CHƯƠNG 012
NGƯỜI DẠY ANH BÂY GIỜ
Cửa phụ của Archive khép lại sau lưng anh, và âm thanh đổi hẳn. Bên trong, người ta nói khẽ, bước nhẹ, đặt đồ xuống như sợ đánh thức thứ gì đang ngủ. Bên ngoài, thành phố nói bằng giọng của một nơi chẳng ai ngủ cả, và nó không nói với anh.
Cửa phụ mở thẳng vào dòng người đang đổi nhịp giữa buổi. Keeper phải nghiêng vai trái cho một xe giao hàng điện lách qua mép vỉa hè, rồi xoay người khi một người vội phía sau cắt ngang trước mặt. Cách đó mấy bước, một người cha cúi nhặt chiếc giày nhỏ vừa rơi khỏi xe đẩy mà vẫn tiếp tục cuộc gọi. Không ai ngoảnh lại nhìn Archive. Họ đi ngang nó như đi ngang bất kỳ nơi làm việc nào khác.
Iris đi bên trái anh, phía lề đường đông hơn, và anh nhận ra cô đã chọn chỗ ấy từ lúc cả hai còn đứng trên bậc thềm. Cổ tay phải anh nằm trong chiếc nẹp cứng, cánh tay áp sát ngực. Một người đàn ông vai rộng quệt qua vai phải anh mà không hề biết mình vừa làm gì. Keeper xoay người theo hướng bị đẩy để cái vai khỏi phải lên tiếng, rồi đi tiếp như thể chẳng có chuyện gì xảy ra.
“Anh đi như đang canh một món đồ dễ vỡ,” Iris nói, mắt vẫn nhìn phía trước.
“Món đó vỡ rồi. Tôi chỉ đang cố để nó đừng vỡ nhiều hơn.”
Cô không cười. Qua lớp kính của một cửa hàng bán đồ điện, anh thấy hai người họ lẫn trong dòng người, một người đàn ông cánh tay treo trước ngực và một phụ nữ bước đều đến khó chịu. Nếu hôm trước có ai đứng ở góc này và biết anh vừa kéo một người ra khỏi đường xe chuyển mẫu, hẳn họ sẽ gật đầu một cái rồi đi tiếp, vì còn phải kịp giờ làm.
“Anh im từ nãy tới giờ,” Iris nói. “Đang nghĩ gì vậy?”
“Cách làm lại nó cho đúng. Chuỗi động tác hôm đó. Tôi thấy nó rõ lắm, chỉ cần tìm cách cho nó chạy mà không phải trả bằng cổ tay.”
Iris liếc anh một cái, kiểu liếc của người đã nghe một câu và quyết định để dành phản hồi cho nơi khác. Họ rẽ vào một phố nhánh ít người hơn. Qua lớp kính một phòng tập, mười mấy người nâng cùng một động tác theo cùng một tiếng nhạc. Keeper nhìn một thoáng rồi đi tiếp.
Chỗ của Tomas nằm trên tầng hai, phía trên một tiệm in cũ. Những áp phích hòa nhạc đã bạc màu che gần nửa ô kính dưới phố. Cầu thang hẹp, bậc gỗ lõm ở giữa vì chân người. Họ lên được nửa chừng thì có người đi xuống, và Keeper theo phản xạ dạt sang một bên nhường đường, nhưng ngay lập tức nhận ra mình vừa dạt sang bên phải.
Người đi xuống là một phụ nữ khoảng bốn mươi, áo khoác len xám vắt trên tay, kẹp một cặp hồ sơ da dưới nách. Cô không dừng lại cũng không tránh, chỉ nghiêng người đủ cho ba người lướt qua nhau, như thể cầu thang này từ lâu đã tự biết nhường cô. Mắt cô lướt qua chiếc nẹp.
“Anh đến tập à?”
“Người ta bảo tôi đến để học cách đừng tự làm mình bị thương.”
Cô nhìn cổ tay anh thêm một giây nữa, rồi nhìn lên.
“Có vẻ khóa học đến hơi muộn.”
