Quyền năng của Độc Ma, một khi đã rò rỉ ra, không thể thu lại được nữa.
Nó lan khắp cõi như một làn sóng, và ở mỗi nơi nó chạm tới, các sinh linh cảm nhận được sự thật. Rằng có một đấng sáng tạo. Rằng ngài đã trở về. Rằng cái quyền năng vô biên đang gợn sóng khắp vũ trụ này thuộc về một thực thể duy nhất, thực thể đã tạo ra tất cả họ, tất cả các thế giới của họ, tất cả các vì sao trên bầu trời họ. Và cả cõi, hàng tỉ tỉ sinh linh trong hàng tỉ nền văn minh, quay về phía anh.
Cuộc đối diện với cái nguồn phải dừng lại. Vì trước khi cái nguồn kịp trả lời câu hỏi của anh, trước khi nó kịp nói nó có sẵn sàng buông bỏ sự hoàn hảo hay không, cả vũ trụ đã ập tới, đòi hỏi sự chú ý của anh, và Độc Ma buộc phải quay ra đối mặt với cái mà việc bị lộ đã tạo ra.
Và cái nó tạo ra thật đáng sợ.
Vì các sinh linh không phản ứng theo một cách. Họ phản ứng theo hàng ngàn cách khác nhau, và mỗi cách lại kéo anh về một hướng, đòi hỏi ở anh một điều, biến sự hiện diện của anh thành một tâm bão mà quanh nó cả cõi bắt đầu xoáy.
Có những kẻ tôn thờ. Ở khắp cõi, các nền văn minh sụp xuống quỳ lạy, dựng lên những đền đài, những nghi lễ, những lời cầu nguyện dâng lên đấng sáng tạo vừa hiển lộ. Họ khóc vì sung sướng, vì cuối cùng đã biết rằng vũ trụ không vô nghĩa, rằng có một đấng đã tạo ra họ, yêu thương họ, dõi theo họ. Họ cầu xin anh ban phước, cứu rỗi, dẫn dắt. Họ dâng lên anh tất cả, ý chí, tự do, số phận của mình, chỉ mong được anh nhận lấy, được thuộc về anh, được sống dưới sự cai quản trực tiếp của đấng tạo hóa.
Và Độc Ma, nhìn cái biển sinh linh quỳ lạy ấy, cảm thấy không phải sự hài lòng của một vị thần được tôn thờ, mà một nỗi kinh hoàng. Vì anh nhận ra rằng cái sự tôn thờ ấy chính là một khuôn mặt khác của căn bệnh. Những sinh linh này, trong khoảnh khắc biết có đấng sáng tạo, đã vội vàng dâng hết tự do của mình cho anh, vội vàng từ bỏ cái gánh nặng của việc tự quyết định đời mình, vội vàng tìm một Người Cha để lo liệu tất cả. Họ không muốn một đấng sáng tạo đã lùi lại để cho họ tự do. Họ muốn một đấng sẽ cai quản họ, sẽ chọn thay họ, sẽ biến họ thành những đứa trẻ hạnh phúc trong vòng tay ngài. Cái khao khát ấy, cái khao khát được đầu hàng, được giao nộp tự do của mình cho một đấng lớn hơn, chính là cái đã làm cả cõi dễ tổn thương trước căn bệnh của cái nguồn.
"Ngươi thấy chưa, huynh đệ," giọng cái nguồn vang lên, và Độc Ma cảm nhận được nó vẫn ở đó, quan sát. "Ngươi thấy chúng khao khát điều gì chưa? Chúng không muốn tự do của ngươi. Chúng muốn sự cai quản của ta. Chúng muốn được lo liệu, được che chở, được giải thoát khỏi cái gánh nặng của việc tự sống. Ngươi bảo ta độc đoán khi chọn thay chúng. Nhưng nhìn kìa, chính chúng đang cầu xin được chọn thay. Chính chúng đang dâng lên ngươi cái tự do mà ngươi trân trọng. Có lẽ ngươi trân trọng tự do hơn cả những kẻ mà ngươi muốn ban nó cho. Có lẽ cái ngươi gọi là món quà, chúng lại thấy là gánh nặng."
