Chương 3: Bát Rượu Không Sánh Một Giọt
Canh năm, bến Vạn Ninh tắt hết đèn.
Người ngoài nhìn vào thì tưởng dân bỏ bến chạy cả rồi. Không phải. Phu đò nằm sấp trên mạn thuyền, miệng ngậm ống sậy thở dưới nước — nghề của Ba Bát truyền lại, giờ dùng giữ bến.
Mộc Diệp quấn dây chão quanh cột, đầu dây kia buộc vào tời cẩu gỗ. Tĩnh Lan ngồi sau hũ men, cạnh nàng là mười hai lọ thuốc mê nấu từ lá cà trộn rễ gai — thứ đàn bà làng thuốc vẫn dùng để cho người ta ngủ một giấc ba canh.
Giữa cầu tàu, một cái hũ gốm hoa nâu đáy kép đặt ngay chỗ nước đập vào hốc gỗ. Trong hũ không có mật thư. Trong hũ là một mảnh gốm vỡ, xoay sao cho ai soi đèn cũng thấy nét khắc chim Lạc.
Mồi là vết thương cũ. Cá nào cũng cắn lại chỗ đau.
— Còn ta? — Trần Bất Bại thì thào sau đống rổ úp. Hắn tới bến từ lúc nào, không ai nhớ đã mời. — Giao cho ta một việc. Việc gì cũng được.
— Có. — An Thái chỉ về phía cái bàn trong quán cói dựng lại, chỗ hắn vẫn ngồi đầu hôm: một bát rượu nếp đầy, đặt đó từ chập tối. — Giữ hộ cái bát.
— ...Gì cơ?
— Canh ba là xong việc. Khi xong, bát phải về tay ta — không sánh một giọt.
— Ngươi thử ta hay khinh ta?
— Ta giao việc. — An Thái nói, và giọng không đùa nữa. — Bát rượu là thứ còn lại của cái bến, khi nó được về làm bến.
— Sắp tới. — Mộc Diệp áp tai xuống ván. — Nước kêu lách cách. Chèo gấp lắm.
— Bao nhiêu thuyền? — An Thái hỏi.
— Hai... không, ba. Thuyền lớn, mũi bịt sắt.
— Đủ. — Hắn rút cây đòn gánh tre — cây gánh bà lão bán nón đan bù, khớp tay như cán dao mới — đặt nghiêng lên vai. Đoản đao lá lúa vẫn nằm trong vỏ. Đêm nay nó chưa cần thức.
Thuyền giặc cập cầu không một tiếng động. Câu liêm móc lên ván, hai sợi, bốn sợi. Người của chúng theo dây bò lên: hai chục bóng đen áo chẽn sơn, lướt thấp nhẹ như rái cá, đi đầu là một gã vai rộng đội mũ sừng — phó tướng Hắc Phong, đứa còn lại của cặp trâu đất bãi lầy, giáp mới thay nhưng dây gai vẫn buộc đúng chỗ cũ.
Gã nhìn cái hũ. Gã nhìn quanh bến. Gã cười.
— Thợ kiếm. — Gã nói. — Đại ca ta để phần mày. Phần bọn tao là đám khiêng hũ.
— Hũ này nặng. — An Thái đáp từ bóng tối sau cột buồm. — Hai đứa khiêng thì vừa.
Bốp. Ngọn đèn mũi thuyền giặc tắt phụt — tay thợ đò ngoài xa đã khéo léo búng tắt. Trong màn đêm đen đặc, mắt chúng không thấy gì; chân hắn thì quen sàn bến từ bé. Đó là lúc An Thái chọn để đánh.
Hắn đi giữa bóng đen như đi giữa hàng lối xếp gốm. Đòn gánh không vung — nó luồn: luồn xuống lưỡi câu liêm thứ nhất, ghì, xoay trục; lưỡi thứ hai vuột khỏi tay kẻ chủ, văng xuống sông kêu tõm. Gót chân hắn quét — một gót, hai gót, ba gót — ba tiếng ngã huỳnh huỵch đè lên nhau. Giặc bật đuốc: hai chục người của chúng nằm la liệt, và một cây đòn gánh đang gác ngang cổ tên phó tướng.
— Dây gai. — An Thái nói. — Đai giáp ngươi buộc dây gai. Ta thấy ở bãi lầy.
Gã phó tướng không ngu như đứa em bãi lầy. Hất tay — vôi bột bay vào mặt. An Thái nghiêng đầu, vôi tạt qua vai; nhưng đúng nhịp ấy thanh đại đao ba mươi cân chém bổ xuống. Hắn lùi — gót chạm mép nước. Hết đường lùi.
Đoản đao lá lúa ra vỏ.
Chỉ một đường. Đao không chạm sắt: nó bơi ngược sườn gã như cá ngược nước, mũi đao rạch ngang hông — phựt — sợi dây gai đứt. Hàng nghìn nẹp sắt đổ ầm xuống cầu tàu như trút rổ tiền.
Tên phó tướng không đứng khựng lâu. Hắn quay phắt, phóng về phía chiếc thuyền con còn buộc hậu bến — lột giáp sắt chỉ còn áo vải trốn chạy không phải hèn, là phép sông nước: lột xác, giữ mạng.
