Q3·Ch.102: Nỗi giận dữ của Thái Thượng hoàng

Cung Thánh Từ, một buổi chiều tháng Hai năm Xương Phù thứ 7 (Quý Hợi, 1383).
Nắng xuân nhàn nhạt xuyên qua những ô cửa chạm trổ tinh xảo, rải từng vệt sáng vàng nhạt xuống nền gạch men xanh trong Cung Thánh Từ. Ngoài sân, mấy cây ngô đồng vừa nhú lộc non, những cành lá khẽ lay động trong làn gió ấm đầu mùa. Tiếng chim ríu rít trên mái điện, cảnh sắc thanh bình, vạn vật như đang bừng tỉnh sau những ngày đông giá rét.
Thế nhưng, sự yên bình của cảnh vật dường như chẳng thể lan đến nơi này.
Thái Thượng hoàng ngồi sau án thư, hai mắt khép hờ, một tay đặt lên thành ghế, vẻ mặt lộ rõ nét mệt mỏi. Trên án, những quyển tấu chương được xếp thành từng chồng ngay ngắn, bên cạnh là mấy bản tấu đã phê duyệt và một nghiên mực còn vương nét bút chưa khô. Dẫu đã nhường ngôi cho Giản Hoàng, song những chuyện triều chính, nhân sự trong ngoài và những biến động chốn cung đình vẫn chưa bao giờ thôi khiến Ngài phải bận tâm.
Tuổi tác đã ngoài lục tuần, mái tóc điểm bạc, thân thể cũng không còn được cường tráng như trước. Bao nhiêu năm tháng lo toan việc nước, trải qua những cuộc biến động trong hoàng tộc, những lần thay đổi ngôi vị và biết bao phen sóng gió triều đình, dường như đã lấy đi của Ngài quá nhiều sức lực. Có những nỗi ưu tư, dù không nói ra, vẫn hằn sâu nơi khóe mắt và những nếp nhăn trên khuôn mặt.
Ngài đã trao ngai vàng cho đứa cháu trai của mình, nhưng liệu có thực sự trao được cả quyền lực trong tay?
Đó là câu hỏi mà có lẽ chính Thái Thượng hoàng cũng chưa từng tìm được lời giải thỏa đáng.
Phía bên trái Ngài, Linh công công hai tay nâng một chiếc chén ngọc men sứ, cẩn trọng bước đến. Lão thái giám đã theo hầu Thái Thượng hoàng nhiều năm, hiểu rõ thói quen sinh hoạt cũng như những lúc vui buồn của chủ nhân. Thấy Ngài có vẻ mệt mỏi, lão nhẹ nhàng khom mình, cung kính thưa:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, thần có hầm một chén yến oa tiềm, đã chưng đủ độ, mong Người ngự dụng để bồi bổ long thể!
Thái Thượng hoàng khẽ mở mắt, nhìn chiếc chén trong tay Linh công công rồi gật đầu.
- Ừm, đặt xuống đây!
Linh công công lập tức tiến lên, hai tay dâng chén. Thái Thượng hoàng đưa tay trái tiếp lấy, tay phải nhấc nắp chén, chậm rãi đưa lên nhấp một ngụm nhỏ. Hương vị thơm thanh của yến sào hòa cùng vị ngọt dịu của nước dùng lan nơi đầu lưỡi. Ngài khẽ lim dim mắt, tựa hồ cảm thấy tinh thần thư thái hơn đôi chút.
Một lát sau, Ngài đặt chén xuống, lấy khăn lau nhẹ khóe miệng. Linh công công vội vàng tiến lên đón lấy chiếc chén, lui về đứng nép bên cạnh.
Dưới thềm rồng, Cung Chính vương Trần Sư Hiền vẫn đứng lặng im như tượng. Dẫu đã được Thái Thượng hoàng ban ngồi, song nhìn thấy Ngài đang nhắm mắt dưỡng thần, Vương gia cũng không dám tự tiện an tọa. Hai tay chắp trước bụng, ánh mắt hơi cúi xuống, dáng vẻ cung kính nhưng không giấu được nét trầm tư.
Trong cung điện rộng lớn, nhất thời chỉ còn nghe tiếng gió nhẹ lay động rèm châu và tiếng bước chân khe khẽ của cung nhân phía ngoài.
Một lúc lâu sau, Thái Thượng hoàng mới chậm rãi mở mắt. Ánh mắt Ngài dừng lại trên người Cung Chính vương, vẻ ôn hòa vừa thoáng hiện khi thưởng thức chén yến lập tức nhường chỗ cho sự nghiêm nghị.