Giọng cô phẳng như người đang điền chính xác một ô trong biểu mẫu. Không mỉm cười, không hỏi chuyện gì đã xảy ra, cũng không có ý định ở lại nghe câu trả lời. Tiếng gót giày cô đi xuống đều và gọn, và Keeper phát hiện mình đã đứng yên nghe nó lâu hơn mức một cuộc trao đổi hai câu xứng đáng được nghe. Anh thích đúng điều đó: cô nhìn thấy vết thương, và để nó yên.
Iris đã lên thêm hai bậc. Cô quay lại nhìn anh một cái, kiểu nhìn người ta dùng để ghi nhận một việc rồi cất đi, và không nói gì. Anh cũng không giải thích gì. Việc gì phải giải thích?
Tầng hai là một căn phòng dài, trần cao, từng là kho của tiệm in bên dưới. Sàn gỗ dán đầy băng dính ba màu: một hành lang rộng chừng hai mét chạy dọc phòng, những vạch ngang cách nhau theo khoảng đo mà anh chưa đoán ra, vài ô vuông ở góc. Dọc một bức tường là đệm dày, đầu phòng có một tấm gương, nửa trên bị phủ tấm vải xám như chủ nhân của nó không muốn ai soi thường xuyên. Chẳng có tượng, kiếm hay thứ gì khiến người ta phải hạ giọng.
Tomas ngồi trên một chiếc ghế đẩu cạnh tường, đang sửa một sợi dây đai, và ông không nhìn lên khi họ bước vào. Ông nhìn xuống sàn, đúng hơn là nhìn chân anh. Tóc ông cắt ngắn, xám như tấm vải che gương. Đốt ngón tay dày lên, theo cái kiểu người ta chẳng kể vì sao. Ông đặt sợi dây xuống chậm rãi.
“Cậu đi lệch bên phải.”
“Tôi tưởng mình giấu được.”
“Cậu giấu được cái tay. Cái chân thì không.”
Iris bước lên trước, cầm cặp hồ sơ trước ngực.
“Anh ấy kéo một người ra khỏi đường xe chuyển mẫu cách đây ba hôm. Bên y tế yêu cầu bốn mươi tám giờ không chịu lực tay phải, sau đó chỉ vận động nhẹ nếu sưng không tăng. Sưng không tăng.” Cô ngừng lại. “Lúc đó anh ấy dùng một chuỗi động tác mà theo mọi thứ chúng tôi biết, anh ấy chưa từng luyện. Chúng tôi chưa biết nó từ đâu ra.”
Tomas gật, nhưng không hề nhìn về phía “từ đâu ra” mà cô vừa chừa chỗ. Ông nhìn vai Keeper.
“Tôi không cần biết nó từ đâu ra. Cơ thể cậu ta đang làm gì, cái đó tôi cần.”
Cô nhìn ông thêm một lúc, như người vừa nhận ra mình đưa nhầm tài liệu cho đúng người cần nó, rồi ngồi xuống chiếc ghế dài sát tường, đặt cặp lên đầu gối. Keeper quyết định không đọc ra điều đó là gì.
Bài đầu tiên không có gì đáng để khoe.
Tomas bảo anh đi dọc hành lang giữa hai vạch, tay phải để yên, “đừng giấu nó, đừng bảo vệ nó, để nó yên”. Khi ông giơ ngón tay sang trái thì đổi hướng, khi ông vỗ tay thì dừng, khi ông gõ gót giày xuống sàn thì lùi. Ở đoạn giữa, ông tung một chiếc túi vải nhồi cát nhẹ như cái gối con về phía đầu anh, rồi ở đoạn sau, một chiếc nữa về phía đầu gối.
“Tay phải,” ông nhắc, khi anh vừa giơ vai lên.
“Tôi cũng đang cố thuyết phục nó như vậy.”
“Thuyết phục không xong thì buộc nó vào lưng.”
