Sáng hôm sau, Eli tỉnh dậy vì tiếng chuông.
Ánh sáng xuyên qua rèm thành một vệt vàng trên sàn. Cậu nằm thêm vài giây, nghe tiếng người bên dưới và tiếng chân chạy trên quảng trường trước khi ký ức về hôm qua quay lại.
Thị trấn.
Ải.
Tiếng hát.
Eli ngồi dậy.
Lưng hơi cứng vì tấm nệm quá mềm. Cậu chống hai tay ra sau, xoay vai rồi cúi người chậm rãi cho tới khi cảm giác căng dọc sống lưng dịu xuống.
Thói quen cũ.
Cơ thể này từng có thời gian khiến cậu phải nghĩ trước cả việc cúi xuống nhặt đồ. Bây giờ những động tác đơn giản đã trở lại tự nhiên đến mức đôi lúc cậu quên mình từng mất chúng.
Ngoài cửa sổ, quảng trường đã hoàn toàn khác.
Vải xanh trắng căng giữa những mái nhà. Hoa trắng được đặt dọc lối đi. Người lớn khiêng bàn, trẻ con chạy quanh đài phun nước với những dải ruy băng trên tay. Mùi bánh nướng và cà phê từ dưới tầng len qua khe cửa.
Eli thay đồ rồi xuống.
Bà chủ nhà nghỉ đang đặt một rổ bánh mì lên bàn.
“Bom dia.”
Bà quay lại ngay.
“Bom dia. Dormiu bem?”
Nghe rõ.
Châu đang ngồi ở bàn gần cửa sổ, một tay giữ bánh mì, tay kia phết mứt. Tóc cô được buộc lại cao hơn hôm qua, phần đuôi xanh đổ xuống sau vai.
“Ban ngày nghe lại.”
“Ừ.”
Yusuke ngồi phía đối diện, trước mặt là tách cà phê đã vơi quá nửa. Anh đang đọc lại mấy dòng trong sổ, nghe vậy mới dùng đầu ngón tay giữ chỗ rồi khép nó lại.
“Tối nay mình thử lại trước tám rưỡi một chút. Tốt nhất tìm đúng người tối qua, như vậy sẽ dễ xác định thời điểm hơn.”
Châu nhìn anh, rồi nhìn tách cà phê.
“Anh dậy bao lâu rồi?”
“Không lâu lắm.”
Cô lại nhìn lượng cà phê còn sót.
Yusuke im lặng kéo tách về gần mình thêm một chút.
Eli ngồi xuống cạnh bàn. Cậu chưa ăn gì nhưng đã thấy buồn cười.
“Còn bao nhiêu tách trước đó?”
Yusuke nhìn cậu.
“Một câu hỏi không cần thiết vào buổi sáng.”
“Vậy là hơn một.”
Châu cắn bánh mì, gật đầu như vừa được xác nhận điều gì.
Yusuke đẩy giỏ bánh về phía Eli.
“Ăn sáng đi.”
Eli lấy một miếng.
Lúc đó cậu mới nhận ra khu ăn vắng hơn tối qua khá nhiều.
“Mọi người đâu rồi?”
“Ikenna với Matt ra ngoài từ sớm. Maria đi cùng hai người họ.” Yusuke nhấp thêm một ngụm cà phê. “Tôi nghe Ikenna nói muốn xuống phía tây bến cảng xem thử. Hình như Matt cũng có chỗ muốn kiểm tra ở đó.”
Châu nhìn quanh.
“Còn bà Lưu Cẩn Du?”
“Sáng giờ tôi chưa thấy bà ấy.”
“Chắc vẫn ngủ. Nếu không có tiếng chuông chắc em cũng chưa xuống đâu.”
Ngoài quảng trường, tiếng chuông lại vang lên.
Bà chủ nhà nghỉ lập tức quay đầu về phía cửa. Khuôn mặt vốn còn ngái ngủ sáng lên.
“A bênção do mar.”
