Mười năm sau, ngã tư chợ Đông chẳng còn ai nhớ chỗ nào từng dựng đài ván. Sạp vải mở đúng nơi ấy, tấm biển hiệu treo ngay ngắn. Thợ nhuộm phơi lụa đỏ dọc mặt phố, nắng sớm xuyên qua thành một dải màu chạy thẳng ra bến sông. Tiếng rao bánh đúc, tiếng bánh xe cút kít trên đá, tiếng trẻ con đuổi nhau giữa hai gánh hàng, tất cả nối vào nhau như chưa từng bị ngắt lần nào. Đế đô năm ấy no đủ, người ta cãi nhau vì giá gạo chứ không vì chuyện gì to tát hơn.
Cuối phố có một con ngõ nhỏ, cuối ngõ là gian học đường cửa chấn song gỗ, hiên thấp, mái ngói rêu xanh. Cánh cửa mở hé, gió mang tiếng người đọc sách ra tận đầu ngõ, đều và trẻ, thỉnh thoảng vấp một chữ rồi chữa lại.
Thanh Vũ đứng nép bên khung cửa. Bào da hổ trắng của hắn đã bạc màu ở vai, hai con mắt vẽ trên trán vẫn đỏ chu sa, cặp Song Đầu Hổ Phủ nằm trong đai lưng. Vai hắn rộng hơn cả cột cửa, thành ra nép thế nào cũng thừa nửa người ra ngoài. Người qua ngõ liếc hắn một cái, rồi quen mắt, lại đi tiếp.
Hắn nhai một cọng cỏ, nhai mãi, đầu cỏ đã nát thành sợi.
Trong gian học, hơn chục thanh niên ngồi thành hai hàng trên chiếu, nghiên mực đặt cạnh gối. Kẻ đọc, kẻ chép, một người ngồi gần cửa sổ ghé tai bạn nói gì đó, bạn bật cười, bị người ở hàng trước quay lại lườm. Cô gái ngồi sát cửa sổ không cười theo. Nàng búi tóc thấp, cài một chiếc trâm gỗ, gương mặt thanh tú, sống mũi thẳng, cằm nhỏ. Ngòi bút của nàng dừng giữa chừng trên giấy, nàng nghiêng đầu nghe một câu thơ, rồi chấm mực, viết nốt.
Nắng dịch từ bậu cửa sang mép chiếu. Vũ vẫn đứng đó. Hắn không nghe ra chữ nào trong bài đang ngâm. Cọng cỏ rơi khỏi môi lúc nào hắn cũng chẳng biết, và bàn tay vốn quen nắm cán rìu thì buông thõng bên đùi, ngón cái xoa vào đốt ngón trỏ, xoa mãi.
Sau lưng hắn có tiếng tằng hắng.
Chỉ một tiếng, khô và nhẹ, nhưng cái lưng trần trụi trước giáo mác ấy cứng lại như bị ai đặt mũi dao vào giữa hai bả vai. Vũ không quay đầu ngay. Hắn nhìn thêm một nhịp vào gian học, chỗ ngòi bút của cô gái vừa nhấc lên khỏi giấy, rồi mới xoay người chậm chạp, tai đã đỏ đến tận chân mũ sừng trâu.
Thanh Phong đứng giữa ngõ, áo lam thẫm, Phán Quan Bút cầm lỏng trong tay. Y nhìn Vũ, rồi nhìn qua vai hắn vào gian học, rồi lại nhìn Vũ.
Y đưa Phán Quan Bút lên gõ nhẹ vào lòng bàn tay trái, một tiếng, rồi mới mở lời.
"Huynh đến đây có việc gì?"
Vũ ho khan, ngoái đầu nhìn cánh cửa một lần nữa như đã quên mất mình định nói gì. Hắn đưa tay lên gãi gáy, bàn tay to bản quệt qua mép mũ sừng trâu làm nó lệch hẳn sang một bên. Rồi hắn giơ ngón trỏ, chỉ thẳng qua khung cửa vào cô gái ngồi sát cửa sổ.
"Kia là ai?"
Phong không nhìn theo ngón tay ấy. Y nhìn mặt Vũ.
"Học trò của đệ." Giọng y đều, không lên không xuống. "Cô bé được cứu từ tầng hầm nhà Phạm Cương."
Ngón tay Vũ treo lơ lửng giữa không trung. Hắn há miệng, khép lại, rồi há ra lần nữa.
