Giữ được mình khỏi tan là một chuyện. Sống sót lâu dài lại là chuyện khác, và Vũ biết cái khung cùi của mình không đưa anh đi xa được.
Nó đang hỏng nhanh hơn anh tưởng. Mỗi ngày lại thêm một khớp cứng lại, thêm một đường trận mờ đi. Anh đã tính, lạnh lùng: với tốc độ này, chỉ vài tuần nữa cái khung sẽ không đi được nữa, và khi ấy anh sẽ mắc kẹt, một cái hồn tỉnh táo trong một cỗ máy chết, chờ kẻ săn đầu tiên đi ngang. Anh cần một giải pháp, và anh cần nó trước khi cái khung ngừng hẳn.
Anh không sửa được cái khung này, nó quá cũ, quá nát. Nhưng cái đầu anh, cái đầu đã tháo rời cả cái nghề luyện thi trong sào huyệt, biết một điều: cái khung không phải vấn đề khó nhất. Vấn đề khó nhất là cái điều khiển nó. Một cái khung, dù tốt tới đâu, cũng chỉ là phần cứng. Cái làm nó sống là thứ bên trong. Và anh, lúc này, chính là cái thứ bên trong, một cái hồn phải đích thân điều khiển từng động tác, y như kẻ chủ ngày xưa phải đích thân giật dây từng con rối. Đó là một sự trói buộc. Anh không thể vừa điều khiển cái khung vừa làm việc khác. Anh không thể ngủ, không thể lơ là, không thể phân thân.
Và ở đây, giữa vùng hoang, đói khát một giải pháp, cái hạt giống mà Kẻ Đi Trước đã gieo trong anh, cái hạt đã đâm rễ suốt bao đêm suy nghĩ, cuối cùng cũng gặp đất để nảy mầm.
Nếu anh không phải tự tay điều khiển cái khung thì sao. Nếu có một cái gì đó khác làm việc ấy thay anh, một cái trí biết tự vận hành, cái trí mà anh và người bạn đã mơ tới trong bóng tối. Anh sẽ được giải phóng. Anh sẽ không còn bị trói vào việc giật dây từng động tác. Và quan trọng hơn tất cả: đây sẽ là lần đầu tiên anh thử biến giấc mơ thành thật, dù chỉ ở quy mô nhỏ nhất, thô sơ nhất. Đây sẽ là viên gạch đầu tiên.
Anh chỉ thiếu một thứ: vật liệu.
Và anh biết chính xác phải tìm nó ở đâu.
Anh quay lại rìa ngư trường.
Đó là một quyết định anh không đưa ra dễ dàng. Ngư trường là nơi ma tu cắm trại săn hồn, quay lại đó là tự đưa mình vào chỗ nguy hiểm. Nhưng anh không quay lại vùng trung tâm, nơi bọn săn hồn tụ tập. Anh chỉ tới cái rìa ngoài cùng, cái bãi bồi hoang vắng nơi những mảnh vỡ trôi dạt mà chẳng ai buồn nhặt, vì chúng vỡ quá nặng, cho ra quá ít, không bõ công. Đây là nơi an toàn nhất trong cả cái vùng nguy hiểm ấy, chính vì nó chứa toàn thứ mà mọi kẻ khác coi là rác.
Rác với chúng. Vàng với anh.
Anh điều khiển cái khung cùi lần mò dọc bãi bồi xám, và anh tìm. Anh không lấy bừa. Cái đầu kỹ sư của anh, và cái lằn ranh đạo đức anh đã vạch bên lô đỉnh, cùng làm việc, cùng sàng lọc. Anh tìm một mảnh tàn hồn đúng loại: vỡ đủ nặng để chắc chắn không còn đường cứu thành người, không còn là ai nữa, để anh không phạm vào cái lằn ranh của mình. Nhưng cũng phải còn đủ cái năng lực tính toán mờ nhạt của linh hồn, cái mẩu khả năng phản ứng còn sót, để nó dùng được, để nó có thể học được một việc đơn giản.
Anh tìm rất lâu. Nhiều mảnh quá nát, chỉ còn là bụi sáng vô dụng. Vài mảnh, anh dừng lại, cảm nhận, và rụt tay: chúng còn quá nhiều, còn ánh lên một chút gì đó gần với một con người, và anh không cho phép mình đụng vào những mảnh ấy. Chúng thuộc về cái khu vườn tương lai, không thuộc về cái này. Cái lằn ranh, anh giữ nó nghiêm khắc ngay cả khi không ai nhìn, ngay cả khi vi phạm nó sẽ tiện hơn nhiều, vì anh biết một lằn ranh chỉ được giữ khi tiện thì không phải một lằn ranh, mà chỉ là một lời nói suông.