An Thái không đuổi bằng chân. Hắn đạp lên đống nẹp sắt trượt lăn dưới nước, mũi giày tìm được mạn thuyền con, nhún — cả người bay vọt cao hơn hai sào nước, băng qua khoảng không, hai chân kẹp chặt lấy cổ kẻ đang nhảy. Thân hình quay một vòng trọn trục như guồng nước cuốn. Tên Hắc Phong rơi xuống trước, lưng đập xuống nền đá bến, nằm lại luôn với đêm của mình.
— Đại ca chúng mày đâu? — An Thái đứng lên, hỏi tên tàn quân đang quỳ sụp dưới chân.
Tiếng trả lời không từ miệng gã. Nó từ mũi chiếc thuyền lớn nhất, nơi một bóng đen cao lớn đứng cạnh cột buồm cháy dở — tay xách một ông già tóc bạc, áo chàm vá hàng chục mảnh.
Ba Bát.
Gió đưa mùi dầu trẩu tới tận bến. An Thái nắm đòn gánh đến khớp ngón trắng bệch.
— Thả ông ấy ra. — Hắn nói. Lần đầu trong đêm, giọng không đùa.
— Thợ kiếm cũng biết xin xỏ. — Bóng đen cười, tiếng ồm như nước vỗ hốc đá. — Đặt đao. Quỳ. Một chữ nữa thôi.
— Hai chữ này thì không. — An Thái đáp. — Đao không đặt. Gối không quỳ. Người thì lão tự về được.
Hắn ném đòn gánh. Cây tre ngâm bùn bay vòng cung qua đuốc — không vào tên trùm; nó không phải vũ khí dùng kiểu ấy — mà vào cuộn chão tời trên cọc cẩu gỗ bên phải. Tre va sắt, chão tuột, cần cẩu gỗ đổ sập xuống khoảng nước giữa hai mạn thuyền, hất một cột sóng đen lên mặt tên trùm.
Ngay khắc ấy, ông già trong tay hắn — không phải vùng vẫy, là một cú húc khuỷu mở đường kiểu chen chợ — đập gáy vào xương sườn dưới của tên trùm hai lần. Sườn người thường thì ăn thua gì. Nhưng lão biết hốc nào của bộ giáp không có nẹp.
Một khắc. Một khắc của lão say bằng một canh của người khác.
Ba Bát lăn khỏi mũi thuyền, rơi tõm xuống sông, mất hút. Tên trùm vung tay gầm lên gọi cung thủ — thì cả bến sáng rực: bốn mươi ngọn đuốc bó trên sậy cùng cất lên từ dưới nước, phu đò bốn bến về, tay giáo tay chài.
— Đuốc bốn mươi. Người bốn trăm. — Tiếng hắn ồm trong lửa. — Đêm nay chúng mày định giữ bến kiểu gì?
— Kiểu của mặt nước. — An Thái gọi sang, bình thản như rao hàng. — Chủ mày biết rồi mà: bến không phải cái lưới. Nước thì không ai bắt được. Thuyền nào muốn sống, cắt dây mà về.
Tên trùm đứng một khắc nữa — cái khắc của kẻ đang bấm tính trên bàn tay — rồi hai ngón gắp từ hông áo ra một vật nhỏ, ném lên cầu tàu một đường cầu vồng rất đẹp, đoạn quay đi cắt dây. Thuyền giặc rút.
Trên ván cầu, một tấm lệnh bài đồng nằm xoay nửa vòng: Chim Lạc ngậm dương xỉ, mặt sau khắc vòng cung mỏ quặng — hệt tấm hôm trước. Chỉ khác: gáy tấm này có thêm một vạch, khắc bằng dao nhỏ, mép còn sáng. Một con số.
Việc cuối cùng xảy ra trong một chớp đuốc. Trên mái quán phía sau lưng An Thái — một tên sống sót, nỏ đã lên dây, mũi tên chĩa đúng gáy kẻ áo chàm đang quay mặt ra sông — không kịp bắn. Từ gầm chiếc bàn lật, một cái mâm đồng bay ra, xoay tít như con quay, đập trúng khớp gối. Mũi tên găm vào cọc buồm cách cổ người áo chàm một gang.
Tên thích khách ngã lộn xuống đất, điều đầu tiên hắn thấy khi tàn lửa hắt lại là một vạt áo choàng đỏ.
— Thấy chưa?! — Tiếng hắn ta dội sang bốn bến. — Mâm đồng! Ta chặn tên bằng mâm đồng! Ghi lấy mà truyền!
— Thấy rồi, đệ nhất. — An Thái nói, vẫn không quay đầu. — Việc thứ hai của ngươi: ngồi dậy. Ngươi đang cưỡi lên nồi gà.
Cả bến nhìn xuống. Trần Bất Bại đang ngồi chồm hỗm trong cái nồi đất đựng gà luộc vỡ tan của đám cúng chợ — tay vẫn cầm chiếc đùi gà, chính cái tay vừa ném mâm.