- Sư Hiền!
- Có thần!
- Ta nghe nói, Quan gia đã bắt trọn chín mươi ba tên mật thám do Tống Viễn Sơn cài cắm khắp kinh thành. Chuyện này ngươi đã biết chưa?
Cung Chính vương lập tức cúi đầu:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, vi thần đã nghe thuộc hạ bẩm báo. Việc này trong mấy ngày qua đã khiến các nha môn ở kinh thành xôn xao không ít.
Thái Thượng hoàng hơi nhướng mày:
- Chín mươi ba tên, lại phân bố ở khắp các nha môn, phủ đệ quan lại, thậm chí trà trộn vào cả những nơi vốn được coi là kín đáo nhất. Một mạng lưới như vậy, nếu không được tổ chức từ lâu, hẳn khó lòng hình thành. Vậy mà Quan gia lại có thể một lần bóc gỡ gần như toàn bộ. Rốt cuộc, Quan gia đã dùng cách gì để phát hiện ra chúng?
Cung Chính vương chắp tay, cẩn trọng đáp:
- Muôn tâu Thái Thượng hoàng, vi thần cũng không rõ Quan gia đã điều tra bằng cách nào. Chỉ biết rằng toàn bộ việc truy bắt đều được giao cho Lữ đoàn Thị Vệ, do Lê Chí Thành đích thân chỉ huy. Bọn họ tiến hành lùng sục đến từng nha môn, từng phủ đệ của các quan lại, bắt giữ những kẻ bị xác định là gian tế đang nằm vùng ở đó. Hành động diễn ra rất nhanh chóng, đồng loạt ở nhiều nơi, khiến đối phương không kịp trở tay.
Thái Thượng hoàng khẽ gõ ngón tay lên mặt án thư.
- Lữ đoàn Thị Vệ ư? Đó là đội quân trực tiếp bảo vệ Quan gia?
- Bẩm, đúng vậy!
- Một đội quân đóng ngay trong kinh thành, lại có thể tùy ý ra vào nha môn và phủ đệ của các quan lại để bắt người. Xem ra, Quan gia đã trao cho Lê Chí Thành không ít quyền hành.
Cung Chính vương thoáng ngừng lại. Ông nhận ra câu nói của Thái Thượng hoàng không đơn thuần chỉ là một lời nhận xét. Trong đó dường như còn có ý dò hỏi về mức độ kiểm soát của Giản Hoàng đối với lực lượng này.
Ông cúi đầu, lựa lời đáp:
- Muôn tâu, Lữ đoàn Thị Vệ vốn có uy thế rất lớn. Đó là lực lượng trực tiếp phụng mệnh Quan gia, lại có kỷ luật nghiêm minh, quân sĩ đều được tuyển chọn kỹ càng. Bởi vậy, khi họ tiến hành khám xét, phần lớn các nha môn và phủ đệ đều không dám kháng cự. Việc bắt giữ diễn ra chớp nhoáng, không làm kinh động đến dân chúng, cũng không gây ra cảnh hỗn loạn trong kinh thành.
- Có ai dám chống lệnh không?
- Chỉ có một vài đại hộ tỏ ý chống đối. Phần nhiều là bởi những tên bị bắt vốn đã làm gia nhân, quản sự trong phủ không ít năm, được chủ nhân tin tưởng, thậm chí có người còn coi chúng như người nhà. Khi thấy Lữ đoàn Thị Vệ áp giải đi, họ nhất thời không nỡ, nên mới lên tiếng can ngăn. Tuy nhiên, sau khi Lê Chí Thành công bố chiếu chỉ của Quan gia, những người ấy đều phải vâng mệnh, chẳng thể tiếp tục ngăn cản.
Nói đến đây, Cung Chính vương hơi dừng lại, rồi tiếp tục:
- Điều đáng nói là quân sĩ Lữ đoàn Thị Vệ hành sự rất có chừng mực. Họ không nhân cơ hội khám xét để vơ vét tài vật, không tự tiện làm khó gia nhân, cũng không bắt bừa người vô tội. Mỗi lần hành động đều tuyên đọc rõ lệnh của triều đình, nêu cụ thể tội danh và căn cứ bắt giữ. Bởi vậy, dù trong lòng có người không phục, nhưng xét về lý lẽ cũng khó tìm được cớ để phản đối. Có nơi, sau khi biết rõ sự tình, gia chủ còn dâng lời cảm tạ Quan gia vì đã giúp họ loại bỏ những kẻ phản trắc ẩn náu trong nhà.