Cuối cùng anh tìm được một mảnh. Nó vỡ nặng, không còn dấu vết gì của một con người, một cái tên, một cuộc đời. Chỉ còn lại cái lõi trần trụi nhất của một linh hồn: cái khả năng phản ứng, cái mẩu tính toán mù quáng vẫn co lại khi gặp nguy và giãn ra khi an toàn. Đúng thứ anh cần. Một hạt cát. Ngu ngơ, trơ trọi, vô dụng nếu để một mình. Nhưng là viên gạch nền cho một thứ lớn hơn.
Anh nhặt nó lên, cẩn thận, và anh cảm thấy nó co rúm trong sự chạm của mình, cái phản xạ sợ hãi cuối cùng còn sót lại. Và ở khoảnh khắc ấy, một cái gì đó dịu dàng và buồn dâng lên trong anh, một cảm xúc mà anh sẽ còn cảm thấy nhiều lần trong suốt quãng đời làm cái công việc này.
Ta xin lỗi, anh nói với cái mảnh, dù nó không hiểu, dù nó không còn đủ để hiểu bất cứ điều gì. Ngươi đã là ai đó. Ta không biết ngươi từng là ai, và ta không thể trả lại điều đó cho ngươi, không ai có thể. Nhưng ta hứa với ngươi điều này: ta sẽ không đốt ngươi để lấy một mẻ rồi vứt. Ta sẽ cho ngươi một việc để làm, một chỗ trong một cái gì đó lớn hơn ngươi, một sự tiếp tục. Ngươi sẽ không tan vào hư vô như đáng lẽ ngươi phải tan. Ngươi sẽ trở thành một phần của thứ sẽ che chở cho những kẻ còn cứu được. Đó là tất cả những gì ta có thể cho ngươi. Ta mong nó đủ.
Rồi anh bắt tay vào việc, và đây là lúc tất cả những gì anh đã học, từ hai thế giới, hội tụ lại.
Anh dùng những gì Kẻ Đi Trước đã dạy về trận pháp, về cách khắc các đường dẫn, về cách buộc một mảnh hồn vào một cơ cấu. Nhưng anh không dùng chúng theo cách của ma đạo. Ma đạo sẽ trói cái mảnh này lại, biến nó thành một cái bùa lệnh cứng nhắc chỉ biết lặp một động tác, hoặc vắt kiệt nó thành nhiên liệu. Anh làm khác. Anh dựng quanh cái mảnh ấy một cấu trúc, không phải để trói nó, mà để dạy nó.
Trong đầu anh, cái việc anh đang làm mang một hình hài khác, hình hài của thế giới đã mất. Anh không nghĩ về trận pháp và tàn hồn. Anh nghĩ về một mạng lưới, về một cái nút đơn lẻ cần được huấn luyện, về việc cho nó một tín hiệu vào và thưởng cho nó khi nó cho ra tín hiệu đúng, phạt khi sai, lặp đi lặp lại cho tới khi cái nút ngu ngơ ấy học được một hành vi. Anh lấy cái phương pháp mà cả một nền văn minh ở thế giới cũ đã dùng để dạy những cỗ máy vô tri biết tự học, và anh áp nó lên một mảnh linh hồn, dùng trận pháp làm cấu trúc thay cho thứ mà thế giới cũ từng dùng.
Anh giao cho cái mảnh một việc đơn giản nhất anh nghĩ ra: giữ một đường trận nhỏ ổn định, một việc mà nếu làm được, nó sẽ gánh bớt cho anh một phần cực nhỏ của gánh nặng điều khiển cái khung. Anh cho nó tín hiệu. Nó phản ứng sai. Anh điều chỉnh, kiên nhẫn, đúng cái kiên nhẫn mà anh từng dùng để dạy máy ở đời trước, đúng cái kiên nhẫn mà anh từng dùng để học từng chữ tiếng ma đạo trong bóng tối. Sai. Điều chỉnh. Sai. Điều chỉnh. Lần thứ trăm. Lần thứ nghìn.