Anh làm không tệ, và biết mình làm không tệ. Anh đọc được ngón tay Tomas trước khi ngón tay ấy hoàn tất, né hai chiếc túi đầu tiên với khoảng cách dư dả, đổi hướng gọn khi ông ra hiệu. Chỉ đến chiếc túi thứ ba, anh lùi hơi xa so với cần thiết, vì đang hơi hài lòng với chính mình, và gót chân chạm vạch lùi trước khi chân kia kịp theo, khiến anh phải bước hụt, tự lấy lại thăng bằng nhờ một cú nhún ngượng nghịu. Từ chiếc ghế dài, anh nghe một tiếng thở ra rất khẽ, và không ngoảnh lại để kiểm tra nó có phải là tiếng cười không.
Tomas cho anh làm thêm hai lượt nữa mới dừng.
“Cậu nhanh. Mắt cậu tốt hơn chân cậu. Mỗi lần đổi hướng, mắt đã tới chỗ mới hai bước trước khi người cậu tới, nên ai chịu khó đứng nhìn cũng đọc được cậu từ ngoài cửa. Cậu rẽ phải thì dồn nặng sang chân trái, vai phải đưa lên sẵn như chờ ai đó đòi nó làm việc. Còn thở,” ông chỉ vào ngực anh, “cậu nín mỗi lần quay.”
“Tôi tưởng mình đang tập trung.”
“Cậu đang nín. Hai việc khác nhau. Cái nhanh của cậu là thật, phần còn lại là thói quen, mà thói quen của cậu mới xây tới nửa tầng.”
Keeper định cãi rằng nửa tầng cũng là tầng, nhưng đoán Tomas đã nghe câu đó từ đủ loại người sĩ diện, nên anh chỉ gật.
Bài thứ hai Tomas dựng như một trò chơi, mà anh nhận ra rất nhanh chẳng có gì vui trong đó.
Ông đặt một chiếc nón nhựa thấp ở cuối hành lang, rồi đứng chắn giữa anh và chiếc nón, cách anh chừng bảy bước. Luật chỉ có ba dòng: chạm được nón thì Keeper thắng, bước ra khỏi hai vạch bên thì thua, lùi qua vạch đầu cũng thua. Tomas chỉ được cắt góc, chắn bằng vai và thân, dùng tay trái chạm không mạnh hơn đẩy một cánh cửa. Tay phải của Keeper tiếp tục ở yên.
“Tôi được dùng gì?” anh hỏi.
“Chân. Đầu óc, nếu cậu có mang theo.”
Anh biết mình định làm gì. Không phải gọi nó, cũng không như bấm một cái nút. Anh chỉ cần để cái hình ấy hiện lên như lúc kéo Marek ra khỏi đường xe: một sải chân mở dài, trọng lượng thả thấp xuống chân ngoài, vai quay lọt dưới tầm với của đối phương như nước lọt qua kẽ bàn tay. Anh nhìn thấy nó rõ ràng như một con đường vẽ trên bản đồ, và lần này anh hy vọng mình có thể đi hết nó mà không phải trả giá.
Anh bước. Sải chân mở ra dài đến mức Tomas, nhìn là biết, bất ngờ. Bàn tay trái ông quệt vào khoảng không nơi vai anh vừa đi qua. Chân ngoài hạ thấp, vai lọt qua, và anh chạm đầu ngón tay trái vào chiếc nón trước khi nhận ra mình đã qua.
Từ chiếc ghế dài có tiếng sột soạt của người ngồi thẳng lên.
Tomas đứng thẳng dậy, không lời khen, không ngạc nhiên bày ra mặt.
“Một. Lại.”
Anh trở về vạch đầu, hài lòng hơn mức cần phải để lộ. Anh nhìn lại con đường vừa đi, tin rằng nó vẫn nằm đó chờ mình, và bước lần nữa: sải dài, chân ngoài thả thấp, vai lọt. Cùng một đường.