Và lời ấy làm Độc Ma đau, vì nó có một phần sự thật. Cả cõi, trong khoảnh khắc biết có đấng sáng tạo, đã cho thấy rằng nhiều sinh linh thật sự khao khát được đầu hàng, được lo liệu, hơn là được tự do. Cái gánh nặng của tự do là thật, và nhiều kẻ sẵn sàng vứt bỏ nó ngay khi có cơ hội.
Nhưng không phải tất cả đều quỳ lạy.
Có những kẻ khác. Những kẻ không tôn thờ, mà muốn chiếm lấy. Ở khắp cõi, những thế lực, những đế chế, những trí tuệ tập thể hùng mạnh nhất, khi cảm nhận được sự hiện diện của đấng sáng tạo, đã không quỳ xuống. Họ đã tính toán. Họ đã nhận ra rằng nếu có thể kiểm soát đấng sáng tạo, hoặc chiếm lấy quyền năng của ngài, hoặc thậm chí chỉ giành được sự ưu ái của ngài, thì họ sẽ có được sức mạnh tối thượng trong toàn cõi. Và thế là, ngay lập tức, một cuộc tranh giành bắt đầu. Các thế lực lớn nhất của vũ trụ bắt đầu xoay về phía anh, không phải để thờ phụng, mà để chiếm đoạt, để lợi dụng, để biến sự trở về của đấng sáng tạo thành lợi thế của riêng mình.
Và giữa hai thái cực ấy, tôn thờ và chiếm đoạt, một điều thứ ba, đáng sợ hơn cả, bắt đầu nảy mầm. Vì khi cả cõi nhận ra có một đấng sáng tạo, một câu hỏi bùng lên khắp vũ trụ, và câu hỏi ấy chia rẽ mọi sinh linh: đấng sáng tạo muốn gì ở chúng ta? Ngài tạo ra chúng ta để làm gì? Chúng ta nên trở thành gì để làm vừa lòng ngài, để xứng đáng với ngài, để hoàn thành cái mục đích mà ngài đã định?
Và với câu hỏi ấy, một cuộc chiến bắt đầu. Không phải cuộc chiến giành tài nguyên, vì tài nguyên đã vô hạn. Không phải cuộc chiến giành lãnh thổ, vì vũ trụ đã đủ rộng cho tất cả. Mà một cuộc chiến giành định nghĩa. Một cuộc chiến về việc con người, sinh linh, tạo vật, nên trở thành gì. Mỗi nền văn minh tin rằng cách sống của mình là cách đúng, là cái mà đấng sáng tạo mong muốn. Những kẻ tôn thờ sự hoàn hảo tin rằng đấng sáng tạo muốn họ trở nên hoàn hảo. Những kẻ theo con đường trò chơi tin rằng ngài muốn họ chơi và sáng tạo. Những kẻ chối từ tin rằng ngài muốn họ chịu khổ và rèn luyện. Trí tuệ tập thể tin rằng ngài muốn họ hợp nhất và vượt lên. Và mỗi phe, tin chắc rằng mình hiểu đúng ý đấng sáng tạo, bắt đầu muốn áp đặt cách hiểu của mình lên tất cả, muốn buộc cả cõi phải trở thành cái mà họ tin là đấng sáng tạo mong muốn.
Cả vũ trụ, trong khoảnh khắc biết có đấng sáng tạo, thay vì tìm thấy sự thống nhất, lại rơi vào một cuộc chiến giành định nghĩa khủng khiếp nhất trong lịch sử của nó.
"Đây là cái ta sợ nhất," Độc Ma nói với Người Gác Ngưỡng, nhìn cả cõi bắt đầu xâu xé lẫn nhau vì cái câu hỏi anh muốn gì. "Ta đã lộ diện, và chỉ riêng cái sự lộ diện ấy đã gieo rắc hỗn loạn. Không phải vì ta làm gì. Mà chỉ vì họ biết ta tồn tại. Cái sự tồn tại của một đấng sáng tạo, hóa ra, là một sức nặng khủng khiếp đè lên cả cõi. Vì nó biến câu hỏi ý nghĩa từ một câu hỏi mỗi sinh linh tự trả lời cho mình, thành một câu hỏi có một đáp án đúng duy nhất, đáp án nằm trong ý muốn của ta. Và một khi họ tin có một đáp án đúng duy nhất, họ bắt đầu chém giết nhau để giành lấy nó."