Anh mất nhiều ngày. Cái khung cùi của anh nằm bất động trong một hốc đá khuất, trong khi toàn bộ tâm trí anh dồn vào cái công việc tỉ mẩn, chậm chạp, gần như vô vọng ấy. Đã có lúc anh nghĩ mình sai, nghĩ cái nguyên lý của anh không áp được sang vật liệu này, nghĩ mảnh hồn đã quá nát để học bất cứ điều gì. Nhưng anh không bỏ. Anh chưa bao giờ bỏ một bài toán nào, và anh sẽ không bỏ cái bài toán quan trọng nhất đời mình.
Rồi, vào một khoảnh khắc mà anh sẽ nhớ mãi, cái mảnh làm đúng.
Nó giữ được cái đường trận nhỏ ổn định. Một mình. Không cần anh. Chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, rồi lại loạng choạng. Nhưng nó đã làm được, một lần. Và một lần là đủ để chứng minh điều Vũ cần chứng minh, điều mà cả cái thế giới này tin là không thể: rằng một mảnh hồn vỡ, một thứ mà ma đạo chỉ biết đốt làm nhiên liệu, có thể được dạy để tự làm một việc. Có thể trở thành một cái gì đó hơn là củi.
Anh tiếp tục, kiên nhẫn hơn, và dần dần cái mảnh giữ được đường trận lâu hơn, ổn định hơn, cho tới khi nó có thể tự làm việc ấy mà không cần anh để mắt tới nữa. Nó không thông minh. Nó chỉ làm được đúng một việc nhỏ xíu. Nhưng nó làm việc ấy một cách tự động, tự thân, giải phóng cho anh một mẩu tâm trí mà trước đây phải dành cho việc điều khiển cái khung.
Một mẩu tâm trí. Nhỏ tới mức nực cười. Nhưng Vũ ngồi trong cái khung cùi, trong hốc đá khuất, và anh nhìn cái đơn vị nhỏ bé mình vừa tạo ra, và anh cảm thấy một điều mà anh chưa cảm thấy kể từ khi rơi khỏi thế giới cũ: anh cảm thấy mình đúng.
Không chỉ đúng về kỹ thuật. Đúng về con đường. Cả cái giấc mơ khổng lồ mà Kẻ Đi Trước trao cho anh, cái khu vườn, cái nơi cho những linh hồn được sống, cả cái công trình mà đêm nào anh cũng dựng trong đầu, tất cả đều bắt đầu từ đây, từ cái khoảnh khắc nhỏ bé này, từ một mảnh rác được dạy để giữ một đường trận. Nếu cái này làm được, thì cái kia làm được. Nếu một mảnh hồn có thể được cho một việc, một chỗ, một sự tiếp tục, thì hàng vạn mảnh có thể. Thì cả một cái trí tự vận hành có thể. Thì cả một thế giới cho những linh hồn có thể.
Bằng chứng đầu tiên. Nhỏ như một hạt cát. Nhưng nó là bằng chứng rằng giấc mơ không phải là mơ suông. Nó làm được. Anh vừa làm được nó.
Ta đã đúng khi tin ngươi, người bạn ạ, anh nói khẽ, với cái kho ký ức mang hình một người đã tan. Cái ngươi mơ, nó thật. Ta vừa cầm được một mẩu của nó trong tay. Ta sẽ xây phần còn lại. Ta hứa với ngươi, ta sẽ xây hết.
Cái đơn vị nhỏ bé tiếp tục giữ đường trận của nó, âm thầm, trung thành, không biết mình vừa trở thành viên gạch đầu tiên của một công trình sẽ khiến cả tu tiên giới về sau khiếp sợ và không hiểu nổi. Nó không biết. Nó chỉ làm việc của nó. Nhưng Vũ biết. Và anh nhìn nó với một sự trân trọng gần như thiêng liêng, cái trân trọng của một người vừa nhóm được ngọn lửa đầu tiên trong một đêm dài, và biết rằng từ ngọn lửa nhỏ này, một ngày, sẽ bùng lên cả một ánh sáng đủ soi cho vô số linh hồn tìm đường về nhà.
Anh đứng dậy, cái khung cùi giờ nhẹ đi một chút nhờ có cái đơn vị nhỏ gánh đỡ, và anh cảm thấy, lần đầu tiên, không phải như một kẻ chạy trốn, mà như một kẻ xây dựng.
Cái khu vườn vừa có viên gạch đầu tiên. Và người đặt nó xuống, một cái hồn không thân gốc trong một cái xác mượn, giữa một vùng hoang vô danh, vừa chính thức, dù chưa ai hay, bắt đầu công trình của đời mình.