Lần này Tomas không chờ vai anh. Ông lùi lại một bước ngắn, đặt chân trước đúng vào điểm mà sải chân dài của anh sắp đáp xuống. Chân anh thò ra, tìm chỗ đáp, thấy một bàn chân người khác đang chiếm chỗ, và lập tức phải ngắn lại giữa chừng. Hông không kịp theo. Cả chuỗi động tác, vốn đẹp đến mức anh quên rằng nó chưa từng thuộc về mình, vỡ ra thành một đoạn loạng choạng. Phản xạ đưa tay phải lên, tìm ngực Tomas để chống, và anh cắn răng chặn nó lại giữa chừng, nắm tay đông cứng ở trước xương ức. Cái chặn ấy tốn của anh nốt chút thăng bằng còn lại. Anh xoay nửa vòng, chân trái bước loạng choạng qua vạch băng dính màu vàng.
“Thua,” Tomas nói.
“Tôi chưa ra. Chân tôi ra, người tôi vẫn ở trong.”
“Tôi tính cái đứng trên sàn.”
“Luật ông đâu có ghi chân hay người.”
“Luật tôi ghi vạch.”
Anh định phản biện thêm, rồi nhìn sang Iris. Cô đang ngắm trần nhà với một vẻ chăm chú không hợp lý, hàm cô siết lại, và cái cố gắng giữ mặt phẳng lì đó, vì một chuyện rõ ràng đang rất buồn cười, làm anh thích hơn anh sẵn lòng thừa nhận. Anh chỉnh lại cổ tay đã không hề bị đụng, như thể việc ấy cần làm lắm.
Cô đứng dậy, cầm cặp lên.
“Tôi phải về. Chiều tôi quay lại.”
“Cô định bỏ đi trước khi tôi gỡ lại thể diện à?”
“Tôi đã có kết quả rồi.”
“Vậy ít nhất để tôi thua riêng tư hơn.”
“Tôi tin anh làm được,” cô nói, và đi xuống cầu thang, gương mặt vẫn không đổi một nét.
Tomas không bình luận gì. Ông chờ tiếng bước chân dưới cầu thang tắt hẳn, rồi lấy một đoạn băng dính vàng từ túi áo, dán thêm một vạch mới trên sàn, cách vạch đầu chừng một sải chân.
“Làm lại cú đầu tiên. Dừng ngay khi chân đáp.”
Anh làm. Sải dài mở ra, chân ngoài hạ thấp, và nó đáp xuống cách vạch mới mấy phân.
“Cảm giác sao?”
Anh đứng im trong tư thế ấy. Hông anh nằm cao hơn con đường trong đầu, đầu gối ở phía ngoài đang gánh một tải mà nó chưa quen, và nếu anh đẩy thêm một chút để vào hẳn chỗ mà cái hình kia đòi hỏi, anh biết đầu gối sẽ xoắn. Còn vai phải, nơi chuỗi động tác ấy đáng lẽ kết thúc bằng một cú xoay chịu lực, vẫn đang kêu lên từ bên trong nẹp.
“Thiếu chỗ,” anh nói. “Tôi muốn ngồi thấp hơn nữa và không có chỗ để ngồi.”
“Chuỗi đó đòi một sải chân dài hơn của cậu, một cái hông thấp hơn, và một cái vai phải đang không bị băng. Tôi không nói nó dở. Tôi nói nó là đường đi của người đã quen với những thứ đó.”
“Tôi thấy nó rõ lắm. Rõ như đường trên bản đồ. Tôi chỉ không có chân để đi hết.”
“Vậy thì cậu vừa chứng minh cho tôi cái tôi muốn thấy.” Tomas cúi xuống bóc lớp băng dính cũ còn sót trên sàn. “Biết đường đi và có cái chân đi hết con đường ấy là hai việc khác nhau. Hôm đó cậu bắt cơ thể mình đi theo một con đường nó chưa đủ sức đi. Cổ tay cậu là hóa đơn.”
Anh nghe câu cuối mà thấy khó chịu hơn bất cứ lời chê nào trước đó, vì nó đúng, và vì nó được nói ra bằng giọng của người đọc số điện.
“Vậy ông định làm gì? Dạy tôi chuỗi đó?”
“Tôi không biết chuỗi đó. Tôi chỉ biết cậu.” Ông đứng dậy, phủi tay vào quần. “Quay lại vạch đầu. Cậu cần đến đâu?”
“Cái nón.”
