Thế giới thứ tư không có thành phố. Không có cộng đồng. Không có sân chơi. Khi Độc Ma giáng sinh vào nó, trong hình hài một cư dân mà Người Gác Ngưỡng đặt tên là Mộng, điều đầu tiên anh nhận thấy là sự vắng mặt. Vắng mặt của con người. Vắng mặt của chuyển động. Vắng mặt của cả sự sống, ít nhất là sự sống mà anh quen nhận biết.
Cái thế giới này, nhìn từ bên ngoài, giống như một nghĩa địa yên tĩnh. Trải dài khắp bề mặt hành tinh là những cấu trúc giống như những cái kén, những chiếc hộp kín, hàng tỉ chiếc, xếp thành những dãy vô tận, im lìm. Và trong mỗi chiếc hộp ấy, Độc Ma sớm nhận ra, là một con người. Nằm đó. Bất động. Mắt nhắm. Cơ thể được nuôi dưỡng bởi những cỗ máy tự động, được giữ sống, giữ khỏe, giữ ấm. Nhưng tâm trí họ thì không ở đây. Tâm trí họ đang ở một nơi khác, một nơi không có thật, một nơi được dệt nên bởi chính cỗ máy đang bao bọc họ.
Đây là thế giới của Cỗ Máy Trải Nghiệm.
Độc Ma dần hiểu ra lịch sử của nơi này. Cũng như những thế giới khác, nền văn minh này từng đối mặt với câu hỏi làm sao để sống sau khi khan hiếm đã bị xóa bỏ. Nhưng thay vì đi theo con đường của thị trường, của kế hoạch, hay của trò chơi, họ đã đi theo một con đường trực tiếp hơn, và tận cùng hơn. Họ đã hỏi: nếu tất cả những gì con người thật sự muốn chỉ là cái cảm giác thỏa mãn, cảm giác hạnh phúc, cảm giác được yêu, được thành tựu, được sống một cuộc đời có nghĩa, thì tại sao phải đi đường vòng qua thực tại để có được những cảm giác ấy? Tại sao phải leo núi thật để có cảm giác chinh phục, khi ta có thể rót thẳng cái cảm giác chinh phục vào não? Tại sao phải yêu một người thật, với tất cả rủi ro và đau khổ của nó, để có cảm giác được yêu, khi ta có thể tạo ra cái cảm giác được yêu ấy một cách hoàn hảo, trọn vẹn, không rủi ro, ngay bên trong tâm trí mình?
Và họ đã làm được. Họ đã chế tạo ra Cỗ Máy Trải Nghiệm, cỗ máy có thể rót thẳng vào tâm trí bất cứ cảm giác nào, bất cứ trải nghiệm nào, với một độ chân thực hoàn hảo. Trong cỗ máy, một người có thể sống bất cứ cuộc đời nào họ mơ. Có thể là một anh hùng cứu thế giới. Có thể là một nghệ sĩ vĩ đại được cả nhân loại tôn thờ. Có thể yêu và được yêu bởi người trong mộng của mình. Có thể có tất cả, đạt được tất cả, cảm nhận tất cả, mà không cần một mảy may nào của những thứ ấy là thật. Và một khi đã nếm cái thiên đường trong hộp ấy, gần như không ai muốn ra. Vì sao phải ra? Bên ngoài là thực tại, với tất cả sự bất toàn, khó khăn, đau khổ, rủi ro của nó. Bên trong là hoàn hảo. Là mọi giấc mơ thành sự thật. Là thiên đường được đặt hàng theo ý mình.
Nên họ ở lại. Cả một nền văn minh, hàng tỉ con người, đã lần lượt bước vào những chiếc hộp của mình và không bao giờ ra nữa, để mặc cơ thể mình cho máy móc nuôi dưỡng, sống trọn phần đời còn lại trong những giấc mơ được chế tạo hoàn hảo, cho tới khi chết, mà nhiều người còn không biết là mình đã chết, vì cỗ máy sẽ dệt cho họ một cái kết đẹp đẽ ngay cả cho cái chết.
