Nếu mẫu thân biết chuyện, chàng bị đánh mắng cũng là lẽ đương nhiên. Nguyên Chi không quá lo sợ điều đó. Điều khiến chàng day dứt hơn cả là nghĩ đến cảnh bà biết được việc làm của con trai mình. Bà sẽ đau khổ đến nhường nào? Sẽ thất vọng về chàng đến mức nào?
Nghĩ đến đó, lòng Nguyên Chi càng thêm nặng trĩu.
Chàng phất tay, ra hiệu cho Ngô Vũ cùng viên thuộc cấp ở Binh bộ lui về nghỉ. Sau khi hai người rời đi, Trần Nguyên Chi vẫn ngồi thẫn thờ trên ghế, ánh mắt vô định, hồi lâu không nhúc nhích.
Mấy lần, người hầu trong phủ rón rén bước vào, định bẩm báo rằng đã đến giờ dùng cơm. Nhưng lần nào cũng vậy, vừa mới cất lời, họ đã bị chàng quát lui. Không ai dám đến quấy rầy thêm, để mặc vị vương tử ngồi lặng lẽ giữa căn phòng, chìm trong nỗi lo âu và hối hận.
Gần nửa đêm.
Trần Nguyên Chi thẫn thờ bước đi trong khoảng sân rộng của vương phủ. Gương mặt chàng thất thần, ánh mắt vô định, dáng điệu chẳng khác nào một người đang mộng du. Chàng cứ lặng lẽ bước qua bước lại, dường như chẳng hề hay biết sương đêm đã phủ trắng mái tóc, thấm ướt cả vai áo.
Chỉ trong chưa đầy một ngày, trông chàng như đã gầy rộc đi, tuổi tác cũng hằn thêm cả chục năm trên gương mặt. Điều ấy cũng chẳng có gì lạ. Một tai họa tày trời bất ngờ giáng xuống, chẳng khác nào thanh kiếm sắc treo lơ lửng trên đỉnh đầu, có thể giáng xuống bất cứ lúc nào. Đối diện với hiểm họa ấy, thử hỏi ai còn có thể giữ được bình tâm?
Tiếng mõ báo canh ba vừa vang lên, một bóng người trung niên từ phía sau cánh cửa lớn bước nhanh vào sân. Vừa trông thấy Nguyên Chi, người ấy liền dừng lại, đứng sững trước mặt chàng rồi cất tiếng gọi lớn:
- Vương tử!
Ban đầu, Trần Nguyên Chi vẫn đứng ngây ra như chưa nghe thấy. Mãi đến khi người trung niên gọi lần thứ ba, chàng mới giật mình, rùng mình như vừa tỉnh khỏi một cơn mê. Chàng mở to mắt nhìn người trước mặt, rồi nhận ra đó chính là Trần Đạt Thao, người đầy tớ trung thành đã theo hầu mình từ thuở nhỏ.
Trần Đạt Thao quê ở châu Đà Giang, phủ Tam Giang. Ông theo hầu Chính Túc Vương Trần Kham từ khi còn trẻ, đến nay đã ngoài năm mươi tuổi. Kể từ khi Chính Túc Vương qua đời, ông trở thành người thân cận, ngày đêm theo bên cạnh chăm nom và bảo vệ Trần Nguyên Chi. Đối với vị vương tử này, ông không chỉ là một người hầu già mà còn giống như người thân trong gia đình, vừa được chàng kính trọng, vừa được chàng hết lòng tin cậy.
Bởi vậy, khi nhận ra Trần Đạt Thao, Nguyên Chi bỗng cảm thấy trong lòng nhẹ nhõm đôi chút. Giữa những giờ phút nặng nề, lo âu và tuyệt vọng từ sáng đến giờ, sự xuất hiện của người đầy tớ già khiến chàng có được một cảm giác thân thuộc, ấm áp khó tả.
Trần Đạt Thao chắp tay, cung kính thưa:
- Xin Vương tử hãy vào phòng. Lão nô tuy bất tài, nhưng cũng có thể cùng Vương tử chia sẻ đôi điều tâm sự.
Trần Nguyên Chi không nói gì, chỉ khẽ gật đầu rồi rảo bước vào trong. Trần Đạt Thao cung kính theo sau. Khi cả hai đã vào phòng, ông khép cửa lại, nhìn vẻ mặt tiều tụy của chủ nhân, rồi ôn tồn nói:
- Lão nô ở bên Vương tử từ khi ngài mới lọt lòng. Mấy chục năm qua, lão nô chịu ơn sâu của Vương gia, Công chúa và Vương tử, chưa từng có lúc nào dám quên. Nay Vương tử gặp phải chuyện gì tày đình, xin cứ nói với lão nô. Lão nô tuy chỉ là một kẻ tôi tớ, nhưng nếu có thể giúp được Vương tử, dẫu phải xả tấm thân già này cũng cam lòng!