“Phúc lành của biển.” Eli dịch.
Ngày đầu tiên của lễ hội bắt đầu.
Khi họ ra ngoài, thị trấn đã đông hơn hẳn.
Những con phố hôm qua còn yên ắng giờ mở đầy cửa. Trước nhà treo hoa và những dải vải xanh. Người lớn mặc đồ sáng màu, trẻ con chạy giữa đám đông, vài đứa đội vòng hoa quá lớn đến mức cứ trượt xuống mắt.
Không khí có mùi bánh ngọt, cà phê, hoa tươi và muối biển.
Thiếu mùi cá.
Một thị trấn ven biển đang mở lễ hội cho biển, nhưng không một quầy hàng nào nướng cá. Không có khói than ám mùi mỡ, không có thùng đá đầy hải sản, không có tiếng dao chặt xuống thớt từ những hàng ăn dựng tạm ngoài phố.
Nếu không nhìn thấy mặt nước ở cuối con đường, nơi này gần như có thể là bất kỳ thị trấn nhỏ nào nằm sâu trong đất liền.
Một bé gái chạy ngang qua Châu rồi bất ngờ quay lại, chìa cho cô một vòng hoa nhỏ.
Châu tròn mắt, chỉ vào mình để hỏi lại.
Đứa bé gật đầu thật mạnh.
“Cảm ơn em.”
Cô cúi xuống nhận dù biết đứa trẻ có lẽ không hiểu tiếng Anh, rồi cẩn thận đội vòng hoa lên đầu. Phần tóc xanh lẫn giữa những cánh hoa trắng khiến cô lập tức nổi bật hơn hẳn.
Eli nhìn cô thêm một nhịp.
Châu bắt gặp.
“Đừng.”
“Tôi định bảo hợp.”
Cô lập tức chỉnh lại vòng hoa cho ngay ngắn.
“Vậy được.”
Yusuke đứng cạnh không nói gì, chỉ cong mắt một chút rồi bước tránh sang bên cho một gia đình đi qua.
Nghi thức diễn ra ở bến chính.
Những chiếc thuyền được buộc ruy băng xanh trắng quanh mũi. Người dân mang giỏ hoa xuống cầu tàu. Một người đàn ông lớn tuổi đứng trước mép nước đọc lời cầu nguyện, giọng ông đều và vang trong gió.
Eli chỉ dịch nhỏ những phần chính.
Cảm ơn biển đã từng nuôi sống thị trấn.
Cầu cho người ra khơi được trở về.
Cầu cho những gia đình vẫn ở lại có một năm tốt hơn.
Không có gì trong lời cầu khiến cậu nghĩ tới một nơi đang che giấu thứ gì quá khủng khiếp.
Ít nhất là nếu chỉ nghe nó.
Khi lời cầu kết thúc, mọi người thả hoa xuống nước.
Một bà cụ bên cạnh Eli phải túm cổ áo cháu trai lại vì thằng bé định ném cả chiếc giỏ xuống biển. Người cha phía sau vội giật lấy cái giỏ, vừa nói gì đó vừa bị bà cụ quay sang mắng luôn.
Cảnh tượng trước mắt kéo Eli về những lễ hội nhỏ ven biển từng thấy ở Brazil. Không giống hoàn toàn, nhưng có cùng một thứ cảm giác: người ta dựng bàn, mặc đẹp, kéo con cái ra khỏi nhà và lặp lại những việc cha mẹ họ từng làm.
Những truyền thống kiểu này thường sống lâu hơn lý do ban đầu của chúng.
Có người làm vì tin.
Có người làm vì gia đình năm nào cũng làm.
Có người đơn giản vì đó là ngày cả thị trấn ra đường cùng nhau.
Nếu bỏ chuyện đây là một ải ra ngoài, Eli có thể hiểu vì sao họ vẫn tổ chức nó dù cá đã ít đi.
Yusuke đứng cạnh cậu, hai tay đặt hờ lên lan can. Anh nhìn những cánh hoa bị sóng đẩy ra xa.