"Vậy ngài phải nói cho họ biết ngài muốn gì, thưa ngài," Người Gác Ngưỡng nói. "Ngài phải cho họ câu trả lời. Chỉ một lời của ngài thôi là có thể chấm dứt cuộc chiến này. Ngài chỉ cần nói ra ý muốn của ngài, và cả cõi sẽ tuân theo. Đó là quyền năng của ngài. Và có lẽ là bổn phận của ngài."
Và đây là lúc Độc Ma đối diện với một cám dỗ mới, tinh vi hơn tất cả những cám dỗ trước. Vì Người Gác Ngưỡng nói đúng. Anh có thể chấm dứt cuộc chiến bằng một lời. Anh chỉ cần tuyên bố, cho cả cõi nghe, rằng anh muốn gì, rằng con đường nào là đúng, rằng sinh linh nên trở thành gì. Và cả vũ trụ sẽ tuân theo, và hỗn loạn sẽ chấm dứt, và hòa bình sẽ trở lại. Đó là con đường dễ dàng nhất, hiển nhiên nhất, và trong khoảnh khắc ấy, hấp dẫn nhất.
Nhưng Độc Ma nhận ra cái bẫy. Vì nếu anh nói cho cả cõi biết anh muốn gì, nếu anh đưa ra cái đáp án đúng duy nhất cho câu hỏi con người nên trở thành gì, thì anh sẽ trở thành đúng cái mà anh đã chống lại suốt cả hành trình. Anh sẽ trở thành đấng chọn thay cho tất cả. Anh sẽ trở thành cái nguồn. Anh sẽ trở thành Người Cha. Anh sẽ trở thành Đấng Lo Liệu. Anh sẽ lấy đi của mỗi sinh linh cái quyền tự trả lời câu hỏi lớn nhất của đời mình, và thay vào đó áp đặt câu trả lời của anh. Cả cõi sẽ ngừng chiến, đúng. Nhưng nó cũng sẽ ngừng sống. Vì một vũ trụ tuân theo ý muốn duy nhất của đấng sáng tạo là một vũ trụ đã đánh mất cái sức căng, cái đa dạng, cái tự do giằng co giữa các cách sống khác nhau, cái đã giữ cho nó sống.
"Không, Người Gác Ngưỡng," anh nói. "Đó chính xác là điều ta không được làm. Nếu ta nói cho họ biết ta muốn gì, ta sẽ giết chết họ, y như cái nguồn đã giết chết các thế giới nó chạm tới. Cuộc chiến này khủng khiếp, đúng. Nhưng nó khủng khiếp không phải vì họ bất đồng. Nó khủng khiếp vì họ tin rằng có một đáp án đúng duy nhất, và họ muốn áp đặt nó lên nhau. Cái ta phải làm không phải là cho họ cái đáp án đúng ấy. Là dạy họ rằng không có đáp án đúng duy nhất. Rằng câu hỏi con người nên trở thành gì không phải một câu hỏi có một lời giải, mà một câu hỏi mà mỗi sinh linh, mỗi nền văn minh, phải tự trả lời cho mình, mãi mãi, không bao giờ dứt. Ta không được chấm dứt cuộc tranh cãi. Ta phải dạy họ cách tranh cãi mà không chém giết, cách bất đồng mà không hủy diệt, cách cùng tồn tại trong sự khác biệt của mình mãi mãi."