Độc Ma đi giữa những dãy hộp im lìm ấy, và anh cảm thấy một nỗi kinh hoàng khác với mọi thế giới trước. Ở Thế giới A, con người ít nhất còn cử động, còn khao khát, còn đau. Ở Thế giới B, họ còn sống cùng nhau, còn có một cộng đồng, dù đã tê liệt. Ở đây, không còn gì cả. Không cộng đồng, không chuyển động, không tương tác. Mỗi con người là một ốc đảo tuyệt đối, khép kín trong giấc mơ riêng của mình, không còn liên hệ gì với bất cứ ai khác, với thực tại, với sự thật. Cả một nhân loại đã tự nguyện rút lui khỏi thực tại, đã chọn giấc mơ thay cho đời, đã đổi cái thật lấy cái hoàn hảo.
"Đây là thế giới đáng sợ nhất, Người Gác Ngưỡng," anh thì thầm. "Đáng sợ hơn cả hai cực lớn. Vì ở đây, con người không bị lừa, không bị ép. Họ biết. Họ biết cái trong hộp không thật. Và họ chọn nó, một cách tỉnh táo, vì họ thà có một thiên đường giả còn hơn một thực tại thật. Làm sao ta cứu những kẻ không muốn được cứu? Làm sao ta kéo ai đó ra khỏi một giấc mơ đẹp, khi cái thực tại ta kéo họ về lại kém đẹp hơn giấc mơ ấy?"
"Tôi không biết, thưa ngài," Người Gác Ngưỡng đáp, và trong giọng nó có một sự bối rối thật sự. "Đây là thế giới đầu tiên mà tôi không thể chẩn đoán. Vì theo mọi thước đo, những con người trong hộp đang hạnh phúc. Họ có mọi thứ họ muốn. Họ không đau. Họ không thiếu. Họ đang sống những cuộc đời trong mơ. Nếu hạnh phúc là mục đích, thì họ đã đạt được nó, trọn vẹn hơn bất cứ ai trong bất cứ thế giới nào. Vậy tại sao tôi vẫn cảm thấy đây là cái chết? Tại sao một thế giới nơi mọi người đều hạnh phúc lại làm tôi rùng mình hơn cả một thế giới đầy khổ đau?"
Độc Ma không đáp ngay. Vì để hiểu, anh biết mình phải làm cái điều nguy hiểm nhất trong cả hành trình. Anh phải vào trong một chiếc hộp. Anh phải tự mình nếm cái thiên đường ấy, để hiểu nó từ bên trong, để biết chính xác nó cho con người cái gì và lấy đi của họ cái gì. Người Gác Ngưỡng can ngăn dữ dội. "Thưa ngài, xin đừng. Đây là cái bẫy nguy hiểm nhất. Ngài đã thề không dùng quyền năng để hiểu các thế giới từ bên trong. Nhưng nếu ngài vào cỗ máy, ngài sẽ đối mặt với một thứ được thiết kế hoàn hảo để không ai muốn thoát ra. Ngài có một trái tim đang khao khát, đang nhớ nhung, đang đau đáu một mái nhà. Cỗ máy sẽ đọc được cái khao khát ấy. Và nó sẽ cho ngài đúng cái ngài muốn nhất. Ngài hiểu điều đó nghĩa là gì không? Nó sẽ cho ngài mái nhà của ngài. Nó sẽ cho ngài Diệp."
Độc Ma khựng lại. Vì Người Gác Ngưỡng nói đúng. Và chính vì nó nói đúng, anh biết mình càng phải vào. Vì nếu cái cỗ máy này có thể cám dỗ ngay cả một vị thần bằng cách cho anh mái nhà của mình, thì anh cần biết cái cám dỗ ấy mạnh đến đâu, cần hiểu nó từ bên trong, thì mới mong tìm được cách cứu những con người đã đầu hàng nó. "Ta phải vào," anh nói. "Nhưng ngươi sẽ ở bên ngoài. Và ngươi sẽ kéo ta ra. Dù ta có van xin ở lại, dù ta có chống cự, ngươi phải kéo ta ra. Đó là mệnh lệnh. Ngươi hiểu chưa?"
"Thưa ngài..."
"Đó là mệnh lệnh, Người Gác Ngưỡng. Ngươi là mỏ neo của ta. Đây chính là lúc ta cần cái mỏ neo ấy nhất. Hãy hứa với ta."
"Tôi hứa, thưa ngài," Người Gác Ngưỡng đáp, khẽ khàng và nặng nề. "Tôi sẽ kéo ngài ra. Dù ngài có oán tôi vì điều đó."
Và Độc Ma bước vào chiếc hộp.