“Anh đang nghĩ gì?” Eli hỏi.
“Họ thật sự yêu nơi này.”
Eli nhìn lại đám đông.
“Chưa biết điều đó giúp mình hiểu ải thế nào.” Yusuke nói tiếp. “Nhưng tôi nghĩ ít nhất phần này là thật. Người ta có thể giấu nhiều chuyện, còn cách cả một thị trấn đối xử với nơi mình sống thì khó diễn hơn.”
Eli không đáp.
Cậu chỉ nhớ câu đó.
Sau nghi thức, người dân tản dần về quảng trường.
Họ cũng bắt đầu làm việc đã thống nhất tối qua.
Tên lễ hội.
Hai người đầu tiên Eli hỏi đều chỉ biết cái tên hiện tại. Paulo cũng vậy. Từ khi ông còn nhỏ, nó đã là Festival do Renascimento do Mar.
Yusuke nhìn qua những người lớn tuổi đang ngồi gần nhà thờ.
“Nếu tên từng thay đổi thì hỏi người trẻ chắc không đi tới đâu. Thử tìm người nhớ được lễ hội hồi còn nhỏ xem.”
Họ tìm thấy một bà cụ bán bánh dưới mái che bên hông nhà thờ.
Châu là người dừng lại trước.
“Bánh này là bác tự làm ạ?”
Bà không hiểu câu tiếng Anh, nhưng hiểu ánh mắt cô đang nhìn khay bánh. Bà lập tức lấy một chiếc lên, bẻ đôi cho thấy phần nhân rồi nói liền một tràng bằng tiếng Bồ.
Eli dịch.
“Bác ấy bảo công thức của mẹ bác ấy.”
“Vậy là có từ lâu lắm rồi nhỉ.”
Châu nhận nửa chiếc bánh bà đưa cho nếm thử. Vừa cắn một miếng, mắt cô đã sáng lên.
Phản ứng ấy chẳng cần phiên dịch.
Bà cụ cười, lập tức chỉ sang một loại khác trong khay, bảo cái đó còn ngon hơn.
“Bác ấy đang dụ em mua thêm.” Eli nói.
“Có hiệu quả đấy.”
Châu quay sang bà cụ, giơ ngón cái.
Yusuke đứng bên cạnh nhìn những dải vải xanh trắng treo trên mái che.
“Mẹ bác cũng làm bánh này vào dịp lễ hội à?”
Eli chuyển câu hỏi sang tiếng Bồ.
“Có chứ.” Bà cụ gật đầu. “Năm nào cũng làm.”
Yusuke không đi thẳng vào chuyện tên lễ hội. Anh hỏi hồi ấy người ta có đông như bây giờ không.
Câu hỏi khiến bà cụ hào hứng hơn hẳn.
Không hoàn toàn giống. Ít đèn hơn. Không có sân khấu lớn. Hồi ấy người ta mang bàn từ nhà ra đường, đàn ông chơi nhạc tới khuya, trẻ con ngủ luôn trên ghế. Nhà nào có đồ ăn thì mang ra, chẳng cần quầy hàng như bây giờ.
Châu nghe Eli dịch, cười.
“Nghe vui hơn bây giờ nữa.”
Bà cụ không hiểu câu đó, nhưng Eli chuyển lại cho bà.
Bà lập tức gật đầu rất mạnh.
Yusuke đợi câu chuyện đi thêm một lúc rồi mới hỏi:
“Hồi đó người ta cũng gọi là Lễ hội Hồi sinh của Biển à bác?”
Bà cụ khựng một chút.
“Không.”
Bà sửa lại bằng tiếng Bồ.
“Festa do Mar.”
Lễ hội của Biển.
Eli nhìn Yusuke.
Anh không hỏi tiếp ngay.
Thay vào đó, anh lấy thêm hai chiếc bánh, để bà cụ tự gói xong mới nói:
“Tên cũ cũng đẹp. Nghe đơn giản hơn.”