Thái Thượng hoàng im lặng nghe hết. Ngón tay đang gõ nhẹ trên mặt án cũng dừng lại.
Một lát sau, Ngài mới hỏi:
- Ngươi nói, không có kẻ nào bị bắt oan?
- Bẩm, theo những gì vi thần được biết thì chưa phát hiện trường hợp nào như vậy.
- Chưa phát hiện, hay thực sự không có?
Câu hỏi bất ngờ khiến Cung Chính vương thoáng khựng lại. Ông hiểu rằng Thái Thượng hoàng đang muốn biết nhiều hơn chuyện bắt giữ gian tế. Điều khiến Ngài quan tâm có lẽ không chỉ là chín mươi ba tên mật thám kia, mà còn là cách Quan gia sử dụng quyền lực, cũng như phản ứng của triều thần trước cách hành xử ấy.
Ông thận trọng đáp:
- Muôn tâu, vi thần không trực tiếp tham gia điều tra, không dám khẳng định tuyệt đối. Tuy nhiên, xét theo cách thức hành sự của Lữ đoàn Thị Vệ, hẳn Quan gia đã nắm được chứng cứ tương đối xác thực mới hạ lệnh bắt giữ. Nếu không, khó lòng có thể tiến hành đồng loạt mà vẫn giữ được trật tự như vậy.
Thái Thượng hoàng hơi ngả người ra sau, ánh mắt hướng về phía cửa điện. Một vệt nắng cuối chiều đang dần dịch chuyển trên nền gạch, nhưng vẻ mặt Ngài lại càng thêm trầm mặc.
- Chín mươi ba người... Một con số không nhỏ!
Ngài chậm rãi nhắc lại, giọng nói thoáng có chút cảm khái.
- Nếu chúng thực sự đều là mật thám của Tống Viễn Sơn, thì việc loại bỏ được cả ổ gian tế ấy quả là một công lớn. Nhưng điều khiến ta chú ý hơn cả là cách Quan gia tiến hành việc này. Không cần huy động đại quân, không cần kinh động đến bá quan, chỉ dựa vào một đội thị vệ mà có thể khiến từng phủ đệ, từng nha môn phải mở cửa chấp hành mệnh lệnh. Xem ra, uy quyền của Quan gia trong triều đình đã khác trước nhiều rồi!
Cung Chính vương cúi đầu, không đáp.
Thái Thượng hoàng quay lại nhìn ông. Trong ánh mắt ấy thoáng hiện một nét phức tạp khó phân định, vừa như hài lòng, vừa như suy tư, lại phảng phất chút ưu tư của một người bác đang nhìn thấy đứa cháu mình ngày một trưởng thành, nhưng cũng ngày một rời xa tầm tay kiểm soát.
- Ngươi có biết điều đó có ý nghĩa gì không, Sư Hiền?
- Thần ngu muội, xin Thái Thượng hoàng chỉ dạy!
Thái Thượng hoàng khẽ thở dài:
- Một vị quân chủ muốn ngồi vững trên ngai vàng, trước hết phải nắm được lòng người. Nhưng muốn khiến người khác thực sự tuân phục, chỉ có danh phận thôi vẫn chưa đủ. Quan gia hiện nay đã biết cách khiến các quan lại phải nghe lệnh, khiến những người vốn quen dựa vào thế lực của chủ nhân cũng không dám tùy tiện chống đối. Đó là điều đáng mừng đối với xã tắc... nhưng cũng là điều mà những người trong hoàng tộc chúng ta cần phải suy xét.
Câu cuối cùng được Ngài nói ra rất nhẹ, song lại khiến không khí trong điện dường như trở nên nặng nề hơn.
Cung Chính vương vẫn cúi đầu. Ông không dám phụ họa, cũng không dám tỏ ý bất đồng. Bởi ông hiểu, giữa Thái Thượng hoàng và Quan gia hiện nay, có những chuyện không thể chỉ dùng hai chữ quân thần hay phụ tử để phân định. Người đã trao ngôi báu cho cháu mình, nhưng quyền lực từng nằm trong tay mình suốt bao năm, liệu có dễ dàng buông bỏ? Còn người cháu đã nhận lấy giang sơn, liệu có thể mãi mãi chỉ làm một vị quân chủ đứng dưới cái bóng của bề trên?