Q4·Ch.16: Không thể đánh!

Ông hơi ngừng lại, dường như đang nhớ về một quãng thời gian đã xa.
- Nhưng ngay từ khi còn nhỏ, Bệ hạ đã nổi tiếng là một thần đồng hiếm có. Ba tuổi đã biết đọc, biết viết thành thạo chữ Chăm. Năm tuổi, ngài đã biết hơn một nghìn chữ Hán. Đến tám tuổi, ngài làu thông hơn một trăm bộ kinh văn. Có những chỗ kinh nghĩa thâm sâu, ngay cả các cao tăng trong Hoàng gia khi nghe ngài giải thích cũng phải cúi đầu thán phục.
Giọng Nhã Đam dần trở nên trang trọng.
- Mười hai tuổi, Bệ hạ đã học hết Tứ Thư, Ngũ Kinh của nước Đại Minh. Sau đó, ngài lại chuyên tâm nghiên cứu binh thư, ngày đêm không ngừng nghỉ. Từ năm mười hai tuổi đến năm mười tám tuổi, ngài đã lần lượt đọc và nghiền ngẫm Tôn Tử binh pháp, Ngô Tử, Lục Thao, Tam Lược, Vệ công vấn đối của Đại Minh, rồi cả Binh thư yếu lược của Đại Việt. Những bộ sách ấy không chỉ được ngài đọc qua một lần, mà còn được nghiên cứu tường tận, đối chiếu từng thiên, từng mục, suy xét cách vận dụng vào thực tế hành quân và tác chiến.
Ông đưa mắt nhìn Trà Bân và Ma Du Đà:
- Khi ấy, nhiều đại tướng trong triều đình đã phải thừa nhận rằng, về khả năng nghiên cứu binh pháp và hiểu biết lý luận quân sự, họ còn chưa chắc bằng Bệ hạ. Một người mới mười tám tuổi đã có thể cùng các tướng lĩnh bàn luận về thế trận, cách dùng binh, việc điều phối lương thảo và lựa chọn địa hình tác chiến. Các ngươi thử hỏi, trong số những người đang ngồi ở đây, có mấy ai khi mười tám tuổi đã đạt được trình độ ấy?
Trà Bân và Ma Du Đà nhìn nhau, không ai lên tiếng.
Nhã Đam lại chậm rãi bước đến bên cửa sổ. Bên ngoài, mưa vẫn rơi, những giọt nước đập vào song gỗ, tạo thành âm thanh lách tách đều đặn.
- Kể từ khi Tiên đế băng hà, Bệ hạ đăng cơ, các ngươi đều đã tận mắt chứng kiến Chiêm Thành chúng ta trở nên hùng mạnh như thế nào. Lãnh thổ được mở rộng, quân đội liên tiếp giành chiến thắng, uy danh của vương triều vang xa. Những nước láng giềng từng xem thường Chiêm Thành nay đều phải dè chừng. Những thương cảng ngày càng thịnh vượng, vàng bạc từ các hoạt động giao thương không ngừng đổ về quốc khố. Tất cả những điều ấy chẳng lẽ các ngươi đều đã quên?
Nhã Đam quay lại, giọng nói mang theo một chút cảm khái:
- Một vị quân vương có thể đưa đất nước từ suy yếu đến cường thịnh, có thể khiến các nước xung quanh phải kiêng nể, ắt hẳn không phải người tầm thường. Bệ hạ có tài năng, có chí lớn, lại có kiến thức sâu rộng về binh pháp. Nếu chỉ vì những thất bại gần đây mà các ngươi vội vàng phủ nhận tất cả những gì ngài đã làm được, thì đó mới là thiển cận.
Ông hơi nheo mắt, tiếp tục:
- Tiếc thay! Giá như Đại Việt chỉ có những người như Trần Phủ(1), Lê Quý Ly hay Đỗ Tử Bình, thì Chiêm Thành chúng ta có gì phải sợ? Những người ấy, tuy đều là nhân vật có địa vị và ảnh hưởng nhất định ở Đại Việt, nhưng xét về tài năng quân sự và khả năng điều hành chiến tranh, chưa chắc đã có thể khiến chúng ta phải e ngại đến thế.
--------------------------------------------
1 . Chính là Thái Thượng hoàng trong bộ truyện này. Vì Chiêm Thành là nước đối lập với Đại Việt nên Nhã Đam không cần tôn trọng Thái Thượng hoàng, gọi thẳng tên húy.
--------------------------------------------
Đến đây, Nhã Đam khẽ lắc đầu.
