Q1·Ch.73: Triều đình đồng ý hòa hoãn với Chiêm Thành

Trần Mộng Dữ nghe kể xong, liền tâu rằng:
- Theo thuộc hạ, đây là một chuyện tốt đối với minh công!
Lê Quý Ly ngạc nhiên:
- Chuyện này với ta không liên quan nhiều, có gì là tốt?
Trần Mộng Dữ cười mỉm:
- Chẳng phải chí của minh công là muốn noi theo gương Chu Công, Gia Cát xưa kia sao?
Lê Quý Ly bảo:
- Hiền điệt có thể nói rõ hơn không?
Trần Mộng Dữ tiến thêm một bước, giọng nhỏ hơn:
- Minh công muốn làm như Chu Công, Gia Cát thì kẻ đế vương phải có bụng khoan hoà, thậm chí hơi nhu nhược. Nhưng Quan gia hiện nay, theo minh công là người thế nào?
Lê Quý Ly nói:
- Quan gia hiện nay là người quả quyết, mạnh mẽ, có chí lớn. Sau này nếu nắm quyền, ắt sẽ không dễ để chúng ta tung hoành!
Trần Mộng Dữ cười:
- Vậy theo minh công, nếu Ngự Câu Vương làm vua thì thế nào?
Lê Quý Ly giật mình, hai mắt sáng lên. Trần Mộng Dữ phân tích tiếp:
- Trước đây Tiên đế nam tuần, chẳng may tuẫn quốc. Thái Thượng hoàng trong lúc bàng hoàng thương xót cho Tiên đế đã quyết định lập Quan gia. Nhưng thói đời, chẳng ai yêu cháu hơn con cả. Mà Ngự Câu Vương lại là viên ngọc trên tay Thượng hoàng, từ sâu thẳm trong lòng Người trước nay vẫn luôn yêu quý đứa con này nhất. Nếu Ngự Câu Vương ở hẳn bên Chiêm thì không nói, còn một khi danh chính ngôn thuận đã ở trên đất Việt, minh công chờ một thời gian, khi có cơ hội thuận lợi chỉ cần khuyên Thượng hoàng một câu, rất có khả năng Người sẽ hồi tâm chuyển ý, đưa Ngự Câu Vương lên ngôi báu!
Lê Quý Ly mừng rỡ nắm tay Trần Mộng Dữ mà rằng:
- Hiền điệt đúng là người mà ông trời đưa đến giúp ta!
Ngay đêm ấy, Lê Quý Ly ngồi trong trướng đến khuya, tự tay soạn một bản tấu chương dài. Trong tấu, ông không ngần ngại nói tốt về Ngự Câu Vương, ca ngợi lòng trung nghĩa, tài năng, đồng thời phân tích lợi ích của việc tạm thời hòa hoãn với Chiêm Thành để củng cố hậu phương, chờ thời cơ lớn. Bản tấu được giao cho đội kỵ mã tinh nhuệ mang về Thăng Long gấp rút.
Sáng hôm sau, Lê Quý Ly truyền lệnh toàn quân tiếp tục tiến quân, hướng thẳng đến thành Tây Bình. Khi đại quân kéo đến cách Tây Bình hơn mười dặm đã thấy tiếng reo hò vang dội đón chào. Xương Đức Vương cùng các tướng ra tận ngoài thành nghênh tiếp. Xương Đức Vương tuy tính về tước vị thì cao hơn, nhưng trong hoàng thất lại là hàng cháu, ở trong quân lại là hạ cấp của Lê Quý Ly, nên vẫn phải xuống ngựa chắp tay tấu báo theo quân lệnh.
Lê Quý Ly cũng không dám ngồi trên ngựa nhận lễ, vội nhảy xuống, cầm tay Xương Đức Vương nói mấy lời động viên an ủi. Lại ngẩng đầu nhìn thành Tây Bình đã được sửa sang phần nào, cười mà rằng:
- Vương gia tuy trẻ tuổi nhưng văn võ song toàn, thật không thẹn với các bậc liệt tổ liệt tông Hoàng triều ta!
Xương Đức Vương mỉm cười tạ ơn. Hai người cùng lên ngựa, dẫn đầu đại quân tiến vào thành.
= = =
Bản tấu của Lê Quý Ly từ chiến trường Nghệ An sau hơn mười ngày vượt đường thiên lý cuối cùng cũng được đưa tới kinh thành Thăng Long. Hôm ấy trời cuối xuân nhưng oi nóng khác thường, mây đen kéo kín chân trời mà mãi không đổ nổi một hạt mưa. Gió nam thổi hầm hập như đốt lửa, khiến cả hoàng thành phủ một bầu không khí ngột ngạt khó tả.