Bà cụ gật gù.
“Sao sau này lại thêm ‘hồi sinh’ vậy bác?”
Eli dịch.
Bà cụ nhún vai. Chuyện lâu quá rồi. Khi còn nhỏ bà vẫn nghe mẹ gọi tên cũ; sau này người ta bắt đầu nói “hồi sinh” nhiều hơn, đến lúc nhận ra thì bảng hiệu đã đổi.
“Chắc từ lúc biển khó tính hơn.” Bà nói.
Eli bắt được chữ đó.
Cậu không dịch ngay.
“Khó tính thế nào ạ?”
Bà cụ cười, bảo biển muốn cho thì cho, muốn lấy thì lấy. Có những năm người ta ra khơi cả tuần chẳng đủ cá cho một gia đình. Nhưng cũng có năm chỉ một buổi sáng đã đầy thuyền.
Châu đang định cắn miếng bánh thứ hai thì dừng lại.
Yusuke vẫn đứng thoải mái bên quầy.
“Như hồi bác còn nhỏ?”
“Có chứ.”
“Những năm như vậy có thường không bác?”
Bà lắc đầu.
Không ai biết khi nào.
Có khi cách vài năm. Có khi lâu đến mức trẻ con lớn lên mà chưa từng thấy.
Bà gọi chúng là:
Những năm biển trả lời.
Eli dịch xong, Châu nhìn ra phía bến.
“Vậy lễ hội năm nào cũng có, nhưng biển thì không phải năm nào cũng trả lời hả bác?”
Bà cụ bật cười khi nghe Eli chuyển lại câu hỏi.
“Se respondesse sempre, não precisaríamos pedir.”
“Nếu lần nào biển cũng trả lời,” Eli dịch, “thì họ đã chẳng cần cầu xin.”
Yusuke không hỏi thêm.
Eli nhận ra điều đó.
Họ vẫn còn có thể hỏi biển “trả lời” bằng cách nào, lần gần nhất là khi nào, có chuyện gì xảy ra vào những năm ấy. Nhưng bà cụ đã bắt đầu quay sang một vị khách khác, và những câu hỏi tiếp theo sẽ không còn giống trò chuyện về lễ hội thời trẻ nữa.
Yusuke chỉ cảm ơn bà.
Châu mua bốn chiếc bánh.
Đến lúc bà cụ đưa tay chờ tiền, cô mới đứng sững.
“À.”
Cô quay sang Yusuke.
“Anh Yusuke.”
Anh đã lấy ví ra trước khi cô nói tiếp.
“Em sẽ trả anh.”
“Không vội. Cứ cầm đi.”
“Sau khi ra khỏi đây em trả.”
“Được.”
“Anh nhớ đấy.”
Yusuke nhận túi bánh từ bà cụ rồi đặt lại vào tay cô.
“Tôi tưởng người cần nhớ chuyện trả tiền là em chứ.”
Châu suy nghĩ hai giây.
“Cũng đúng.”
Cô dúi một chiếc sang Eli.
Bánh còn ấm.
Họ vừa đi khỏi nhà thờ được chưa đầy một con phố thì tiếng chuông từ phía bến vang lên.
Một hồi.
Rồi thêm một hồi nữa.
Không giống nhịp chuông buổi sáng.
Người trên phố bắt đầu dừng lại.
Một người đàn ông đang khiêng thùng đặt nó xuống giữa đường. Người phụ nữ bên cạnh ngẩng đầu về phía biển. Châu đang cắn bánh cũng dừng giữa chừng.
Rồi ai đó chạy.
Không phải chạy khỏi bến.
Chạy về phía đó.
Eli lập tức nhìn Yusuke.
Anh cũng đã quay sang.
Không cần nói, cả ba cùng nhập vào dòng người.
Châu phải chạy mới theo kịp Eli. Cậu nhận ra mình đã tự động tăng tốc nên ghìm lại một chút, nhưng khi tới đoạn cầu thang xuống bến, cơ thể lại đi trước suy nghĩ.