"À." Hắn thu tay về. "Ra là thế."
Tiếng ngâm thơ trong gian học vẫn đều đều vọng ra. Một câu lên bổng, một câu xuống trầm, rồi cả lớp cười rộ vì ai đó đọc nhầm chữ. Vũ nghe tiếng cười ấy, mắt lại trượt về phía song cửa, và Phong nhìn thấy cái trượt mắt đó.
Y nhìn rất lâu. Cây bút trong tay xoay nửa vòng, dừng lại.
"Huynh."
"Hửm?"
"Bỏ cái ý nghĩ không đứng đắn với học trò của đệ đi." Phong nói chậm, từng chữ rõ ràng như đọc một đạo quân lệnh. "Không thì đệ tru di tam tộc huynh."
Vũ trợn mắt. Hắn nhìn thằng em nhỏ hơn mình hai tuổi, áo lam thẫm phẳng phiu, mặt không đổi sắc, rồi hắn bật cười. Tiếng cười của hắn vang ra khỏi ngõ, dội vào bức tường đối diện, làm một con chim sẻ đậu trên mái ngói giật mình bay vụt đi. Hai thanh niên ngồi gần cửa sổ trong gian học ngẩng đầu nhìn ra.
"Tam tộc của ta," Vũ vừa thở vừa nói, một tay chống vào khung cửa, "có phụ hoàng, có cả đệ đấy. Đệ tru thử xem?"
Phong không đáp.
Vũ gãi gáy thêm một cái nữa, rồi mới nhớ ra việc chính.
"Long nhờ ta đến gọi đệ." Hắn chỉnh lại chiếc mũ sừng trâu cho ngay, giọng thấp xuống nhưng vẫn to hơn người thường. "Về bàn chính sự."
"Đệ biết rồi."
Phong đáp gọn, không dừng bước. Y đi qua ngưỡng cửa, và tiếng ngâm thơ tắt giữa chừng. Mười mấy thanh niên đồng loạt đứng dậy, vạt áo sột soạt, chiếu cói kêu lên dưới đầu gối. Y không ra hiệu cho ai ngồi xuống, cứ thế đi dọc lối giữa hai hàng chiếu, Phán Quan Bút cầm lỏng sau lưng.
Đến quá nửa gian, y chậm lại. Y nghiêng đầu, nhìn lại phía cửa, nơi Vũ vẫn đứng với nửa người thừa ra ngoài khung.
"Vũ Linh."
Giọng y thấp, chỉ đủ cho một người nghe.
Vũ trợn mắt. Hắn nhìn Phong, rồi nhìn quanh gian học như tìm xem ai vừa bị gọi tên, rồi lại nhìn Phong. Lông mày hắn nhíu thành một nếp sâu giữa hai con mắt đỏ chu sa vẽ trên trán.
"Hả?"
"Con bé tên là Vũ Linh."
Nói xong Phong quay mặt đi, bước tiếp về phía bục giảng. Hàng chiếu sát cửa sổ có một chiếc trâm gỗ khẽ cúi xuống thật thấp khi y đi ngang.
Vũ đứng nguyên chỗ cũ. Môi hắn mấp máy, nhẩm lại hai chữ ấy không thành tiếng, rồi mới nhận ra cả gian học đang nhìn mình.
*
Sáng hôm sau, buổi thượng triều tan khi nắng vừa lên khỏi mái Thái Hoa điện. Hai hàng quan lục tục lui ra, áo chầu sột soạt, tiếng giày nhỏ dần trên thềm đá. Tên hoạn quan đứng cuối khép cánh cửa lớn lại, và gian điện rộng bỗng chỉ còn bốn người cùng một vệt nắng dài kéo từ ngưỡng cửa đến chân ngai.
Người ta đã thay viên gạch dưới chân cột bên trái từ lâu. Gạch mới lát vào, vẫn lệch màu với những viên quanh nó, đậm hơn một chút, và chẳng ai trong bốn người nhìn xuống đó.
Thanh Minh ngồi trên ngai, Đảm Long thương dựng bên tay vịn như mọi buổi. Tóc ông đã bạc gần hết, búi gọn dưới mũ miện, chỉ còn vài sợi đen lẫn ở thái dương. Lưng ông vẫn thẳng, bờ vai dưới lớp áo bào vàng sẫm vẫn đủ rộng để người đứng dưới bậc điện phải ngẩng lên. Khóe mắt có thêm nhiều nếp, và nếp nào cũng chạy về phía đuôi mắt, như một người đã nheo mắt nhìn quá nhiều ngọn gió. Ngón cái ông gõ lên tay vịn, chậm, đều, đúng nhịp ngày trước.