Thái Thượng hoàng ngồi trong điện Thiên An đọc xong tấu thư, hồi lâu vẫn im lặng không nói. Vị lão hoàng gia đã trải qua hơn nửa đời sóng gió ấy lúc này thần sắc có phần mệt mỏi, mái tóc bạc đi nhiều chỉ trong một năm ngắn ngủi kể từ sau trận đại bại ở Đồ Bàn. Trong lòng ông hiểu rất rõ, trận chiến với Chiêm Thành lần này tuy quân Đại Việt đang chiếm thế thượng phong, nhưng với bản thân ông lại đang đứng trước hai lựa chọn khó khăn.
Một bên là mối quốc thù chưa trả. Trần Duệ Tông chết trận nơi đất khách, hàng vạn quân sĩ bỏ mạng dưới mưa tên Chiêm Thành, nỗi nhục ấy đến nay triều đình Đại Việt chưa lúc nào quên. Mà hiện giờ thành Thổ Du đã phá, ba lộ Nghệ An, Tây Bình, Thuận Hóa đã nằm trong tay, nếu đại quân thừa thắng nam tiến thì chưa biết chừng thật sự có thể đánh thẳng tới Đồ Bàn, rửa sạch mối nhục ngày nào.
Nhưng một bên kia lại là Trần Húc.
Dẫu người con trai ấy khiến Thái thượng hoàng thất vọng rất nhiều, dẫu ông hiểu rõ năng lực và khí độ của Trần Húc không thể gánh nổi giang sơn Đại Việt, thì suy cho cùng đó vẫn là trưởng tử của ông, là giọt máu ruột rà mà ông từng ôm bế từ thuở lọt lòng. Bao nhiêu năm qua, nghe tin Trần Húc bị bắt sống, giam lỏng ở Chiêm Thành, trong lòng Thái thượng hoàng chưa từng có ngày nào yên ổn. Nay quân Đại Việt thắng lớn, nếu ép Chế Bồng Nga đến bước đường cùng, ai biết y có nổi giận mà giết Trần Húc hay không?
Nghĩ đến đó, Thái thượng hoàng khẽ thở dài, liền truyền gọi Cung Tín vương Trần Thiên Trạch, Tư đồ Trần Nguyên Đán cùng Giản Hoàng vào cung nghị sự.
Chẳng bao lâu sau, ba người lần lượt tiến vào điện.
Cung Tín vương Trần Thiên Trạch tuổi đã ngoài năm mươi, thân hình cao lớn, dung mạo uy nghiêm, là một trong những thân vương nhiều uy tín nhất trong hoàng tộc. Tư đồ Trần Nguyên Đán thì tóc bạc quá nửa, thần thái trầm ổn như núi, ánh mắt luôn mang vẻ suy tư của bậc lão thần từng trải. Còn Giản Hoàng tuy tuổi trẻ nhất, nhưng qua mấy trận đại chiến, trên người cũng dần xuất hiện khí độ của một bậc quân chủ thực sự.
Sau khi cả ba hành lễ xong, Thái Thượng hoàng liền đem tấu chương của Lê Quý Ly đưa cho họ xem. Trong điện nhất thời im lặng, chỉ có tiếng giấy lật khẽ vang lên giữa không gian oi bức.
Hồi lâu, Cung Tín vương Trần Thiên Trạch là người lên tiếng trước. Ông chậm rãi bước ra giữa điện, chắp tay tâu:
- Muôn tâu Thái thượng hoàng, muôn tâu Quan gia! Quân ta đang đà thắng lợi, việc thu lại ba lộ rất dễ dàng, thậm chí có thể kéo thẳng đến kinh đô Đồ Bàn trả thù cho Tiên đế năm trước. Nhưng...
Nói đến đây, ông chợt nghẹn lại, một lát sau mới tiếp tục:
- Ngự Câu Vương hiện vẫn còn trong tay giặc. Người xưa có câu “ném chuột sợ vỡ đồ”, dù chúng ta đang ở thế thượng phong nhưng cũng không thể không nghĩ đến an nguy của Vương gia. Huống hồ hai nước Việt - Chiêm bao năm qua đánh đi đánh lại, dân chúng hai bên đều khổ sở, quốc lực hao tổn không ít. Theo ý thần, chi bằng tạm thời chấp thuận điều kiện của Chiêm Thành, phong Ngự Câu Vương làm Thuận An Đại vương, cho ở lại trấn thủ Thuận Hóa. Một mặt giữ được huyết mạch hoàng gia, một mặt lấy đó làm bức trường thành chắn giữa hai nước. Chúng ta nhân thời gian ấy dưỡng dân tích lương, chờ quốc lực mạnh thêm rồi tính chuyện khác cũng chưa muộn.
