Chương 45: Bài Toán Của Một Nghìn Cái Miệng
Những ngày sau cuộc họp về lá cờ và lịch pháp, cả nhóm chuyển sang một giai đoạn lao động thuần túy thể chất, gia cố lại những đoạn hành lang có nguy cơ sập trong thành phố ngầm, dựng thêm giá đỡ cho các cỗ máy mới, và quan trọng nhất, cải tạo hệ thống thông gió cũ kỹ để chịu được tải trọng của nhiều lò nung hoạt động cùng lúc thay vì chỉ một như trước.
Groff và Tuck, cùng với hai người còn lại trong nhóm bốn thanh niên lực lưỡng, đảm nhận phần việc nặng nhọc nhất khuân đá, dựng lại những trụ chống đã mục, đào rộng thêm vài đoạn hành lang hẹp để hai người có thể đi lại cùng lúc thay vì phải xếp hàng một. Harmund và Orlic, người thợ đo đạc mới, làm việc cùng nhau để tính toán lại vị trí đặt các cỗ máy khoan mới sao cho tận dụng tối đa luồng khí lưu thông tự nhiên.
Blavko dành phần lớn thời gian giám sát, hỗ trợ khi cần, nhưng đầu óc anh, trong lúc tay vẫn bận rộn khuân vác đá vụn, dần trôi dạt sang một vấn đề khác một vấn đề anh nhận ra mình chưa từng thực sự đối mặt một cách nghiêm túc, dù nó lớn hơn nhiều so với bất cứ điều gì họ đang giải quyết ngay lúc này.
Anh ngồi nghỉ một lúc bên rìa hành lang đang được mở rộng, nhìn Nyra đang ghi chép lại tiến độ công việc, và bất chợt, một phép tính hoàn toàn khác bắt đầu hình thành trong đầu anh.
Mười lăm, mười sáu người. Đó là con số hiện tại. Nếu mọi thứ diễn ra thuận lợi nếu họ thực sự dẹp được Nanh Xám, thực sự chiếm được ảnh hưởng ở Verholt, thực sự mở rộng ra xa hơn theo đúng những gì anh đã phác thảo trong đầu từ những ngày đầu tiên con số ấy sẽ không dừng lại ở mười lăm, mười sáu. Nó sẽ là một trăm. Một nghìn. Nếu giấc mơ lớn nhất thành hiện thực, có thể là hàng vạn.
Và mỗi một người trong số đó, dù là chiến binh hay không, đều cần ăn mỗi ngày.
Anh đứng dậy, tìm Harmund, kéo ông ra khỏi công việc đo đạc một lúc.
"Tôi cần suy nghĩ về một điều," anh nói, "và tôi muốn ông nghe tôi nói to lên, vì đôi khi việc nói ra thành lời giúp tôi nhìn rõ vấn đề hơn."
Harmund gật đầu, ngồi xuống nghỉ, sẵn sàng lắng nghe.
"Lúa mì," Blavko nói. "Hay bất cứ loại ngũ cốc nào ở đây dùng làm lương thực chính. Nếu một ngày nào đó chúng ta không còn chỉ là mười lăm người trốn dưới lòng đất, mà là một lực lượng thực sự vài trăm, vài nghìn, thậm chí nhiều hơn chúng ta không thể tiếp tục mua rải rác từng bao nhỏ ở Verholt mãi được. Chúng ta sẽ cần tự sản xuất được lương thực, ở quy mô đủ lớn để nuôi sống chính mình mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc mua bán có thể bị phát hiện."
"Đó là suy nghĩ đúng đắn," Harmund nói, "nhưng cậu đã nhìn kỹ vùng đất quanh đây chưa? Verholt không phải Kessvar. Kessvar có ruộng bậc thang, có đất canh tác đã được khai khẩn qua nhiều đời. Quanh Verholt thì sao?"
Blavko im lặng một lúc, thực sự cố nhớ lại những gì anh đã thấy trong vô số lần đi lại giữa hai nơi này suốt cả năm qua. "Đồng hoang," anh nói chậm rãi, thừa nhận một thực tế anh đã lờ mờ nhận ra nhưng chưa từng dừng lại để đối mặt trực tiếp. "Cỏ dại, đất đá lởm chởm gần khu mỏ Kelvhorn, và chỉ vài trang trại nhỏ lẻ rải rác, đủ nuôi sống chính họ và bán một phần dư ra chợ Verholt, không hơn."
