bị bạn học trêu chọc, cho đến khi cơn nghẹn trong cổ họng dịu bớt.
Cánh cửa gỗ phía sau lưng cô bật mở, bản lề cũ kêu lên một tiếng ken két sắc hơn hẳn lúc nãy. Wren quay lại, và thấy Corvin đứng sừng sững giữa khung cửa, ngực còn phập phồng như vừa chạy một quãng đường dài, ánh mắt xám của anh quét qua cả căn phòng trước khi dừng hẳn lại nơi cô.