Lời của Cung Tín vương vừa dứt, Tư đồ Trần Nguyên Đán cũng khẽ gật đầu tán đồng.
Ông vốn là người hiểu rất rõ sự nguy hiểm của chiến tranh. Trải qua bao năm trị quốc, Trần Nguyên Đán nhìn thấy vô số cảnh dân chúng ly tán, ruộng đồng hoang phế chỉ vì binh đao liên miên. Trong mắt ông, một trận thắng lớn chưa chắc đã đáng giá bằng mười năm thiên hạ yên ổn.
Bởi vậy ông bước ra, chậm rãi tâu rằng việc lớn của quốc gia không thể chỉ nhìn thắng bại nhất thời. Đại Việt hiện tuy thắng trận, nhưng trong nước vừa trải qua nhiều năm chiến loạn, quốc khố chưa hẳn sung túc. Nếu tiếp tục nam chinh sâu vào đất Chiêm, đường vận lương kéo dài hàng ngàn dặm, chưa biết thắng thua ra sao, nhưng dân chúng chắc chắn sẽ càng thêm khốn khổ.
Thái Thượng hoàng nghe xong liền khẽ gật đầu, rồi quay sang nhìn Giản Hoàng.
Ánh mắt ông lúc ấy vô cùng phức tạp.
Bởi ông biết người thanh niên trước mặt này tuy tuổi trẻ, nhưng tư duy và cách nhìn sự việc lại khác hẳn chúng nhân. Hơn nữa, Giản Hoàng lại là con trai của Trần Duệ Tông - người vừa năm ngoái đã chết trận dưới tay Chế Bồng Nga. Quyết định lần này, đối với chàng e rằng còn khó khăn hơn bất cứ ai khác.
- Ý cháu thế nào?
Cả điện lập tức im phăng phắc.
Giản Hoàng cúi đầu trầm ngâm hồi lâu mới chậm rãi bước ra.
Thực ra trong lòng chàng đã suy nghĩ rất kỹ từ trước. Chàng hiểu nếu lúc này công khai phản đối Cung Tín vương và Trần Nguyên Đán thì chẳng khác nào tự đối đầu với ý nguyện sâu kín của Thái Thượng hoàng. Mà điều ấy tuyệt đối không khôn ngoan.
Quan trọng hơn, Giản Hoàng hiểu rõ lịch sử tương lai.
Trong lịch sử thực, Trần Phế Đế về sau từng giết chết Trần Húc. Chính việc ấy đã khiến Thái thượng hoàng ôm hận trong lòng, cuối cùng ra tay phế truất rồi bức tử Phế Đế để lập Thuận Tông lên ngôi. Đối với Thái thượng hoàng, dù Trần Húc có bất tài đến đâu thì vẫn là con ruột của ông. Người ngoài có thể coi thường, nhưng chính ông tuyệt đối không cho phép ai động vào huyết mạch của mình.
Giản Hoàng hiểu rằng mình không thể lặp lại sai lầm ấy.
Huống hồ, chàng vốn là người xuyên việt từ thế kỷ XXI. Đối với Trần Duệ Tông, ngoài danh nghĩa phụ tử thì tình cảm thật sự cũng không hẳn là nhiều. “Mối thù giết cha” trong lòng chàng cũng không sâu đậm như người thời này tưởng tượng. Chàng không hề có ý định chỉ vì một mối thù trên danh nghĩa mà bất chấp tất cả, hành động như một cái máy thiếu suy nghĩ.
Nghĩ đến đó, Giản Hoàng mới chắp tay tâu:
- Muôn tâu Thái thượng hoàng, cháu cũng đồng ý với hoàng bá và hoàng thúc(1). Quốc thù nhất định phải trả, nhưng tính mạng vương huynh cũng vô cùng quan trọng, chúng ta không thể vội vàng. Chỉ có điều, cháu muốn tâu trình với Thái thượng hoàng và hoàng bá, hoàng thúc rằng, chúng ta cũng không nên dễ dàng đồng ý với Chiêm Thành được. Nếu cứ vậy đồng ý cho nghị hòa, nhất định bọn chúng ắt sẽ khinh nhờn ta!
--------------------------
[1]. Hoàng bá chỉ Trần Thiên Trạch bởi ông là anh ruột của Trần Duệ Tông (cha của Giản Hoàng), hoàng thúc là Trần Nguyên Đán bởi ông là em họ của Trần Duệ Tông.
--------------------------
Giản Hoàng nói đến đây, tức thì cả ba vị trưởng bối lập tức mở to mắt nhìn chàng. Bởi họ biết, chàng lại có một chủ ý khác, một điều có thể đem lại lợi ích, uy thế cho Đại Việt, nhưng họ chưa từng nghĩ tới.