Thanh Long đứng ngay bậc thềm thấp nhất, giáp xanh được đánh bóng kỹ hơn thuở mười lăm tuổi, đường khớp vai khít hơn. Mặt ngài rắn ra, gò má sắc, râu mép mới để, mỏng và hơi cứng. Thái Bình Bảo Kiếm đeo hông, bàn tay đặt hờ trên chuôi theo thói quen của người đã quên mình đang đặt tay ở đó. Ngài là người duy nhất trong điện đứng nghiêng người về phía cha.
Thanh Vũ đến sau cùng, và vào điện bằng một bước dài hơn lễ nghi cho phép. Mũ sừng trâu trên đầu hắn đã được chỉnh lại, hơi quá ngay ngắn, như mới sửa dưới tay ai đó vừa dặn. Hắn cao thêm một đốt tay nữa, vai nở đến mức bào da hổ trắng không còn khép nổi trước ngực. Vết sẹo cũ nơi vai trái nhăn lại thành một vệt hồng sẫm, nằm giữa những đường sẹo khác cũ hơn. Hai mắt chu sa trên trán vẫn đỏ rực, còn đôi mắt thật bên dưới thì thỉnh thoảng liếc ra cửa điện, rồi vội trở lại.
Thanh Phong ngồi bên án thư phía trái ngai, nơi y đã ngồi từ năm mười ba tuổi. Y gầy, cao hơn nhiều so với lúc ấy, áo bào lam thẫm xếp phẳng trên gối, tay áo không một nếp. Gương mặt y đã mất hết nét trẻ con, chỉ còn đường hàm hẹp và đôi mắt đen, nhìn ai cũng như đang đọc một tờ giấy mới viết xong. Phán Quan Bút nằm ngang trên án, ngón trỏ đặt lên thân bút, chưa xoay.
Minh quét mắt qua ba đứa con một lượt, dừng lâu hơn ở chiếc mũ sừng trâu đã được vuốt thẳng, rồi thôi.
Ngón cái trên tay vịn ngừng gõ.
"Mười năm rồi."
Minh nói với cái nắng đang trải dài trên nền gạch, không nhìn đứa con nào. Giọng ông chậm, khàn hơn thuở trước, nhưng mỗi chữ vẫn rơi xuống đúng chỗ.
"Từ ngày án Phạm Cương hạ xuống, ta với Công Túc ngồi hai đầu một cái bàn, mỗi người rình bước đi của người kia. Ta chờ hắn sơ hở. Hắn thì khép cửa phủ, hiếm khi vào triều, có vào cũng chỉ cúi đầu dạ vâng, tấu nào dâng lên cũng sạch như tờ giấy mới." Ông nhếch mép, rất ngắn. "Con hổ nằm im quá lâu thì mới đáng sợ. Mười năm, ta chưa tìm được của hắn một lý do để đem ra chém."
Long khẽ nghiêng người. Bàn tay đặt trên chuôi kiếm đã siết lại từ lúc nào.
"Ta già rồi." Minh nhìn xuống đôi tay mình, những ngón gân nổi, móng đục màu. "Tóc ta bạc hết. Hắn cũng chẳng còn trẻ. Hai con cọp già cùng nhìn một khúc xương, đứa nào cũng biết mình không còn bao nhiêu ngày để chờ."
Ông ngừng. Ngoài sân, tiếng chổi quét lá đều đặn vọng vào, rồi xa dần.
"Hắn thấy thời gian cạn thì sẽ không ngồi yên. Rất có thể hắn ra tay sớm thôi."
Vũ đang liếc ra cửa điện bỗng quay phắt lại. Hắn lên tiếng trước khi ai kịp dặn hắn đừng.
"Phụ hoàng nói hắn sắp dấy binh?"
"Ta nói rất có thể."
"Vậy sao không bắt trước?"
Minh nhìn đứa con nuôi một lúc. Ánh mắt ông không gắt, nhưng Vũ thấy cổ mình nóng lên, đưa tay kéo lại vạt bào da hổ vốn không còn khép nổi.
