Lê Mai Nam tỉnh dậy muộn hơn thường lệ gần một canh giờ. Điều đầu tiên hắn cảm nhận là vai không đau. Điều thứ hai là bụng đói. Điều thứ ba, sau khi nằm ngửa nhìn mái nhà, là đồng hồ Gacha đã về không.
【Lượt quay hiện tại: 1】
Nam ngồi dậy, kéo chăn sang bên, nhìn túi tiền treo ở đầu giường rồi lại nhìn giao diện. Một tháng gánh nước, mua củi, trả tiền phòng và học chữ đã khiến tiêu chuẩn kỳ vọng của hắn hạ xuống rất thực tế. “Tiền.”
Hắn chắp tay.
“Không tham. Vàng bạc đều được. Không thì gạo. Bao lớn một chút.”
Giao diện im lặng. Nam hít vào, nhấn quay. Một giây sau, trước mặt xuất hiện một thùng giấy đỏ quen đến mức hắn cứng người.
【Lượt quay thứ 2 hoàn tất. Phần thưởng: 12 lon Coca Cola.】 Nam nhìn thùng rồi nhìn giao diện gacha trước mặt.
“Ta xin tiền.”
Không đáp.
“Gạo cũng được.”
Vẫn không. Hắn kéo thùng lại, mở ra. Mười hai lon nguyên vẹn, mẫu mã quen thuộc, không phải phiên bản linh thủy, không có mô tả tăng tu vi hay hồi phục linh lực. Nam gọi Wikia kiểm tra. Thành phần, lịch sử, lượng đường, caffeine, đủ thứ hiện ra. Hắn hỏi điều quan trọng nhất, có linh khí hay tăng thể chất hoặc giải độc, phải có tác dụng đặc biệt với tu sĩ chứ ?. Mọi câu trả lời đều là không.
Chỉ là nước ngọt có gas. Nam đặt lon xuống, cúi mặt rất lâu.
“Đây đúng là rác thật.”
Nhưng đến lúc cầm một lon lên lần thứ hai, hắn lại không mở ngay. Ba mươi ngày qua mọi thứ quanh hắn đều lạ, phản ngủ, bát sứt, mùi khói củi, đồng tiền văn, chữ trên biển hiệu, tiếng người ngoài sân. Cơ chế tự động hiểu lời nói giúp hắn giao tiếp, ký ức thân thể giúp hắn không mù đường, nhưng không thứ nào thuộc về cuộc sống cũ của riêng hắn. Chỉ cái lon đỏ trong tay là quen đến mức trước kia hắn chẳng thèm để ý. Tủ lạnh cửa hàng tiện lợi. Quán ăn. Máy bán nước. Một lon cạnh bàn phím khi thức khuya. Nam tìm chậu, đổ nước giếng lạnh vào ngâm. Nước đầu xuân đủ lạnh để không cần đá. Hắn vo gạo nấu cháo, quét phòng, giặt quần áo, rồi mới lau lon và kéo nắp. Tiếng “xì” bật gas rất nhỏ khiến hắn khựng lại. Chính âm thanh ấy mới là thứ làm hắn khó chịu. Nam uống một ngụm. Vị ngọt quen thuộc làm hắn có cảm giác chỉ cần ngẩng lên sẽ thấy màn hình máy tính. Nhưng trước mặt vẫn là cửa sổ giấy, sân đất ẩm và bà cụ phòng bên đang phơi áo. Hắn uống chậm hơn.
“Ừ. Rác.”
Rồi uống hết. Lon rỗng được rửa sạch, lau khô và đặt vào hòm. Mười một lon còn lại hắn không bán. Không phải vì muốn nghiên cứu nhôm hay mở đế chế nước giải khát. Chỉ vì đây là thứ hắn chưa chắc bao giờ mua lại được. Có những món đổi ra tiền thì dễ, mua lại ký ức thì không.
Giữa xuân ở Thanh Hà không còn rét cắt da, nhưng mưa bắt đầu dai dẳng hơn. Đường đá vẫn đi được, ngõ đất thành bùn, củi khô tăng giá. Nam tiết kiệm vài văn mua một bó củi nhìn ngoài rất đẹp, tối về mới phát hiện giữa bó toàn củi ẩm. Hắn ngồi xổm thổi bếp đến cay mắt mà nồi nước vẫn chỉ ấm. Bà cụ phòng bên hỏi vọng:
“Nam tiểu tử, nhà cháy à?”