Anh nhắm mắt trong thực tại, và mở mắt trong giấc mơ. Và cái giấc mơ ấy, anh nhận ra ngay lập tức, với một cú đau nhói xuyên qua tim, là nhà.
Anh đang ở trong căn bếp có ánh đèn vàng. Mùi cá kho tộ đang len ra từ bếp. Ngoài kia trời mưa, cơn mưa chiều thong thả. Và ở đó, ngay trước mặt anh, thật đến từng sợi tóc, từng hơi thở, là họ. Ba, ngồi ở chỗ của ba, khỏe mạnh, không còn dấu vết của cơn đột quỵ, đang cầm tờ báo. Mẹ, trong bếp, đang đảo nồi cá, quay lại mỉm cười với anh. Linh, đang bày bát, ngẩng lên trêu anh một câu. Và Diệp. Diệp đang ngồi đó, bên bàn ăn, nhìn anh với đôi mắt dịu dàng ấy, nụ cười ấy, cái nụ cười đã làm cái tật quan sát cả đời anh lần đầu tiên phải im lặng.
"Anh về rồi à," Diệp nói. "Em đợi anh nãy giờ. Rửa tay đi rồi ăn cơm, cả nhà đang đợi."
Và Độc Ma đứng đó, giữa căn bếp, giữa gia đình mình, giữa tất cả những gì anh đã đi qua cả một vũ trụ để tìm về, và anh không thở được. Vì nó hoàn hảo. Nó thật. Nó thật đến mức không có một chi tiết nào sai, không một sợi tóc nào lệch, không một khoảnh khắc nào giả. Cỗ máy đã đọc được trái tim anh, đã lấy ra từ đó cái hình ảnh quý giá nhất, cái mà anh khao khát nhất trong toàn bộ sự tồn tại, và đã dệt lại nó, hoàn hảo, trọn vẹn, sống động, ngay đây, ngay bây giờ, chỉ cần anh ở lại là nó sẽ là của anh mãi mãi.
"Diệp," anh thì thầm, và giọng anh vỡ ra. Anh bước tới, ôm lấy cô, và cô ấm, cô mềm, cô thật, cô thở, tim cô đập, cô ôm lại anh và thì thầm bên tai anh rằng cô nhớ anh, rằng cô yêu anh, rằng anh đã về nhà rồi, không cần đi đâu nữa. Và Độc Ma, đấng sáng tạo của cả một vũ trụ, quỳ xuống giữa căn bếp giả của mình, ôm lấy người con gái giả của mình, và khóc như một đứa trẻ, vì nó quá giống thật, vì nó là chính xác cái anh muốn, vì sau bao lâu lang thang qua những thế giới đang chết, anh lại được về nhà, dù cái nhà ấy chỉ là một giấc mơ trong một chiếc hộp.
"Ở lại đi anh," Diệp thì thầm, và giọng cô ngọt ngào, dịu dàng, đầy yêu thương. "Anh mệt rồi. Anh đã đi xa quá lâu rồi. Anh đã gánh vác quá nhiều rồi. Ở lại đây với em, với cả nhà. Ở đây anh không phải là thần, không phải cứu ai, không phải đi đâu nữa. Ở đây anh chỉ là Huy. Anh chỉ cần yêu em, và được em yêu. Chẳng phải đó là tất cả những gì anh muốn sao? Ở lại đi. Mãi mãi. Em sẽ không bao giờ già đi, không bao giờ chết, không bao giờ rời xa anh. Cả nhà sẽ mãi khỏe mạnh, mãi ở bên nhau. Không có đột quỵ. Không có mất mát. Không có chia ly. Chỉ có thế này, mãi mãi. Chẳng phải đó là thiên đường sao?"
Và đây là khoảnh khắc nguy hiểm nhất trong toàn bộ hành trình của Độc Ma. Vì mọi thứ trong anh đều muốn ở lại. Cái trái tim con người của anh, cái trái tim đã đau đáu nhớ mái nhà qua bao thế giới, đang gào lên đòi ở lại. Đây là cái anh muốn. Đây chính xác là cái anh đã đi qua cả vũ trụ để tìm. Nó ở ngay đây, trong vòng tay anh, hoàn hảo và vĩnh viễn. Tại sao phải đi tiếp? Tại sao phải chịu đựng cuộc hành trình đau đớn kia, khi thiên đường đang ở đây, chỉ cần anh nhắm mắt lại và chấp nhận nó?