"Bắt bằng tội gì?" Minh hỏi, rất nhẹ. "Cổng thành năm ấy có Phạm Cương để ta chém. Giờ thì trong sổ sách của hắn, ta tìm không ra nổi một nét mực sai."
Vũ im. Hắn nhìn sang Long, Long khẽ lắc đầu. Hắn lại nhìn Phong, như mọi lần khi bí lời.
Phong ngồi bên án thư, bàn tay vẫn đặt trên thân Phán Quan Bút. Từ đầu buổi y chưa cử động. Cây bút vừa xoay đi nửa vòng, chậm, rồi dừng lại.
Minh quay sang con út, và giữ ánh mắt ở đó. Nắng đã dịch khỏi chân ngai, trườn qua viên gạch lệch màu dưới chân cột bên trái, tới bậc thềm.
"Lúc nãy trên triều có mặt hắn."
Minh không gọi tên, và cả bốn người trong điện đều biết ông nói ai. Ngón cái ông thôi gõ từ lúc nào, bàn tay nằm yên trên tay vịn, mắt chuyển từ Phong sang Long rồi dừng ở đó.
"Các con tâu được nửa chừng thì dừng. Ta ngồi trên này, nhìn rõ. Phần còn lại chưa ra khỏi miệng, giờ chỉ có cha con ta, nói đi."
Long không đáp ngay. Ngài bước lên một bậc, giáp xanh khẽ va, rồi lại đứng yên, bàn tay rời chuôi kiếm. Ngài liếc qua cánh cửa điện đã khép, nghe thử bên ngoài còn tiếng giày nào chưa xa hẳn, đến khi chỉ còn tiếng chổi quét lá ngoài sân mới mở miệng. Giọng ngài thấp hơn mọi khi.
"Phụ hoàng, mười năm nay con trấn thủ phương Bắc, thứ con báo về triều vẫn là chuyện Thương Lang. Mấy năm gần đây ở phía bắc còn có một việc khác, con chưa dám tâu giữa điện." Ngài ngừng một nhịp. "Có một tộc Hán trỗi dậy. Chúng đánh chiếm vùng Xích Quỷ, nơi các tộc Bách Việt và Mân Việt sinh sống từ bao đời nay."
Vũ ngẩng đầu. Hắn nhìn Long, mắt còn chưa kịp rời khỏi cánh cửa mà hắn liếc suốt từ đầu buổi.
"Chúng bành trướng rất nhanh." Long nói tiếp, chậm hơn. "Nhanh hơn bất cứ tộc nào con từng giáp mặt ngoài biên. Đất vừa chiếm được đã có người ở lại giữ, chưa thấy chỗ nào bỏ ngỏ để ta lợi dụng. Con chưa thể nói chúng mạnh đến đâu, chỉ biết một điều: nếu bọn chúng còn tiến thêm thì Xích Quỷ sẽ không phải nơi cuối cùng."
Gian điện im hẳn. Nắng đã trườn tới bậc thềm, hắt lên nửa gương mặt Long một vệt vàng nhạt. Minh nhìn con trưởng thật lâu. Ông hỏi, giọng không cao.
"Chúng hướng về phía ta?"
"Con chưa dám chắc." Long đáp. "Nhưng con không muốn đợi đến lúc chắc."
Trên án thư, Phán Quan Bút dừng ở nửa vòng xoay, đầu ngón tay Phong vẫn đặt trên thân bút.
Vũ gãi gáy một cái, bước ra khỏi hàng trước khi ai kịp liếc hắn.
"Phương Nam của con cũng chẳng khá hơn."
Giọng hắn vang quá mức cần cho một gian điện chỉ có bốn người, dội vào cột rồi quay lại nghe càng rộng. Hắn hạ xuống, nhưng cũng chỉ hạ được chút ít.
"Từ lúc Xích Lâm chết, người của hắn tan ra, kẻ nào còn sống thì lưu lạc khắp nơi, bỏ lại đất cũ. Người Chàm thừa cơ ập vào chiếm lấy. Con ngỡ thế là xong." Ngón cái hắn miết lên đốt ngón trỏ, miết mãi. "Chiếm xong chúng chưa chịu yên. Mấy năm nay cứ ập vào Thuận Hóa, rồi tràn sang cả Thuận An. Đốt làng, đốt kho thóc, đánh xong là rút. Dân vừa dựng lại mái nhà thì chúng quay lại."