Nam ho sặc.
“Chưa. Nếu cháy được thì tốt.”
Sáng hôm sau kể ở quán, Lưu chưởng quầy hỏi:
“Mua của lão Trần đầu ngõ Đông?”
Nam ngạc nhiên.
“Ông biết?”
“Cả Tây thị biết.”
“Sao không ai nói?”
“Ngươi có hỏi đâu.”
Nam hiểu thêm một quy luật xã hội, thông tin miễn phí thường chỉ miễn phí sau khi mình đã trả học phí. Lưu ném cho hắn mảnh gỗ ghi địa chỉ nhà họ Phùng bán củi.
“Đắt hơn một văn mỗi bó nhưng cân đủ, phơi kỹ.”
Nam nhìn chữ chậm chạp.
“Phùng… Mộc?”
“Phùng Ký.”
“Hai chữ giống nhau.”
“Không giống.”
“Với người mới học thì giống.”
“Vậy học thêm.”
Nam mua thử. Củi cháy ngay. Một văn đổi lấy việc không ngồi thổi bếp nửa canh giờ, hắn đánh giá đây là giao dịch văn minh. Mấy người buôn ở quán Lưu còn than một lô dược liệu và da thú từ phía bắc về chậm hơn lệ thường, khiến giá vài món nhích lên, Lưu chỉ bảo đường xa gặp mưa là chuyện thường, Nam nghe rồi cũng để đó.
Công việc ở quán trà cũng dần thay đổi. Lúc mới tới, Lưu chỉ giao gánh nước, lau bàn, bê đồ. Sang tháng thứ hai, Nam đã nhớ chỗ cất phần lớn trà, biết khách nào thích loại nào, biết chum nước phải kiểm tra trước giờ đông. Hắn vẫn chưa được đụng tiền quầy nhiều, nhưng có hôm Lưu phải sang kho, quăng lại một câu:
“Trông quán nửa canh giờ. Khách gọi trà thì tự làm. Có người tới đòi nợ thì bảo ta chết rồi.”
Nam ngẩng lên.
“Nếu họ tin?”
“Càng tốt.”
“Có cần chuẩn bị nhang không?”
“Chuẩn bị luôn cho ngươi một bó đi.”
Nam lập tức lau bàn. Trong nửa canh giờ chẳng có chuyện lớn, hai bàn khách uống trà, một thương nhân đợi Lưu, một ông lão muốn mua chịu hai cân trà. Nam nhớ lời dặn và rất thành thật:
“Lưu chưởng quầy vừa chết rồi.”
Ông lão nhìn hắn.
“Sáng ta còn thấy lão.”
“Mới chết.”
“Ở đâu?”
Nam nghĩ.
“Trong kho.”
Đúng lúc Lưu bước vào. Ba người nhìn nhau. Ông lão cười rung cả râu. Lưu đặt sọt trà xuống.
“Ta bảo ngươi nói thế với người tới đòi nợ.”
“Ông ấy muốn mua chịu.”
“Đó là khách.”
“Mua chịu khác đòi nợ ở giai đoạn nào?”
Lưu há miệng rồi ngậm lại. Từ hôm đó Nam bị cấm tự diễn giải chỉ thị trong ba ngày.
Khoảng ngày thứ tám, một khách quen họ Từ tới quán than bánh xe hàng bị nứt ổ trục, thợ thường sửa lại đi vắng. Chuyến sáng hôm sau phải khởi hành, chậm một ngày mất tiền. Lưu hỏi vài câu rồi bảo Nam chạy tới ngõ Đồng Hồ tìm lão Đường. Lão Đường không ở nhà, con dâu chỉ con trai đang sửa xe ở gần Nam môn. Nam lại chạy, truyền lời và dẫn người về. Chiều bánh xe được tháo sửa. Từ lão bản vui, ném Nam hai văn. Sau khi khách đi, Nam hỏi:
“Ông quen cả thợ sửa bánh xe?”
Lưu đáp:
“Không. Ba năm trước xe chở trà của ta gãy trục, người ta chỉ.”
“Lão giỏi lắm à?”
“Sửa xe được. Sửa cửa không bằng họ Quách. Làm thùng gỗ càng không nên tìm.”
Nam tựa quầy.
“Ông nhớ hết?”