- Chỉ tiếc rằng, núi cao còn có núi cao hơn. Đại Việt lại xuất hiện một Trần Hiện!
Cái tên ấy vừa được nhắc đến, Trà Bân và Nô Nặc Ong lập tức đưa mắt nhìn nhau. Ma Du Đà cũng bất giác ngồi thẳng người.
Nhã Đam nhận thấy phản ứng của họ, nhưng không vội nói tiếp. Ông để cho cái tên ấy lắng xuống trong căn phòng một lát, rồi mới chậm rãi cất lời:
- Người này quả thực là tuổi trẻ tài cao. Mặc dù hiện nay vẫn còn chịu sự kiềm chế của Trần Phủ và Lê Quý Ly, nhưng tài năng đã sớm bộc lộ. Các ngươi đều từng giao chiến với Đại Việt, hẳn hiểu rõ hơn ai hết. Mấy lần thảm bại của chúng ta vừa qua, nếu truy xét đến cùng, nguyên nhân sâu xa đều có liên quan đến người này.
Trà Bân chậm rãi gật đầu. Ông ta từng trực tiếp đối diện với quân đội Đại Việt, từng tận mắt chứng kiến những thay đổi bất thường trong cách bố trí binh lực và điều động chiến trường. Có những tình huống mà trước đây quân Chiêm Thành chưa từng gặp phải, có những phương thức tác chiến khiến các tướng lĩnh Chiêm Thành không kịp trở tay. Ban đầu, ông ta từng cho rằng đó chỉ là sự may mắn nhất thời của đối phương. Nhưng sau nhiều lần thất bại, ông ta đã hiểu rằng phía sau những chiến thắng ấy có một người đang tính toán.
Nô Nặc Ong cũng khẽ gật đầu. Ông ta từng xem qua một số công văn và báo cáo liên quan đến Đại Việt. Những thông tin thu thập được cho thấy Trần Hiện không chỉ có năng lực quân sự mà còn rất giỏi nhìn nhận tình thế, biết cách tận dụng mâu thuẫn trong nội bộ đối phương, đồng thời phối hợp nhiều biện pháp khác nhau để đạt được mục đích. Đó không phải kiểu người chỉ biết dựa vào sức mạnh quân đội để giành chiến thắng.
Ma Du Đà trầm giọng nói:
- Tướng gia nói không sai. Trong những trận chiến vừa qua, quân Đại Việt có nhiều cách bố trí mà chúng ta chưa từng dự liệu. Có những việc, lúc xảy ra thì tưởng như ngẫu nhiên, nhưng sau khi nhìn lại mới thấy đối phương đã chuẩn bị từ trước. Nếu không phải có người đứng sau điều hành, ta thực sự không tin một triều đình vừa trải qua nhiều biến động như Đại Việt lại có thể tổ chức được những chiến dịch chặt chẽ đến vậy.
Nhã Đam nhìn ông ta, không biểu lộ cảm xúc.
- Bởi vậy, các ngươi phải hiểu rằng, đối thủ của Chiêm Thành hiện nay không còn là một Đại Việt mà chúng ta từng biết. Những kinh nghiệm chiến thắng trong quá khứ chưa chắc còn có thể áp dụng. Một khi đối phương đã thay đổi, chúng ta cũng phải thay đổi cách nhìn nhận và cách hành động.
Ông chậm rãi trở về ghế, ngồi xuống, rồi đưa mắt nhìn từng người.
- Điều đáng sợ nhất trong chiến tranh không phải là đối phương có bao nhiêu binh mã, mà là chúng ta không hiểu đối phương đang nghĩ gì, muốn làm gì và sẽ ra tay vào lúc nào. Nếu chỉ dựa vào những chiến thắng trước đây để đánh giá tình hình hiện tại, thì dù có một trăm vạn quân cũng chưa chắc tránh được thất bại.
Nói xong, Nhã Đam nâng chén trà đã nguội, khẽ nhấp một ngụm. Căn phòng lại chìm vào im lặng.
Lúc này, những người có mặt đều đã hiểu rằng vị Tể tướng không hề đơn giản chỉ muốn quở trách họ. Ông đang buộc họ phải nhìn nhận lại vấn đề từ một góc độ khác: thất bại của Chiêm Thành không chỉ đến từ sự suy yếu của quân đội, mà còn từ việc đối thủ đã trở nên nguy hiểm hơn trước rất nhiều.
Và nếu muốn tìm ra con đường cho Chiêm Thành, trước hết phải hiểu được đối thủ ấy.