Minh nhìn hắn. "Con đánh với chúng mấy trận?"
"Nhiều đến mức con quên đếm." Vũ nhăn mặt. "Trận nào cũng như trận nào, bên con ngã bao nhiêu thì bên chúng ngã chừng ấy, rồi hai bên cùng què. Chưa lần nào con dám nói là thắng."
Long quay hẳn sang em, Thái Bình Bảo Kiếm khẽ cộm vào đai giáp. "Chúng đánh thế nào?"
"Giỏi thủy chiến." Vũ đáp ngay, như câu ấy đã nghẹn trong cổ từ lâu. "Con dàn quân giữ cửa sông thì chúng đã vòng ra biển, lượn ngoài khơi, đổ lên sau lưng con lúc trời còn tối. Đánh trên cạn con không ngán, đánh với sóng thì con chịu." Hắn liếc Long rồi trở lại phía ngai. "Lại còn voi, phụ hoàng ạ. Chưa lần nào con thấy ít hơn mười mấy con. Vào rừng thì con còn có cách, nhưng chúng đâu có dại vào rừng. Ra bãi trống, một con voi xông tới là hàng khiên của con nát như tàu lá chuối."
Hắn nói một mạch, quên cả liếc ra cửa điện.
Minh không đáp. Ông nhìn vệt sẹo hồng sẫm nhô lên ở vai trái đứa con nuôi, chỗ bào da hổ không còn khép nổi, nhìn khá lâu. Ngón cái trên tay vịn khẽ nhích một lần, rồi nằm yên.
"Hai đứa giữ kín từng ấy năm," ông nói, giọng khàn. "Giờ nói ra một lượt, ta chưa biết nên giận hay nên mừng."
Long cúi đầu. Vũ cười gượng, tay theo thói quen vươn lên chỉnh mũ sừng trâu, chiếc mũ lại lệch đi.
Rồi cả ba cái nhìn cùng đổ về phía án thư.
Minh nhìn lặng lẽ, như đã biết trước điều con út sắp nói. Long hơi nghiêng đầu. Còn Vũ thì nhìn thẳng, cả đôi mắt thật lẫn hai mắt chu sa trên trán, khiến Phong có cảm giác mình bị bốn con mắt soi cùng lúc.
Phong gõ ngón trỏ lên thân bút, một tiếng. Y không vội.
"Mười năm nay, đệ chỉ ưng ba cái tên."
Gian điện lặng đi một nhịp. Rồi Vũ ngửa cổ cười, tiếng cười dội vào cột làm bụi nắng trên bậc thềm xao động. Long đưa tay che nửa mặt, vai rung lên.
"Mười năm!" Vũ vỗ đùi bốp một cái. "Mười năm trời đệ chỉ nhắm được ba người? Vô dụng quá, vô dụng quá rồi!"
"Huynh còn tưởng đệ gom được cả một cái phủ," Long nói, giọng nghẹn cười.
Hai người cười với nhau như thuở còn đứng chung trên bãi tập, đến khi Vũ phải vịn vào cột cho khỏi lảo đảo. Minh không cười, nhưng khóe mắt ông giãn ra, những nếp nhăn chạy về đuôi mắt nông đi một chút.
Phong chờ. Y chờ đến khi tiếng cười thưa dần, chỉ còn hơi thở khè khè của Vũ, rồi mới nói tiếp, mặt không đổi sắc.
"Mỗi người trong ba người ấy đều đủ sức xoay chuyển một cục diện. Khôn hơn người, thông thiên văn, tường địa lý." Y ngừng, để câu sau rơi xuống nền gạch. "Đệ không dùng bừa. Dùng sai chỗ thì thà đừng có."
Tiếng cười tắt hẳn. Vũ buông cột, đứng thẳng, bàn tay to bản lóng ngóng chưa biết đặt vào đâu. Long bỏ tay khỏi mặt, nhìn em thật lâu, như nhìn một người vừa bước ra từ chỗ mình chưa từng để ý.
"Tên gì?" Minh hỏi.
"Hồng Giang. Cửu Âm. Hạ Trạch."
Y dừng sau mỗi cái tên, vừa đủ cho người nghe cảm thấy chúng nặng hơn ba tiếng gọi thường. Phong gác bút lên án.
"Người đời gọi họ là Tam Kiệt."
Ngón cái Minh dừng hẳn trên tay vịn.