“Mở quán hai mươi năm, không nhớ thì mở làm gì?”
Nam nghĩ một lúc.
“Nhưng ông đâu sửa được bánh xe.”
“Ta cũng không cần sửa.”
“Chỉ biết ai sửa được.”
Lưu gảy bàn tính.
“Biết ai làm được việc gì, lúc nào tìm được người đó, nhiều khi đã là bản sự.”
Câu ấy Nam nhớ lâu hơn hắn tưởng. Wikia trong đầu biết vô số anh hùng ở những thế giới khác, nhưng cái xe ngoài cửa gãy bánh thì nó không biết lão Đường ở ngõ Đồng Hồ. Cần củi khô thì cũng không biết nhà họ Phùng. Một ngày nếu cần thầy thuốc, xe đi xa, người đổi bạc hay người hiểu tu sĩ địa phương, thứ cứu hắn có thể chỉ là biết đúng người.
Mưa kéo sang tuần thứ hai. Việc giao đồ tăng vì người có tiền lười ra đường, tiền công mỗi chuyến lại không tăng bao nhiêu. Nam bắt đầu ghép đường. Nếu giao trà tới Đông thị, hắn hỏi luôn có món nào cần chuyển về Tây thị. Nếu đi cổng thành, tiện mang thư tới kho trên đường. Không phải phát minh gì ghê gớm, chỉ là một thằng nghèo phát hiện đi cùng một quãng đường hai lần thì vừa mệt vừa ngu. Có ngày kiếm thêm đủ mua quả trứng. Có ngày mưa lớn, chẳng ai chuyển gì, hắn ngồi quán học chữ. Lưu viết tên các loại trà lên mảnh gỗ, trộn lẫn rồi bắt phân loại. Nam đúng bảy trên mười, hôm sau Lưu đổi kiểu viết hai từ, hắn sai lại ba.
“Ông chơi bẩn.”
“Người ngoài kia có hỏi ngươi muốn họ viết kiểu nào không?”
“Ít nhất phải có tiêu chuẩn.”
“Có.”
“Ở đâu?”
“Trong đầu người biết chữ.”
Nam không cãi nổi. Một chiều mưa, khách vắng, hai người ngồi trước cửa. Lưu hỏi:
“Ngươi định sau này làm gì?”
Nam đáp:
“Giàu.”
“Ta hỏi làm gì, không hỏi muốn gì.”
“Chưa biết.”
“Học chữ để thi?”
“Không.”
“Vào hiệu buôn?”
“Chưa biết.”
Nam hỏi ngược:
“Ông mười chín tuổi đã biết sẽ mở quán trà?”
“Không. Khi đó chạy hàng cho cậu ruột.”
“Bao giờ biết?”
“Lúc đủ tiền mở quán.”
Nam cười.
“Vậy câu hỏi của ông hơi vô lý.”
“Ta chỉ hỏi, có bắt trả lời đâu.”
Nói xong Lưu nhắm mắt nghe tiếng mưa, Nam cúi xuống chép tiếp.
Tiền là thứ dễ thấy thay đổi nhất. Nam tối nào cũng đếm, vì số ít nên mỗi đồng đều có việc. Một phần tiền phòng, một phần ăn, củi, dầu, khoản đề phòng đau ốm, phần còn lại mới gọi là tiết kiệm. Tháng trước chữ tiết kiệm gần như lý thuyết, tháng này đã thành túi riêng dưới đáy hòm. Chưa đủ làm chuyện lớn, nhưng nếu ba ngày không có việc hắn không phải giảm bữa ngay. Cái giá là Nam trở nên nhạy với giá cả đến đáng buồn, rau tăng hai văn biết, củi lên giá biết, quán bánh cuối phố làm bánh nhỏ đi cũng biết. Một hôm bà chủ mua rau, Nam đi ngang hỏi giá rồi nhíu mày.
“Đắt rồi. Hôm qua Tây thị rẻ hơn ba văn.”
Bà chủ nhìn hắn.
“Ngươi thành bà nội trợ từ bao giờ?”
Nam đáp rất bình thản:
“Từ khi phải tự trả tiền ăn.”
Bà cười, hôm sau nhờ tiện đường mua giúp một bó. Nam nhận nhưng nói trước không ứng tiền. Bà mắng hắn keo kiệt. Hắn đáp:
“Nghèo mà rộng rãi quá là bệnh.”