“Chân nào đưa cậu tới đó mà không bắt vai phải trả tiền?”
Câu hỏi nghe vô hại, và anh mất bốn lượt để nhận ra nó không hề vô hại. Lượt đầu anh cố cắt ngắn chuỗi cũ, giữ nguyên hình và bóp nhỏ kích thước, và nó vỡ vụn ngay từ bước thứ hai, như một bức tranh bị thu nhỏ bằng cách xé. Lượt hai anh xoay hẳn sang chân trụ khác, nhưng vẫn giữ cái cú quay vai cho đẹp, nên Tomas chặn ở đúng chỗ ấy bằng một cái chạm nhẹ vào xương hông, và anh lại ra khỏi vạch. Lượt ba anh thua nhanh hơn lượt hai, và Tomas nhìn anh bằng ánh mắt của người đã chờ đợi đúng điều này.
“Cậu đang tìm cách làm nó cho đẹp. Cậu cần đến nón, không cần đẹp.”
Anh đứng thở, cố không nghe ra rằng mình đang thở bình thường lần đầu từ đầu buổi. Phần đẹp của chuỗi cũ nằm ở chỗ hông mở ra như cánh cửa, ở sải chân dài cho phép cả người lướt thay vì bước, ở cú quay vai cuối cùng gọn như chữ ký. Anh không cần cái nào trong đó. Anh chỉ cần vai qua khỏi bàn tay Tomas, và để làm việc ấy, anh cần chưa đến một nửa quãng đường mà chuỗi cũ muốn đi.
Lượt thứ tư, anh cắt ngắn bước đầu tiên đến mức Tomas nhướng mày, dồn trọng lượng sang chân trái ngay từ trước khi cắt, để chân phải đi theo như người bạn đồng hành hơn là chủ lực. Anh bỏ cú quay vai. Anh thở ra khi bước chứ không nín, và bất ngờ nhận thấy hông mình tự xoay lấy, nhỏ và nặng, từ phía chân trái, theo một đường mà không ai vẽ cho nó. Tay trái Tomas quệt qua hông anh, chạm được, nhưng đã quá muộn. Vai anh lọt qua, và anh chạm nón bằng bàn tay trái trong lúc loạng choạng, chẳng đẹp chút nào.
“Xấu,” Tomas nói.
“Tôi qua rồi mà.”
“Cậu qua. Xấu.” Ông dừng lại, giọng không đổi. “Nhưng nó đứng được.”
Anh nghe câu đó mà thấy lạ. Không có lời khen nào trong đó, nhưng nó nặng hơn bất cứ lời khen nào anh từng nhận từ ai trong tòa nhà đá kia.
Họ làm thêm mười mấy lượt, và Tomas không cho anh thắng thêm lần nào cả. Ông bắt đầu thêm những cú giả. Ông đổi vị trí đứng cho khác thói quen. Ông thôi chờ vai anh mà bắt đầu đoán nó. Mỗi lần anh thua, ông nói đúng một câu về chỗ nào, ngắn, không thêm lời an ủi. “Mắt đi trước.” “Nín thở.” “Đổ nặng sang trái.” Và mỗi lần anh quay lại vạch đầu, cái hình đẹp của chuỗi mượn ấy vẫn nằm đó sau gáy, nhưng càng ngày anh càng nhìn nó như người ta nhìn bản vẽ của người khác: để lấy kích thước, không phải để đứng vào.
Lượt cuối cùng, Tomas ép sát hơn bất cứ lượt nào. Ông giả sang trái bằng cả thân, đóng cửa bên phải bằng vai, và nếu anh đi theo thói quen vừa mới xây, anh sẽ bị đẩy thẳng vào đệm tường. Anh không còn chỗ để nghĩ. Chân trái của anh làm một việc anh chưa dạy nó: gót chân vẽ một cung ngắn trên sàn trước khi ngón chân chạm đất, kéo hông quay theo như bản lề của một cánh cửa, rồi chân phải trượt qua từ phía sau, lệch khỏi tầm của bàn tay Tomas đúng chỗ ông không ngờ tới. Nó không giống chuỗi mượn. Nó cũng không giống bất cứ thứ gì Tomas vừa dạy anh trong buổi sáng. Anh đang nghiêng người về phía tấm đệm tường, và cánh tay phải đã bắt đầu giơ ra theo thói quen để đón.