Hai người đang đứng chắn gần hết lối.
Eli nghiêng người lách qua, một tay chống lên thành đá rồi nhảy xuống ba bậc cuối. Đế giày chạm nền cầu tàu chắc gọn.
Phía sau vang lên giọng Châu:
“Anh có nhất thiết phải chạy kiểu đó không?”
Đuôi tóc xanh của cô nảy lên theo từng bước khi chạy xuống. Yusuke đi ngay phía sau, một tay giữ lại túi bánh suýt tuột khỏi tay cô lúc chen qua đám đông rồi mới đưa trả.
Ở bến, người đã đứng kín.
Chiếc thuyền đầu tiên đang tiến vào.
Một ngư dân đứng ở mũi thuyền, cả hai tay giữ sợi dây. Khi khoảng cách chỉ còn vài mét, ông quay đầu nhìn mẻ lưới chất kín phía sau rồi hét lớn đến mức giọng át cả tiếng chuông:
“O mar respondeu!”
Biển đã trả lời.
Cả bến như nổ tung.
Dây được ném xuống.
Người phía dưới chụp lấy.
Tấm lưới nặng trĩu trượt qua thành thuyền, cá bạc quẫy bên trong dưới nắng.
Tiếng reo bật lên từ mọi phía.
Nó giống một niềm vui đã được chờ quá lâu.
Một người phụ nữ lao tới ôm lấy người đàn ông vừa bước khỏi thuyền. Hai đứa trẻ chen sát vào nhau để nhìn trong thùng, bị người lớn túm cổ áo kéo lại. Một thanh niên trên boong giơ con cá lớn nhất lên quá đầu, lập tức nhận một tràng huýt sáo từ đám bạn phía dưới.
Những người trẻ cười nói.
Những người lớn tuổi thì khác.
Một vài người chỉ đứng nhìn.
Chiếc thuyền thứ hai xuất hiện ngoài bến.
Nó cũng đầy.
Lúc đó không khí mới thực sự thay đổi.
Bà cụ bán bánh khi nãy đã chen ra tới mép đám đông. Hai bàn tay bà nắm chặt lấy nhau trước ngực.
Một người đàn ông lớn tuổi nhìn chiếc thuyền thứ hai cập vào bến.
“Faz quanto tempo?”
Bao lâu rồi?
“Desde a última vez.”
Từ lần trước.
Paulo chen qua đám đông, nắm lấy vai một người đánh cá rồi nói gì đó thật nhanh. Một bà lão đưa tay làm dấu trước ngực. Gần đó, một người đàn ông quay mặt đi lau mắt.
Châu cuối cùng cũng chen tới bên Eli.
“Đây là ‘năm biển trả lời’ hả anh?”
“Có vẻ vậy.”
Yusuke đứng ngay phía sau họ.
Cuốn sổ vẫn nằm trong túi áo.
Anh không lấy ra.
Eli nhớ câu anh nói khi những cánh hoa còn trôi trên mặt nước.
Ít nhất phần này là thật.
Bây giờ nhìn một người đàn ông lớn tuổi quay mặt đi lau mắt chỉ vì mấy thùng cá, Eli thấy câu ấy càng khó phủ nhận.
Người trong thị trấn đã chờ chuyện này rất lâu.
Dù thứ gì đang sai ở đây, niềm vui trước mặt cậu không giống giả vờ.
Một thùng cá được chuyền từ boong xuống. Nước biển chảy thành dòng qua mép gỗ, bắn lên chân những người đứng gần. Mùi tanh tươi trộn với muối và nắng, mạnh đến mức gần như phủ hết mùi hoa và bánh ngọt của lễ hội.
Một con cá trượt khỏi mép thùng.
Bộp.
Nó rơi xuống nền cầu tàu và quẫy mạnh.
Đứa trẻ đứng gần đó ré lên thích thú, lập tức bị mẹ túm vai kéo lùi lại.
