Cạm bẫy định dạng của dấu ngoặc kép và bi kịch "sính ngoại" từ trào lưu mạng
Thói quen định dạng lời thoại trên trang viết đôi khi không xuất phát từ nhu cầu biểu đạt thuần túy của ngôn ngữ, mà bị chi phối nặng nề bởi công nghệ hiển thị và những hội chứng cuồng ngoại lặp đi lặp lại qua các thế hệ.
Sự bất cập của cú pháp thoại kiểu "Này nhé tôi là Ba!"
Việc sử dụng cấu trúc ký tự rườm rà như `- "Này nhé tôi là Ba!"` để mở đầu lượt lời của nhân vật bộc lộ rõ những điểm trừ về cả thẩm mỹ lẫn công năng:
- Cách viết này vừa rườm rà, vừa xấu về mặt thị giác, lại vừa tiêu tốn thời gian thao tác thừa thãi của người cầm bút.
- Trong các nền tảng hỗ trợ định dạng Markdown, nhiều tác giả bị đẩy vào thế kẹt khi hệ thống tự động bẻ lái dấu ngoặc kép thành các dạng ký tự lạ mắt (curly quotes), buộc họ phải dùng tới các biến thể chắp vá như `-"` (thường thấy trên Discord) để chống lại sự can thiệp của bộ gõ.
- Chính những rào cản công nghệ này biến dấu ngoặc kép truyền thống trở thành một công cụ cực kỳ bất tiện trong môi trường viết lách kỹ thuật số hiện đại.
Nguồn gốc trào lưu và sự ảnh hưởng từ văn học mạng ngoại lai
Sự bùng nổ của dấu ngoặc kép trong văn học Việt Nam đương đại mang đậm dấu ấn của những làn sóng tiếp biến bề ngoài:
- Vào khoảng 10 năm trước, việc lạm dụng dấu ngoặc kép cho toàn bộ hệ thống đối thoại từng là một trào lưu thịnh hành vì nó tạo cảm giác "hiện đại", "giống sách nước ngoài".
- Động lực thúc đẩy phần lớn đến từ việc các tác giả trong nước cuồng nhiệt các trào lưu tiểu thuyết mạng lớn của nước ngoài, dẫn đến việc áp đặt máy móc từ khoảng năm 2010 kéo dài liên tục cho tới nay mà không qua một quá trình thuần Việt hóa cấu trúc cú pháp.