Nghe những lời chân thành ấy, Trần Nguyên Chi không còn giấu giếm. Đối với Trần Đạt Thao, chàng vừa có sự kính trọng của một người trẻ tuổi đối với bậc trưởng bối, vừa có niềm tin của người thân dành cho người thân. Bởi vậy, chàng liền đem toàn bộ sự việc kể lại, từ chuyện mười ngàn lạng vàng bị thất thoát cho đến việc Đoàn Lam Giang đột nhiên bỏ trốn không để lại tung tích.
Trần Đạt Thao lắng nghe, không ngắt lời. Nghe xong, ông cúi đầu trầm ngâm hồi lâu, dường như đang cân nhắc từng đường đi nước bước. Sau cùng, ông mới chậm rãi lên tiếng:
- Vàng thì nhất định phải trả, nhưng chuyện này cũng tuyệt đối không thể để lộ. Vậy trước mắt chỉ còn cách đi vay mà thôi. Sau này, lão nô sẽ tìm cách mở thêm nhiều cửa hàng ở kinh thành và phủ Thiên Trường, tăng nguồn thu để dần dần trang trải khoản nợ...
Trần Nguyên Chi cau mày, ngẩng lên nhìn ông:
- Đi vay ư? Ngươi định vay ở đâu ra được mười ngàn lạng vàng?
Trần Đạt Thao gật đầu chắc nịch, vẻ mặt không hề tỏ ra nao núng:
- Xin Vương tử chớ trách lão nô giấu giếm. Mấy chục năm nay, lão nô qua lại chốn kinh thành cũng đã mòn mấy chục gót giày. Vả lại, lão nô vẫn thường nói vui rằng mình biết cách "hồ giả hổ uy" [1], mượn cái uy của Vương gia và Công chúa để kết giao với không ít người có thế lực, nhờ đó cũng quen biết được vài nhà giàu có. Ở phường An Hoa có hiệu Yên Lạc Hoàng Kim, chuyên buôn bán vàng ngọc, gia tư có thể nói là ức vạn. Chủ hiệu họ Nguyễn, vốn là hậu duệ của tiền triều [2], xưa nay vẫn có quan hệ quen biết với lão nô. Lão nô tin rằng, nếu đứng ra hỏi vay, có thể mượn được của hắn số vàng ấy!
---------------------------------
[1]. Hồ giả hổ uy: Cáo mượn oai hùm, ý nói kẻ không có quyền thế thực sự nhưng dựa vào uy danh, quyền lực của người khác để khiến người đời kiêng nể. Ở đây, Trần Đạt Thao dùng điển cố này để tự nói một cách khiêm tốn về việc mình thường dựa vào danh thế của Chính Túc Vương và Công chúa để giao thiệp với những người có địa vị.
[2]. Tiền triều: Ở đây chỉ triều Lý. Sau khi nhà Trần thay thế nhà Lý, một bộ phận con cháu hoàng tộc và quý tộc nhà Lý bị sát hại hoặc phải lưu tán; những người còn lại bị buộc đổi sang họ Nguyễn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân lịch sử được nhắc đến khi lý giải sự phổ biến của dòng họ Nguyễn ở Việt Nam.
---------------------------------------
Trần Nguyên Chi nghe xong, đôi mắt lập tức sáng rực. Chàng bật dậy khỏi ghế, bước nhanh đến nắm chặt hai tay Trần Đạt Thao, vẻ mặt mừng rỡ như người vừa tìm thấy lối thoát giữa đường cùng:
- Thật là trời chưa tuyệt đường sống của Nguyên Chi này! Đạt Thao thúc, nếu thúc giúp được ta chuyện này, thì sau này các con của thúc cũng như anh em ruột của ta. Ta nhất định sẽ chia sẻ phú quý cùng bọn chúng trọn đời. Nếu ta trái lời thề này, xin trời tru đất diệt!
Nguyên lai, vợ Trần Đạt Thao mất sớm, để lại cho ông ba người con trai. Người lớn nhất năm nay cũng đã gần ba mươi tuổi, còn đứa út cũng ngoài hai mươi. Tuy nhiên, cả ba đều bất tài, không có chí tiến thủ, nhờ Lạng Quốc Thái trưởng công chúa thu xếp mới được bổ nhiệm làm tiểu lại ở bộ Lễ. Kinh thành là nơi tiêu tiền như nước, với chút tài cán và bổng lộc ít ỏi ấy, ba người con của Đạt Thao đều sống trong cảnh túng thiếu. Thỉnh thoảng, chính ông còn phải trích tiền riêng chu cấp cho chúng.