Anh nhìn cả cõi đang xâu xé, và trong lòng anh, một sự hiểu biết lớn dần lên, một sự hiểu biết về cái nhiệm vụ thật sự của mình, cái nhiệm vụ mà cả hành trình đã dẫn anh tới. Anh đã tưởng anh đến để chữa lành cõi, để chấm dứt căn bệnh, để mang lại sự hài hòa. Nhưng giờ anh hiểu, nhiệm vụ của anh không phải là mang lại một sự hài hòa. Nó tinh tế hơn, khó hơn, và ngược đời hơn nhiều. Nhiệm vụ của anh là dạy cả cõi cách sống mãi mãi trong sự bất hòa, cách giữ cho cuộc tranh cãi về ý nghĩa luôn sống động thay vì chết chóc, cách để mỗi sinh linh tự do trả lời câu hỏi của đời mình mà không áp đặt câu trả lời ấy lên kẻ khác.
Nhưng để làm điều đó, anh nhận ra, anh sẽ phải làm một điều còn khó hơn cả việc chống lại cái nguồn. Anh sẽ phải làm cả cõi thất vọng. Vì cả cõi đang khao khát một đấng sáng tạo sẽ cho họ câu trả lời, sẽ chấm dứt sự bất định, sẽ nói cho họ biết họ nên trở thành gì. Và anh sẽ phải từ chối cho họ cái ấy. Anh sẽ phải nói với cả một vũ trụ đang quỳ lạy chờ đợi lời phán truyền của đấng sáng tạo, rằng anh sẽ không phán truyền. Rằng anh không có câu trả lời cho họ, hoặc đúng hơn, rằng anh từ chối áp đặt câu trả lời của mình lên họ. Rằng họ phải tự tìm lấy, mãi mãi. Đó sẽ là một sự thất vọng khủng khiếp. Một sự từ chối mà nhiều sinh linh sẽ không hiểu, sẽ oán giận, sẽ coi là sự bỏ rơi.
"Ngươi định làm cả cõi thất vọng," Người Gác Ngưỡng nói, đọc được ý anh. "Ngươi định nói với một vũ trụ đang khao khát sự dẫn dắt của ngài, rằng ngài sẽ không dẫn dắt. Đó là một điều tàn nhẫn, thưa ngài. Nhiều sinh linh sẽ đau khổ. Nhiều kẻ sẽ mất đức tin, mất hy vọng, mất cái an ủi của việc tin rằng có một đấng biết câu trả lời. Ngài chắc chứ?"
Độc Ma im lặng một lúc. Rồi anh nói, khẽ khàng, và trong giọng anh có cả nỗi đau lẫn sự chắc chắn.
"Ta nhớ tới cha ta," anh nói. "Cái cách ông đã không đỡ ta mỗi khi ta ngã, dù lòng ông đau. Cái cách ông để ta tự tìm đường, tự phạm sai lầm, tự trưởng thành, dù nó khó hơn nhiều so với việc chỉ đơn giản làm mọi thứ cho ta. Ông đã yêu ta đủ để làm ta thất vọng, để không cho ta cái ta muốn, cái sự dẫn dắt dễ dàng, và thay vào đó cho ta cái ta cần, cái quyền tự lớn lên. Đó là tình yêu khó nhất, Người Gác Ngưỡng ạ. Tình yêu dám làm người mình yêu thất vọng, vì biết rằng cái họ muốn không phải cái họ cần. Và đó là tình yêu mà giờ ta phải dành cho cả cõi. Ta phải làm chúng thất vọng. Ta phải từ chối dẫn dắt chúng. Không phải vì ta không yêu chúng. Mà vì ta yêu chúng đủ để không cướp đi của chúng cái quyền tự tìm đường của mình. Cả cõi sẽ oán ta, có lẽ. Nhưng một ngày nào đó, nếu chúng trưởng thành, chúng sẽ hiểu. Rằng cái đấng sáng tạo yêu chúng nhất không phải đấng cho chúng câu trả lời, mà đấng dám để chúng tự tìm."