"Chính xác," Harmund gật đầu, giọng ông mang một sự thực dụng lạnh lùng. "Đất quanh đây cằn cỗi hơn Kessvar nhiều. Có lẽ vì gần mỏ, có lẽ vì địa chất khác biệt, tôi không phải nông dân để giải thích chi tiết. Nhưng nếu cậu định nuôi sống hàng trăm, hàng nghìn người chỉ dựa vào đất quanh Verholt, cậu sẽ thất bại trước khi kịp bắt đầu."
Blavko ngồi lặng đi, để sự thật ấy thấm vào đầu, cảm thấy một phần nhỏ của giấc mơ lớn lao mình đang ấp ủ vừa va phải một bức tường thực tế mà anh chưa từng tính tới đủ kỹ lưỡng. Anh đã nghĩ về vũ khí, về tổ chức, về tình báo, về tiền bạc nhưng lương thực, thứ cơ bản nhất, thứ mọi cuộc chiến từ xưa tới nay đều xoay quanh, anh lại chỉ nghĩ tới nó ở quy mô nhỏ, ngắn hạn.
"Vậy chúng ta cần gì?" anh hỏi, dù trong lòng anh đã bắt đầu đoán ra câu trả lời.
"Đất tốt hơn," Harmund nói. "Và không chỉ một mảnh nhỏ. Nếu cậu thực sự nghĩ xa tới mức nuôi cả một đội quân, cậu cần nhìn ra ngoài phạm vi Verholt-Kessvar hoàn toàn. Có lẽ những vùng đồng bằng màu mỡ hơn xa về phía nam, nơi tôi từng nghe các thương nhân nhắc tới những cánh đồng lúa mì trải dài tít tắp, thuộc quyền quản lý trực tiếp của các trang viên lớn phục vụ triều đình."
"Đất đã có chủ," Blavko nói, hiểu ngay ý nghĩa của điều đó. "Đất chúng ta sẽ phải giành lấy, không phải khai khẩn từ đầu."
"Đúng vậy," Harmund gật đầu. "Và đó, nhóc ạ, chính là lý do vì sao tôi nghĩ giấc mơ của cậu, dù cao đẹp tới đâu, không thể mãi mãi chỉ là chuyện của một hầm mỏ bí mật và vài chục con người. Tới một lúc nào đó, không sớm thì muộn, cậu sẽ phải đối mặt trực diện với việc chiếm giữ đất đai thực sự không chỉ để có nơi ở, mà để có cái ăn. Và đất đai, ở thế giới này, luôn luôn thuộc về ai đó trước cậu."
Blavko nhìn xuống hai bàn tay mình, dính đầy bụi đá từ công việc cải tạo hành lang, và cảm thấy quy mô thực sự của những gì anh đang cố gắng xây dựng lần đầu tiên hiện ra rõ ràng, đáng sợ, và cụ thể hơn bao giờ hết không còn chỉ là một nhóm nhỏ trốn tránh trong bóng tối, mà là, nếu mọi thứ thành công, một thứ gì đó sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với chính cấu trúc quyền lực đang kiểm soát từng tấc đất màu mỡ trên đại lục này.
"Chậm rãi," anh lẩm bẩm, gần như một phản xạ, nhưng lần này, câu thần chú quen thuộc ấy mang một trọng lượng khác không phải sự kiên nhẫn đơn thuần, mà là sự thừa nhận rằng con đường phía trước dài hơn, phức tạp hơn nhiều so với bất cứ điều gì anh từng hình dung khi còn ngồi trong căn nhà nhỏ ở Kessvar, học từng từ vựng đầu tiên bên bếp lửa của Marek.
"Chúng ta không cần giải quyết vấn đề này hôm nay," anh nói, đứng dậy, phủi bụi khỏi quần áo. "Nhưng tôi muốn nó nằm trong đầu tất cả chúng ta, từ giờ trở đi mỗi quyết định nhỏ, mỗi bước đi, cần được cân nhắc với câu hỏi, liệu nó có đưa chúng ta gần hơn tới việc có thể tự nuôi sống chính mình ở quy mô lớn, hay không."
Harmund gật đầu, đứng dậy theo, và cả hai quay trở lại với công việc cải tạo hành lang, nhưng trong đầu Blavko, hạt giống của một vấn đề mới lớn hơn, xa hơn, và trong nhiều khía cạnh, đáng sợ hơn cả việc đối đầu với Nanh Xám hay thậm chí Bá Tước Vaeloth Krynn giờ đây đã được gieo xuống, chờ đợi thời điểm để nảy mầm thành một phần không thể tách rời của kế hoạch đang lớn dần từng ngày.