Đứa trẻ nhà bên nghe được, vài ngày sau bắt chước nói với mẹ và bị đánh vào mông. Nam từ đó tránh phát biểu triết lý tài chính trước trẻ nhỏ.
Giữa tháng trời tạnh hai ngày. Cả khu đồng loạt mang chăn, quần áo ra phơi. Nam cũng dọn hòm, thấy mười một lon Coca Cola vẫn nằm nguyên. Hắn cầm một lon rồi đặt lại. Không phải tiếc đến mức không uống, chỉ là lon đầu tiên kéo nỗi nhớ nhà lên quá rõ. Những ngày bận rộn đủ để cảm giác ấy chìm xuống, hắn không muốn cứ vài hôm lại tự đào lên. Chiều hôm đó đi mua củi, Nam gặp Từ lão bản đang cãi với người đánh xe về chuyến hàng bị kẹt ngoài trấn vì đường lầy. Nam nghe một lúc rồi đi. Hắn không biết đường ngoài thành, không biết xe chịu tải thế nào. Wikia có thể cho cả đống kiến thức về bùn, lực kéo và bánh xe hiện đại, nhưng ném bừa vào tình huống này chỉ khiến hắn thành người ngớ ngẩn. Tháng trước thấy gì hắn cũng muốn dùng kiến thức cũ để giải. Tháng này hắn học được, không biết thì không nói.
Tu sĩ vẫn xuất hiện thỉnh thoảng trong thành. Một chiều Nam giao trà tới khách điếm gần Nam môn, thấy thiếu niên áo xám mang kiếm ngồi ngoài. Tiểu nhị nói chuyện rất cẩn thận. Khi trả tiền, người kia đặt một mẩu bạc nhỏ chứ không phải linh thạch. Nam ghi nhớ chi tiết ấy. Tối về hỏi Lưu:
“Tu sĩ cũng dùng bạc?”
Lưu không ngẩng đầu.
“Không thì dùng gì?”
“Linh thạch.”
Lưu nhìn hắn.
“Ngươi có linh thạch?”
“Không.”
“Ta có?”
“Chắc không.”
“Một ấm trà của ta đáng linh thạch?”
“Chắc chắn không.”
“Vậy hắn lấy linh thạch trả, ta trả lại bằng gì?”
Nam gật đầu.
“Rất có lý.”
Hắn hỏi tiếp linh thạch đổi bạc ở đâu. Lưu nói thương hội, hiệu lớn, nơi làm ăn với tu sĩ, bản thân lão không đổi. Nam cười.
“Ông biết ai đổi được.”
Lưu ngừng bút.
“Bắt đầu hiểu câu trước rồi?”
“Biết người nào giải quyết được việc gì.”
“Ừ. Nhưng đừng tưởng biết tên vài người là thành nhân vật lớn. Người ta có chịu giúp ngươi hay không là chuyện khác.”
Câu thứ hai Nam ghi nhớ còn kỹ hơn câu thứ nhất.
Tuần thứ ba có một ngày mái khu trọ dột. Không phải phòng Nam nhưng nước tràn hành lang. Mọi người cùng bê chậu, chuyển đồ rồi tìm thợ. Nam nhớ nhà họ Quách sửa cửa, chạy sang hỏi họ có sửa mái không. Không. Họ chỉ người họ Mã ở hai phố khác. Nam chạy tiếp. Họ Mã bận, tới chiều mới qua. Nam không được tiền, chỉ được bà chủ cho thêm bát canh nóng vì chạy chân. Hôm sau bà để riêng cho hắn mấy thanh củi khô mua số lượng lớn, tính rẻ hơn mua lẻ. Nam hiểu thêm, giá trị không phải lúc nào cũng trả bằng tiền. Quan hệ hình thành bằng những việc nhỏ, không cần ai mở sổ ân tình.
Một tối Lưu giữ Nam ăn vì bếp thừa cơm. Lão hỏi:
“Tháng này để được bao nhiêu?”
Nam nói con số gần đúng, không nói hết. Lưu gật đầu.
“ Khá ít.”
“Tôi biết.”
“Nhưng hơn tháng trước.”
“Đúng.”
“Vậy được.”