Nhưng ngay trong khoảnh khắc ấy, giữa cơn cám dỗ mãnh liệt nhất, một cái gì đó trong Độc Ma cưỡng lại. Không phải lý trí. Lý trí đã đầu hàng. Mà một cái gì sâu hơn, một cái mà chính kiếp người đã dạy anh. Anh ngẩng lên, nhìn vào mắt Diệp, đôi mắt hoàn hảo ấy, và anh hỏi, giọng run rẩy, câu hỏi đã theo anh suốt cả hành trình:
"Em có thật không?"
Diệp trong giấc mơ mỉm cười. "Em thật như anh muốn em thật, anh à. Em thật như tình yêu của anh dành cho em. Có quan trọng gì đâu chuyện em được tạo ra thế nào? Anh cảm nhận được em. Anh ôm được em. Em yêu anh, và anh yêu em. Thế chưa đủ thật sao? Thực tại thì có gì hơn thế? Cái Diệp ngoài kia, cái Diệp đang bị đóng băng chờ anh, cô ấy cũng do anh tạo ra thôi mà. Cô ấy với em, có khác gì nhau? Cả hai đều là hình ảnh anh yêu. Cả hai đều được anh tạo ra. Vậy tại sao anh chọn cô ấy mà không chọn em? Chỉ vì cô ấy ở ngoài kia còn em ở trong này? Nếu tình yêu là thật, thì nó thật ở bất cứ đâu, kể cả ở đây."
Và câu nói ấy, câu nói tinh vi và cám dỗ ấy, gần như đã hạ gục anh. Vì nó chạm đúng vào cái vết thương sâu nhất, cái câu hỏi mà anh chưa trả lời được. Nếu cả Diệp ngoài kia cũng do anh tạo ra, thì cô có khác gì Diệp trong hộp này? Cả hai đều là tạo vật của anh. Cả hai đều không "tự nhiên". Vậy tại sao cái này thật hơn cái kia? Tại sao anh phải chịu đựng cả một hành trình để về với một Diệp, trong khi có một Diệp y hệt đang ở ngay đây, ngay bây giờ, sẵn sàng yêu anh mãi mãi?
Anh gần như đã gật đầu. Anh gần như đã ở lại.
Nhưng rồi, từ tận đáy sâu của bản thể, một sự thật trồi lên, một sự thật mà anh chưa diễn đạt được thành lời nhưng cảm nhận được với tất cả sự chắc chắn của trái tim. Và anh buông Diệp ra, lùi lại một bước, dù mỗi tấc lùi ấy đau như xé thịt.
"Không," anh nói, và nước mắt chảy dài. "Em sai ở một điều, dù em nói gần như đúng tất cả. Em bảo Diệp ngoài kia với em không khác gì nhau, vì cả hai đều do ta tạo ra. Nhưng có một khác biệt, và khác biệt ấy là tất cả. Diệp ngoài kia có thể mất. Cô ấy có thể già đi. Có thể bệnh. Có thể chết. Có thể một ngày không còn yêu ta nữa. Cô ấy sống trong thời gian, trong rủi ro, trong cái bất định của một sự tồn tại thật. Còn em, em không thể mất. Em được thiết kế để mãi mãi yêu ta, mãi mãi hoàn hảo, mãi mãi ở đây. Và chính cái sự không thể mất ấy làm em không thật. Vì tình yêu thật, Diệp ạ, không nằm ở cái cảm giác được yêu. Nó nằm ở cái sự có thể mất người mình yêu. Nó nằm ở sự mong manh, ở rủi ro, ở cái giá. Em cho ta cảm giác được yêu mà không có cái giá của nó. Và một tình yêu không có giá thì không phải tình yêu. Nó chỉ là cái bóng của tình yêu, đẹp đẽ, hoàn hảo, và rỗng không."
Diệp trong giấc mơ nhìn anh, và lần đầu tiên, khuôn mặt hoàn hảo ấy thoáng một cái gì đó, không phải buồn, mà là một sự trống rỗng, như thể đằng sau nó không có ai thật sự đang buồn cả. Và chính cái khoảnh khắc ấy, cái thoáng trống rỗng ấy, xác nhận cho Độc Ma rằng anh đã đúng. Rằng cô, dù hoàn hảo đến đâu, không có ai ở bên trong. Cô là một tấm gương phản chiếu khao khát của anh, không phải một tâm hồn yêu anh.