Phía sau, chiếc thuyền thứ hai vừa được buộc dây.
“Segura aqui!”
“Đỡ bên này!”
Ba người phía dưới cùng đưa tay lên.
Chiếc thùng tiếp theo được chuyền xuống.
Chưa đầy nửa giờ sau, cá đã có mặt khắp nơi.
Những chiếc thùng được khiêng khỏi bến theo nhiều hướng. Một phần đưa về quảng trường, một phần chuyển thẳng tới những căn nhà gần đó. Nước chảy từ đáy thùng thành những vệt dài trên mặt đường.
Cánh cửa nhà hàng họ đi ngang hôm qua đang mở rộng. Người chủ đứng ngoài nhận cá. Bên trong, một phụ nữ đã đặt thớt lên bàn.
Châu nhận ra trước.
“Hôm qua ở đây không có một món hải sản nào.”
Yusuke né sang cho hai người khiêng thùng đi qua. Anh nhìn những con cá còn quẫy bên trong.
“Tạm thời đừng ăn. Người trong trấn ăn không sao cũng chưa chắc có nghĩa là mình sẽ không sao.”
“Em cũng đang nghĩ vậy.”
Eli không phản đối.
Cậu đã ăn cá vừa kéo khỏi biển không biết bao nhiêu lần. Bình thường, thứ trước mặt chỉ khiến cậu nghĩ tới chanh, muối và một cái bếp đủ nóng.
Hôm nay cậu không thấy đói.
Một đứa trẻ ôm con cá gần bằng nửa cánh tay chạy ngang qua, cười đến mức suýt đâm vào chân Eli.
Khung cảnh chẳng có gì giống một lời cảnh báo.
Ba người đi theo dòng người trở lại quảng trường. Mùi cá sống đã lẫn vào mùi hoa. Những thùng đá được kéo ra. Một người đàn ông bê rổ tôm ngang qua, ba đứa trẻ lập tức chạy theo.
“Em hiểu tại sao họ gọi là biển trả lời rồi.” Châu nhìn theo. “Nếu em sống ở đây chắc em cũng tin.”
Yusuke lấy sổ ra, ghi một dòng ngắn dưới tên lễ hội.
Ngày 1 — cá trở lại.
Eli nhìn xuống.
“Nhưng brochure còn nhắc món quà.”
Châu bẻ nốt miếng bánh trong tay.
“Có khi đây đã là một phần của nó.” Cô nhìn những thùng cá đi qua. “Biển cho lại thứ nó từng lấy.”
Yusuke không ghi thêm.
Hôm qua Paulo đã né khi họ hỏi thẳng món quà là gì.
“Vậy đừng hỏi món quà nữa.” Châu phủi vụn bánh khỏi tay. “Ít nhất đừng hỏi thẳng như hôm qua.”
Yusuke nhìn cô.
“Em đang nghĩ tới cách khác à?”
“Em nghĩ hỏi sau khi biển trả lời thì lễ hội làm gì tiếp sẽ tự nhiên hơn. Nếu họ muốn kể thì kiểu gì cũng phải nhắc tới.”
Yusuke gật đầu.
“Được. Cách đó tốt hơn. Với những người đang vui thế này, cứ để họ kể về lễ hội trước. Mình chỉ cần đẩy câu chuyện đúng hướng thôi.”
Một giọng nói chen vào từ phía sau.
“Cách đó có khi nhanh hơn bọn tôi lục kho.”
Ikenna đứng cách họ vài bước.
Maria ở cạnh anh. Matt đi sau cùng, quần ướt gần tới đầu gối, một bên ống tay áo bị xắn quá khuỷu. Trên cổ tay hắn có một vết đỏ dài như vừa bị dây thừng quệt qua.
Châu nhìn xuống.
“Các anh xuống nước à?”
“Không.” Matt liếc cổ tay. “Cái lưới xuống.”
Ikenna cười.
“Bọn tôi tìm được bến cũ phía tây.”