Nam đùa tưởng thương nhân phải dạy xoay vốn. Lưu nói:
“Ngươi có vốn gì mà xoay? Một tháng trước lo tiền phòng, giờ trả xong còn dư là được. Đừng thấy người ta buôn một chuyến kiếm mấy lượng bạc rồi nghĩ mình cũng phải kiếm thế. Ngươi có xe? Có hàng? Có mối? Có người? Chịu nổi mất một chuyến?”
Nam lắc đầu từng câu.
“Thế thì tích đi.”
Nam hỏi:
“Nếu ông biết nhiều người thế, sao vẫn chỉ mở một quán trà?”
Lưu đặt chén xuống.
“Chỉ?”
Nam lập tức biết mình nói sai. Lưu nói chậm:
“Quán này nuôi ta, nuôi vợ ta lúc bà ấy còn sống, nuôi hai đứa con lớn rồi ra riêng. Hai mươi năm chưa phải vay ai một đồng. Năm xấu kiếm ít, năm tốt để dành. Có gì là chỉ?”
Nam im rồi cúi đầu.
“Tôi nói sai.”
Lưu nhìn hắn, cầm chén lên.
“Biết sai là được.”
Không có bài giảng dài. Nhưng trên đường về Nam nghĩ rất lâu về chữ thành công. Trong truyện, quán trà thường chỉ là nơi nhân vật nghe tin trước khi lên đường. Với Lưu, nó là hai mươi năm đời người.
Cuối tháng trời nắng nhiều hơn. Rau rẻ xuống, củi thôi tăng. Nam đọc gần hết bảng giá, dù gặp chữ viết ngoáy vẫn phải hỏi. Một thương nhân từng thấy hắn vài lần chủ động gọi đúng “Mai Nam” thay vì “tiểu tử”. Bà chủ thu tiền phòng, Nam lấy sẵn khoản đã chia từ đầu tháng chứ không ngồi đếm từng đồng. Về phòng hắn mở hai túi, một túi cho chi phí tháng sau, một túi là phần thực sự còn lại. Không nhiều, nhưng là tích lũy đầu tiên hắn có thể gọi tên mà không nói quá.
“Tháng thứ hai. Chưa chết. Không nợ. Có tiền dư.”
Hắn mở hòm nhìn mười một lon Coka.
“Và mười một lon nước ngọt vô dụng.”
Lon rỗng vẫn được bọc riêng. Hắn đóng hòm lại. Tối ngày cuối tháng, Lưu cho hắn ngày mai tới muộn nửa canh giờ vì sáng kiểm tra kho. Nam cười bảo sao gần ngày có việc riêng ông lại cho nghỉ. Lưu hỏi việc gì. Nam không nói. Lưu lập tức đổi:
“Vậy mai tới đúng giờ.”
Nam than lão thay đổi nhanh, bị đuổi về. Trên đường, hắn mua hai bánh hấp cuối ngày vì giảm một văn, về tới khu trọ còn giúp bà cụ kéo giá phơi vào hiên. Mọi thứ chẳng có gì đặc biệt, nhưng chính vì không đặc biệt nên nhẹ đầu. Hai tháng trước hắn không thuộc về thế giới này. Giờ ít nhất đã có vài người nhận ra mặt, vài con đường đi không cần nghĩ, vài chỗ mua đồ không bị chém và một nơi sáng mai có thể tới làm.
Giao diện hiện lên trước khi ngủ.
【Lượt tiếp theo còn: 0 ngày 06 giờ 18 phút】
Nam nhìn rồi kéo chăn. Tháng này Gacha cho mười hai lon Coca Cola. Một tháng lao động của hắn tạo ra nhiều giá trị thực tế hơn cả lượt quay nếu xét tiền nhà và cơm. Ý nghĩ ấy không khiến hắn thất vọng như tưởng. Nếu mỗi lượt đều lập tức biến đời hắn thành thần tiên, hắn sẽ chẳng cần học chữ, chẳng cần biết ai bán củi, ai sửa xe, ai mở quán. Hắn sẽ chỉ ngồi chờ ba mươi ngày một lần. Nam nhắm mắt, tự cười vì nếu tháng nào cũng ngồi cầu một món cụ thể thì sớm muộn Gacha cũng khiến hắn thất vọng. Mười một lon Coca Cola còn lại được cất kỹ. Tiền tiết kiệm đã dày hơn tháng trước một chút, và sáng mai hắn vẫn phải tới quán Lưu đúng giờ.