— Ta... giữ vật chứng — hắn nói, và nhai tiếp chiếc đùi gà cho đỡ tủi.
An Thái đi về phía cái bàn. Hắn không ra hiệu; nhưng cả bến biết hắn đi về đâu, và cái gì đang đợi trên đó. Trần Bất Bại ôm bát rượu chạy tới, hai tay nâng như bưng trứng, giao tận nơi, mặt hầm hầm:
— Đây. Một giọt cũng không sánh. Ngươi đếm đi.
— Khỏi đếm. — An Thái nâng bát.
Rượu trong veo. Mặt rượu phẳng, chỉ rung đúng một vòng khi mặt sông bên dưới vừa lặng hẳn sau sóng. Hắn uống một hơi cạn đáy, đặt úp cái bát lên bàn — động tác của người trả của, cất nợ — rồi mới quay vào đám đông.
Người ta vớt được Ba Bát ở khúc dưới, cách bến hai dặm: lão ngậm ống sậy, nằm bất động trong đám bèo như một khúc gỗ mục — đúng cái bài lão vẫn dạy: "coi mình là khúc gỗ mục trôi sông". Tĩnh Lan bấm huyệt, đổ nước gừng sắc. Lão say mở mắt, câu đầu tiên:
— Rượu... bến này còn rượu không?
Trần Bất Bại đứng cạnh, ôm khư khư cái nồi đất vỡ làm của tin, chưa ai hỏi đã vội tổng kết:
— Ai hỏi, nói lại thế này: trận bến Vạn Ninh, có hai người đánh. Một người cầm đao. Người kia... cầm mâm.
Không ai cãi. Cũng không ai nhịn được cười. Câu chuyện về cái mâm đồng đi trước đoàn người lên vùng ngược; và về sau khắp bến sông ai cũng biết: Giang Hồ Đệ Nhất Kiếm — chặn tên bằng mâm đồng.
— Còn chứ. — An Thái đáp câu hỏi ban nãy. — Mượn một bát của người sống, mai trả.
— Ừ. — Lão gật, nhắm mắt. — Sườn lão thì... kệ lão. Kể đi. Chúng lấy gì, mất gì?
— Lấy hũ giả, mất hai chục đứa, mất một tấm đồng có số. — An Thái đặt hai tấm lệnh bài lên phản gỗ trước mặt lão. — Và để lại cho con hai cái tên: mặt nước, và bàn tay đeo nhẫn.
Ba Bát mở một mắt, nhìn hai tấm đồng, rồi nhìn mãi vào vạch số khắc mới. Lâu lắm lão mới nói, không ra hơi rượu nữa:
— Thằng khắc số này... không phải thằng đi cướp. Cướp không đánh số vào lệnh bài của mình. Nó là người giữ kho. Hoặc người... điểm quân lương.
Trong am lặng hẳn. Ngoài kia nước gõ mạn thuyền đều đều.
Đêm ấy, trước khi ngủ, An Thái xếp ba vật lên phản: tấm đồng cũ, tấm đồng mới, và mảnh gốm của cha. Nét chim Lạc trên đồng và trên đất khớp nhau từng đường, như men khớp xương.
— Cùng một khuôn. — Tĩnh Lan nói khẽ. — Không phải người sau bắt chước. Là tay thợ xưa khắc cả hai bên.
— Hoặc kẻ cắp lấy khuôn sau khi người chết. — An Thái đáp.
— Có một người xưa cũng hay nói câu ấy. — Ba Bát từ góc am, mắt vẫn nhắm. — "Khuôn gốm làm ra hai bát: một bát đựng cơm, một bát đựng thuốc độc." Rồi người đó chết, trước khi ta kịp hỏi bát nào là thật.
Gió khêu ngọn đuốc lên một khắc rồi tắt. Trong khoảng tối vụt qua ấy, An Thái nghĩ đến con số trên gáy đồng, và hiểu ra điều mà cái lưng gãy ngang của lão thợ rèn đã mua bằng mạng để nhắn: giặc không muốn mật thư. Giặc muốn người đưa mật thư. Bến không phải chiến trường — bến là cái cổng, và chúng đang đếm từng người đi qua cổng này, về hướng Yên Tử.
Sáng ra, hắn gói hai tấm đồng vào mảnh vải chàm xén góc, buộc lên lưng, cạnh mảnh gốm của cha, cạnh sợi dây mây của Ba Bát.
— Lên bộ. — Hắn nói. — Từ giờ không đi đường nước. Đường nước là đường của chúng.
Sau lưng, bến Vạn Ninh thức dậy: lại tiếng búa nhịp ba, lại hò kéo neo, như chưa từng có chuyện gì. Bến nào cũng vậy — nuốt hết đau vào nước, để người sống còn đi. Cùng lúc đoàn người lên bộ, phu bốn bến thả hai cái bát rượu theo con nước lớn — một bát đưa lão thợ rèn về với đất làng, một bát tạ người sắp đi xa — và mặt rượu phẳng lì, không sánh một giọt.
(hết Phần 1 — còn tiếp Phần 2: "Thiết Giáp Phù Đổng")