Tể tướng Nhã Đam lại chậm rãi lên tiếng, giọng nói đã trở nên nghiêm nghị:
- Bệ hạ thừa biết những khó khăn mà Đại Chiêm Thành chúng ta đang phải đối mặt. Các ngươi nghĩ rằng, tầm nhìn và chút trí tuệ cỏn con của mình có thể vượt qua sự thông tuệ của Bệ hạ hay sao? Một khi Người đã có ý định bắc phạt, ắt hẳn trong lòng đã có tính toán, không thể chỉ vì nhất thời nóng giận mà quyết định đại sự quốc gia. Huống hồ, ta và La Ngai cũng đâu phải hạng người chỉ biết ngồi không hưởng bổng lộc. Nếu nhận thấy có điều bất ổn, chẳng lẽ chúng ta lại không biết tìm cách bày mưu tính kế, dâng lời can gián, cùng Bệ hạ san sẻ nỗi lo quốc sự hay sao? Việc của các ngươi là một lòng tuân theo thượng lệnh, nghiêm chỉnh chấp hành quân kỷ, quản thúc cho tốt thuộc hạ dưới quyền. Những chuyện khác, chớ nên vượt phận mà bàn luận!
Lời lẽ của Nhã Đam không lớn tiếng, nhưng từng câu đều mang theo uy quyền của một vị Tể tướng đã nhiều năm đứng đầu bá quan. Ông vừa nhắc đến sự sáng suốt của quân vương, vừa khẳng định bản thân và La Ngai vẫn đang tận tâm phụ chính, tựa hồ muốn nói rằng triều đình chưa đến mức phải để những vị tướng trẻ tuổi như bọn họ lo lắng thay.
Bốn người ngồi đối diện im lặng nhìn nhau. Tuy không ai dám lên tiếng phản bác, nhưng vẻ mặt cả bốn đều lộ rõ sự không cam lòng. Những lời Tể tướng vừa nói tuy không sai về danh phận và bổn phận của thần tử, song lại chưa giải đáp được điều mà họ thực sự lo ngại. Họ không sợ phải ra trận, càng không sợ hy sinh tính mạng, chỉ sợ triều đình lại khởi binh trong lúc quốc lực chưa hồi phục, để rồi hàng vạn tướng sĩ tiếp tục phải bỏ mạng nơi đất khách quê người.
Ma Du Đà ngồi lặng hồi lâu. Bàn tay thô ráp của ông đặt trên đầu gối, những ngón tay khẽ co lại rồi buông ra. Dường như sau một hồi cân nhắc, ông cuối cùng cũng quyết định điều gì đó. Vị tướng quân vốn tính tình nóng nảy ấy chợt đứng bật dậy, bước ra giữa gian phòng, rồi quỳ một gối xuống trước mặt Tể tướng Nhã Đam. Sau đó, ông chống hai tay xuống nền gạch, cúi đầu hành lễ, giọng nói dõng dạc:
- Bẩm Tướng gia! Mạt tướng vốn xuất thân võ phu, không hiểu được bao nhiêu đạo lý trị quốc an dân, cũng chẳng có tài thao lược như các vị đại thần trong triều. Mạt tướng chỉ biết cầm đao cưỡi ngựa, lấy mạng này báo đáp ân đức của Bệ hạ, tận trung với triều đình, cống hiến cho đất nước Chiêm Thành. Dẫu phía trước là rừng đao biển lửa, mạt tướng cũng quyết không lùi bước, tuyệt chẳng có nửa lời oán thán!
Nói đến đây, Ma Du Đà ngẩng đầu lên, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào Nhã Đam. Giọng ông chậm lại, nhưng càng nói càng trở nên khẩn thiết:
- Thế nhưng, mạt tướng không chỉ nghĩ đến bản thân mình. Mạt tướng còn nghĩ đến hơn một triệu con dân Chiêm Thành, nghĩ đến những gia đình đã mất chồng, mất con trong mấy trận chiến vừa qua. Nghĩ đến những đứa trẻ mới chỉ mười bốn, mười lăm tuổi, lẽ ra còn được sống những ngày tháng yên bình bên cha mẹ, vậy mà nay đã phải cắp gươm, mặc giáp, theo quân ra trận. Chúng còn chưa hiểu hết thế gian này rộng lớn đến đâu, đã bị người ta đẩy ra sa trường và chuẩn bị cho cái chết của mình. Ngày mai lên đường, liệu có bao nhiêu đứa trong số chúng còn được trở về quê nhà? Mạt tướng thân là võ tướng, không thể không thương xót!