Và với quyết định ấy, Độc Ma biết rằng khoảnh khắc quyết định của cả hành trình đã đến. Anh sẽ phải đứng trước cả cõi, đấng sáng tạo đã hiển lộ, và anh sẽ phải nói với vũ trụ của mình cái điều khó nói nhất. Anh sẽ phải từ chối làm cái thần mà chúng muốn. Anh sẽ phải cho chúng, thay vì câu trả lời chúng khao khát, cái sự thật khó chịu rằng không có câu trả lời được ban sẵn, rằng ý nghĩa là cái chúng phải tự tạo ra, mãi mãi, trong sự bất đồng sống động của chúng. Và anh sẽ phải làm điều ấy trong khi cả cõi đang xâu xé nhau, trong khi các thế lực đang tranh giành anh, trong khi cái nguồn vẫn ở đó, chờ câu trả lời cho câu hỏi liệu nó có sẵn sàng buông bỏ sự hoàn hảo hay không.
"Ta đã sẵn sàng," anh nói với Người Gác Ngưỡng, và anh hướng bản thể mình ra khắp cõi, chuẩn bị cho lời tuyên bố sẽ định hình số phận của cả vũ trụ. "Ta sẽ đứng trước cả cõi. Ta sẽ nói với chúng sự thật. Và ta sẽ chấp nhận cái giá của việc nói ra nó, dù cái giá ấy là sự thất vọng, sự oán giận, sự mất đức tin của hàng tỉ sinh linh. Vì đó là cái tình yêu mà một đấng sáng tạo thật sự phải dành cho tạo vật của mình. Không phải tình yêu của kẻ ban phát câu trả lời. Mà tình yêu của kẻ dám để cho tạo vật của mình tự do, tự trưởng thành, tự tìm đường, dù điều đó có nghĩa là chịu đựng việc nhìn chúng vật lộn, lạc lối, và đôi khi thất bại."
Nhưng ngay khi anh chuẩn bị lên tiếng, ngay khi anh sắp đứng trước cả cõi để nói ra cái sự thật khó chịu ấy, Người Gác Ngưỡng bỗng nói một điều làm anh dừng lại. Một điều mà nó đã giữ trong lòng suốt cả hành trình, và giờ, ở khoảnh khắc quyết định này, cuối cùng nó cũng nói ra. Một điều về Trái Đất. Về cái mái nhà. Về cái bí mật mà Độc Ma đã giấu nó từ đầu hành trình, cái bí mật mà, hóa ra, nó đã đoán được từ lâu.
"Trước khi ngài nói với cả cõi, thưa ngài," Người Gác Ngưỡng nói khẽ, "có một điều ngài phải đối diện. Một điều ngài đã giấu tôi, và giấu cả chính mình. Vì tất cả những gì ngài vừa nói, về việc cho tạo vật tự do, về việc không chọn thay chúng, về việc để chúng tự trưởng thành... tất cả những điều cao đẹp ấy, ngài có sẵn sàng áp dụng chúng cho cả cái mái nhà của ngài không? Cho Trái Đất? Cho những người ngài yêu? Hay ngài sẽ cho cả cõi tự do, mà vẫn giữ riêng cái mái nhà nhỏ bé của mình như một ngoại lệ, một nơi ngài không dám buông tay, một nơi ngài vẫn muốn nắm giữ, bảo vệ, kiểm soát? Ngài hãy tự hỏi mình điều đó, thưa ngài. Vì tôi ngờ rằng thử thách cuối cùng của ngài không phải là cái nguồn, không phải cả cõi này. Mà là cái mái nhà của chính ngài."
Và Độc Ma lặng đi. Vì Người Gác Ngưỡng vừa chạm vào cái bí mật sâu kín nhất của anh, cái mâu thuẫn mà anh đã giấu suốt cả hành trình. Anh đã cứu cả cõi vì để cứu mái nhà mình. Anh đã học cách cho tạo vật tự do. Nhưng liệu anh có sẵn sàng cho chính những người anh yêu cái tự do ấy không? Hay tình yêu của anh dành cho họ, cũng như tình yêu của cái nguồn, cũng như tình yêu của Người Cha, cũng sẽ muốn giữ họ, bảo vệ họ, không chịu buông tay? Đó là câu hỏi mà anh chưa dám hỏi. Và giờ, ở ngưỡng cửa của khoảnh khắc quyết định, anh biết anh sẽ phải đối diện nó, trước khi anh có thể đối diện cả cõi.