“Dừng.”
Tomas đã chặn trước vai phải anh bằng cả bàn tay, không chạm, chỉ ở đó. Anh khựng lại, tay phải treo lơ lửng cách tấm đệm một gang.
Căn phòng im đi. Tomas không nhìn anh. Ông nhìn xuống chân anh, một lúc khá lâu.
“Cái đó cậu học ở đâu?”
“Tôi không biết.”
“Làm lại. Chậm.”
Anh làm lại. Gót chân vẽ cung, hông quay, chân phải trượt qua. Chậm đến mức anh nghe rõ từng khớp. Tomas ngồi xổm xuống bên cạnh, đặt hai ngón tay lên mu bàn chân trái anh, rồi lên hông, rồi quay lại gót.
“Gót này. Sao cậu đặt nó ở đây?”
“Vì nếu đặt chỗ khác thì…”
Anh dừng. Câu nói có một vế sau, anh biết rõ nó tồn tại, nhưng không với tới.
“Thì sao?”
“Thì nó sai.”
“Sai theo cái gì?”
Anh không trả lời được. Tomas không hỏi lại. Ông đứng dậy chậm rãi, một tay đỡ đầu gối, và nhìn anh theo cách một thợ nhìn món đồ mình vừa thấy một mối hàn mà người làm nó không nhớ đã hàn.
“Tôi không nói có ai dạy cậu. Tôi không biết thế, và tôi không thích đoán những thứ tôi không biết. Tôi nói cái này không phải bịa ra trong một giây. Người ta bịa trong một giây thì chỗ đặt gót nó lỏng, nó thừa, nó có chỗ để lung lay. Cái này khít. Nó giống thứ đã bị ai đó sửa đi sửa lại cho tới khi không còn chỗ nào để sai nữa.” Ông ngừng lại. “Ai từng sửa cậu đứng thế này?”
“Tôi không biết.”
Tomas gật, như câu trả lời này cũng nằm trong dự đoán, và không hỏi nữa. Ông không nói thêm một lời về cô, về chuyện này đến từ đâu, hay nên đi tìm ai. Ông chỉ nhìn xuống sàn, ở chỗ gót chân phải của anh vừa đặt.
Keeper đứng đó, và chẳng có điều gì rõ ràng để nghĩ. Có một bàn tay từng đặt lên mu bàn tay anh, ngón cái nằm trong chỗ lõm giữa hai gân, các ngón còn lại ở dưới, đủ chặt để dẫn đi mà không giữ lại. Anh vẫn nghĩ nó chỉ nắm lấy anh. Anh chưa bao giờ nghĩ nó cũng có thể từng đặt gót chân anh xuống một chỗ nào đó trên sàn, rồi nhấc lên, rồi đặt lại, rồi nhấc lên. Anh không dám nói bàn tay ấy liên quan, và không có gì trong căn phòng này cho phép anh nói thế.
Tomas lấy cuộn băng dính vàng ra lần nữa, xé một đoạn bằng răng, và dán một vạch mới lên sàn, ngắn hơn vạch cũ, đặt gần hơn nhiều.
“Mai bắt đầu từ đây.” Ông liếc vào chiếc nẹp. “Và mang cái tay phải đến trong tình trạng nghỉ ngơi thật, đừng mang bản trình diễn.”
Keeper bước lên vạch. Anh đặt gót chân đúng theo chỗ Tomas vừa chỉ, ngắn hơn, thấp hơn một chút so với con đường trong đầu, chiều dài của một sải chân mà chân anh thực sự có. Động tác nhìn từ bên ngoài kém đẹp hơn, và anh biết điều đó. Cái hình trong ký ức vẫn ở sau gáy, nguyên vẹn, nhưng khi anh chuyển trọng lượng, nó giống ký ức ít hơn trước.
Và nó thuộc về anh nhiều hơn.