Trần Đạt Thao là người hầu thân cận của gia đình Công chúa, được ăn ngon mặc đẹp, lại có quyền sai phái nô tì, lão bộc trong vương phủ. Ở chốn kinh thành, ông cũng được xem là người có chút địa vị, không đến nỗi bị kẻ khác coi thường. Thế nhưng, trong lòng ông chưa bao giờ thôi lo lắng cho tương lai của mấy người con. Ông thường tự hỏi, một khi mình tuổi già sức yếu, hoặc chẳng may qua đời, không còn chỗ dựa là gia đình Công chúa, thì liệu chúng sẽ sống ra sao?
Nay nghe Trần Nguyên Chi thề thốt như vậy, Đạt Thao không khỏi xúc động. Người thời xưa rất coi trọng lời thề, nhất là những lời thề lấy trời đất làm chứng, càng không phải ai cũng dám tùy tiện nói ra rồi nuốt lời. Với thân phận và địa vị của Nguyên Chi, một khi đã thề trước mặt ông như thế, lời hứa ấy càng có sức nặng. Nghĩ đến tương lai của ba người con, Đạt Thao bất giác mừng đến ứa nước mắt, vội chắp tay thưa:
- Lão nô đã nói rồi, chia sẻ nỗi ưu lo cùng Vương tử vốn là bổn phận của kẻ tôi tớ này. Làm sao dám nhận chuyện Vương tử đền ơn! Thôi, đêm đã khuya, xin Vương tử hãy nghỉ ngơi. Sức khỏe của ngài mới là điều quan trọng nhất!
Sáng hôm sau, Trần Đạt Thao đi khỏi vương phủ từ sớm. Mãi đến gần trưa, ông mới trở về. Vừa gặp Trần Nguyên Chi, vẻ mặt ông đã thoáng chút ngập ngừng, rồi cung kính bẩm báo:
- Bẩm Vương tử, lão nô đã đến Yên Lạc Hoàng Kim. Ông chủ họ Nguyễn nhắn lại rằng, mười ngàn lạng vàng quả thực là một khoản quá lớn, vượt ngoài khả năng sẵn có của cửa hiệu. Tuy nhiên, xin Vương tử cho ông ta thời hạn hai ngày. Trong khoảng thời gian ấy, ông ta sẽ cố gắng xoay xở để thu xếp đủ số vàng.
Trần Nguyên Chi nghe xong, chỉ biết thở dài, vẻ mặt có phần buồn bã:
- Cũng đành vậy!
Hai ngày trôi qua...
Trần Đạt Thao lại tìm đến Trần Nguyên Chi, cung kính bẩm báo:
- Bẩm Vương tử, ông chủ của Yên Lạc Hoàng Kim đã đến phủ, xin được gặp Vương tử!
Trần Nguyên Chi lập tức mừng rỡ, vội hỏi:
- Hắn mang vàng đến chưa?
- Dạ, chưa ạ! - Đạt Thao hơi ngập ngừng rồi nói tiếp. - Nhưng hắn có việc muốn bẩm với Vương tử.
Nguyên Chi thoáng khựng lại, vẻ vui mừng trên mặt cũng giảm đi đôi chút. Tuy vậy, chàng vẫn nói:
- Thôi được. Mời ông ta ngồi chờ ở khách sảnh, ta sẽ ra ngay!
Trần Đạt Thao lập tức lui ra truyền lời. Trần Nguyên Chi gọi người hầu chuẩn bị y phục mới, chỉnh trang lại diện mạo rồi mới thong thả bước ra khách sảnh.
Người đến trạc ngoài bốn mươi, ăn mặc bảnh bao, áo quần tươm tất, trên người còn điểm vài món trang sức đắt tiền. Tuy nhiên, dáng vẻ khúm núm, ánh mắt láo liên cùng nụ cười có phần nịnh bợ lại khiến người ta cảm thấy kẻ này không có phong thái của một thương gia giàu có.
Vừa trông thấy Trần Nguyên Chi, gã lập tức quỳ sụp xuống, cúi đầu hành lễ:
- Thảo dân là Nguyễn Hữu Tài, chủ hiệu Yên Lạc Hoàng Kim, xin ra mắt Vương tử!
Trần Nguyên Chi khẽ gật đầu, đưa tay ra hiệu:
- Mời đứng dậy!