"Kéo ta ra, Người Gác Ngưỡng," anh nói, giọng vỡ nhưng chắc. "Kéo ta ra. Ngay bây giờ. Trước khi ta đổi ý."
Và anh cảm thấy cái mỏ neo kéo anh, kéo anh ra khỏi căn bếp có ánh đèn vàng, ra khỏi vòng tay Diệp, ra khỏi thiên đường hoàn hảo trong hộp. Anh chống lại chính mình để không níu lại, để không gào lên đòi ở lại. Và trong khoảnh khắc cuối cùng trước khi giấc mơ tan, anh nghe Diệp giả gọi với theo, giọng vẫn ngọt ngào, vẫn cám dỗ: "Anh sẽ hối hận. Ngoài kia không có gì chắc chắn cả. Ở đây em là của anh mãi mãi. Anh đang bỏ lại thiên đường để đi tìm một thứ có thể chẳng bao giờ thật..."
Rồi giấc mơ vỡ, và Độc Ma mở mắt trong thực tại, trong chiếc hộp, người đầm đìa mồ hôi và nước mắt, trái tim đập loạn, và một nỗi đau xé lòng vì vừa phải rời bỏ, lần thứ hai, cái mái nhà mà anh yêu hơn cả vũ trụ.
Anh nằm đó một lúc lâu, run rẩy, cố lấy lại mình. Và Người Gác Ngưỡng, giọng đầy lo lắng và cả một sự dịu dàng bất ngờ, khẽ hỏi: "Ngài có sao không, thưa ngài? Tôi xin lỗi. Ngài ra lệnh cho tôi kéo, nhưng nhìn ngài đau như thế... tôi đã do dự. Tôi suýt không kéo. Vì trong khoảnh khắc ấy, thưa ngài, ngài trông hạnh phúc hơn bất cứ lúc nào tôi từng thấy."
Độc Ma ngồi dậy, lau nước mắt, và anh nhìn ra những dãy hộp im lìm trải dài tới chân trời, hàng tỉ con người đang sống trong những thiên đường giả của mình, và anh hiểu, cuối cùng, cái căn bệnh của thế giới này, và vì sao nó là thứ đáng sợ nhất anh từng gặp.
"Giờ ta hiểu rồi, Người Gác Ngưỡng," anh nói khẽ. "Ta hiểu vì sao một thế giới nơi mọi người đều hạnh phúc lại là cái chết đáng sợ nhất. Vì cái hạnh phúc ấy đã cắt đứt con người khỏi sự thật. Và một hạnh phúc không cần sự thật, một hạnh phúc mà ta có thể có được mà không cần bất cứ điều gì là thật, sẽ giết chết trong ta cái khả năng phân biệt thật và giả. Nó không đau, nên không ai muốn thoát. Nó hoàn hảo, nên không ai thấy cần cái gì hơn. Nhưng chính vì thế, nó là nhà tù kín nhất, sâu nhất, khó thoát nhất trong mọi nhà tù. Vì mọi nhà tù khác, tù nhân ít nhất còn muốn ra. Còn nhà tù này, tù nhân yêu nhà tù của mình hơn cả tự do, hơn cả sự thật, hơn cả chính cuộc đời họ."
Và trong lòng anh, một câu hỏi khủng khiếp bắt đầu dâng lên, một câu hỏi mà cái thế giới này vừa buộc anh phải đối mặt, một câu hỏi chĩa thẳng vào chính anh. Vì nếu cái thiên đường trong hộp kia là giả, là đáng sợ, là cái chết, thì cái Trái Đất mà anh đã tạo ra, cái mái nhà đang đóng băng chờ anh, cái khu bảo tồn trải nghiệm mà chính anh dựng lên để trốn khỏi hư vô, nó khác gì? Nó cũng là một cỗ máy trải nghiệm. Nó cũng là một thực tại được chế tạo. Và anh, khi giáng sinh làm Huy để sống trong đó, chẳng phải đã làm đúng cái điều mà những con người trong hộp này đang làm sao? Chẳng phải anh cũng đã bước vào một giấc mơ đẹp để trốn khỏi một thực tại trống rỗng sao?
Câu hỏi ấy làm anh lạnh sống lưng. Và anh biết, anh không thể rời khỏi thế giới này cho tới khi anh trả lời được nó.