Con đường nhựa hẹp uốn lượn xuyên qua triền đồi, hai bên là hàng cây thông nhấp nhô thấp thoáng trong lớp sương dày như sữa đặc. Bố Felix lái chiếc Audi A6 Allroad xám cẩn thận bóp phanh qua từng ổ gà. Vành bánh xe lăn qua mặt đường lồi lõm kêu lên những tiếng kẽo kẹt khô khốc. Mẹ cậu ngồi ghế trước, tay cầm tờ giấy hướng dẫn đường in từ mạng đã nhàu nát vì lật đi lật lại. Felix nằm ngửa ở hàng ghế sau, tai đeo tai nghe nhưng không mở nhạc, chỉ lặng lẽ nhìn qua cửa kính đọng hơi nước. Bố vừa lái vừa nói qua gương chiếu hậu:
- Con nghỉ một lát đi, còn hai tiếng nữa mới tới mà?
- Con thấy giờ mình không thể ngủ được nữa ạ.
Felix ngồi thẳng dậy, dùng mu bàn tay quệt một vệt hơi nước trên kính. Cả nhà tuy bay gấp về Việt Nam từ Paris nhưng giờ cái mệt sau chặng đường bay dài đã bị thay thế bởi một cảm giác khác. Bên ngoài, mọi thứ nhòa đi rồi lại hiện ra khi chiếc xe lướt qua hệt như một cuộn phim quay chậm bị ai đó lỡ tay tua nhanh. Thung lũng nằm sâu giữa ba dãy đồi. Sương mù ở đây dày đến mức đèn pha chỉ soi được chục mét phía trước. Ngôi làng mà gia đình cậu sắp đến không hề xuất hiện trên bản đồ chỉ đường bình thường. Chỉ có người dân địa phương mới biết rẽ vào từ con đường mòn lát đá cuội sau ngã ba cây đa già.
Bà ngoại ngồi cạnh Felix, hai tay chắp lên đùi, từ đầu đường đến giờ hầu như không mở miệng. Bà chỉ thỉnh thoảng nhắm mắt lẩm bẩm điều gì đó rất khẽ, đôi môi cử động theo nhịp thở chậm rãi. Felix biết bà đang niệm Phật. Mỗi lần xe giật qua ổ gà, bà lại mở mắt, đưa tay vịn thành ghế rồi tiếp tục. Cảnh vật biến đổi dần theo quãng đường, những ngôi nhà ngói đỏ thấp thoáng sau ruộng bậc thang nhường chỗ cho những dãy nhà sàn cũ kỹ, mái rêu xám xịt. Mẹ Felix quay nửa người sang ghế sau nói với bà ngoại:
- Mẹ nhớ ngôi làng này không?
- Mười mấy năm rồi không về. Lần trước là đám cưới đứa con gái thứ ba nhà bác Tư. Lần này là đám tang.
Bà nói câu sau nhỏ hẳn đi, như sợ ai đó trong xe nghe thấy sẽ bực mình vì sự so sánh. Felix im lặng nghe. Cậu sinh ra ở Cộng hòa Peru và lớn lên ở nước Pháp. Tiếng Việt của cậu đủ để gọi tên các món ăn và chào hỏi người lớn. Mọi thứ về quê hương của mẹ chỉ tồn tại dưới dạng những câu chuyện kể vào dịp Tết và vài tấm ảnh đã ngả màu. Người họ hàng qua đời hôm nay, cậu chưa gặp mặt lần nào, chỉ nghe bà nhắc đến như một dấu ngoặc trong dòng phả hệ phức tạp mà cậu chưa bao giờ nhớ nổi. Xe bắt đầu đổ dốc. Bố quay sang thấy Felix trông có vẻ không ổn bèn khẽ gọi cậu:
- Con có cần bố dừng xe cho con nôn không?
Felix nuốt nước bọt, ép cơn buồn nôn xuống.
- Không, thưa bố. Con vẫn ổn. Bố cứ lái xe đi!
Đường xuống thung lũng bắt đầu xuất hiện vài cái ổ voi chứa đầy nước mưa. Sương ngày càng đặc và cái mùi ẩm mốc len lỏi từ đâu đó xộc qua khe điều hòa xe khiến cậu nhăn mặt. Mùi này lạ với cậu, khác hẳn mùi nước biển mặn thành phố Normandy của nơi cậu đã lớn lên. Bà ngoại lặng lẽ rút từ túi áo một chiếc khăn mùi soa cũ thấm tinh dầu quýt đưa cho cậu, rồi chỉ vào mũi mình bảo cậu đưa lên ngửi khi thấy Felix khó chịu.
Xe rẽ vào con đường mòn cuối cùng. Hai bên cỏ dại um tùm cao quá thắt lưng mà lại cứu vãn lấy dáng vẻ hoang vu của khu vực. Lốp xe nghiền qua đá cuội. Mấy con gà trống gáy đâu đó xa tít. Tiếng mõ gõ vang lên từng hồi vọng lại từ phía chùa làng. Felix chồm người lên trước, tựa cằm lên thành ghế hàng ghế trước, mắt dán vào khoảng không trắng đục phía cuối con đường. Ngôi nhà của bác họ hiện ra dần qua từng lớp sương mỏng dần theo ánh đèn pha.
Nhưng cái cách nó hiện ra khiến cậu nghiêng đầu khó hiểu. Trông từ xa, căn nhà diễn ra tang lễ hoàn toàn không có không khí đám tang. Không cờ trắng, vòng hoa, bàn thờ với di ảnh và nén nhang bốc khói như những gì cậu từng thấy trong phim. Nó trông như một phế tích bỏ hoang hàng chục năm. Tường gạch lở loét từng mảng, rêu phong bám đầy từ chân tường lên đến mép mái, và mùi chua chua giống phô mai xanh mà bố từng lừa cậu ăn xộc nồng nặc tận cổng khi xe lăn bánh vào sân đất. Felix thắc mắc:
- Bố ơi, mình nhầm địa chỉ rồi không?
- Không nhầm đâu. Nhà bác cậu đây rồi!
Bố tắt máy xe, nhưng tay vẫn đặt trên vô lăng, mắt nhìn căn nhà với vẻ trầm xuống mà cậu không đọc được. Mẹ Felix thở dài, mở cửa xe và cầm ô bước xuống trước. Tiếng giày gót nhọn dẫm lên đất ướt nghe lõm bõm trong khoảng sân bỏ hoang. Bà ngoại Kim đang mở túi xách, lục bên trong một lúc lâu với vẻ mặt nghiêm trọng hơn hẳn lúc ở trên xe. Sương mù bao quanh căn nhà như một lớp màn không ai vén lên nổi, che khuất cả bầu trời phía trên sân.
Felix bước xuống xe đã khẽ nhăn mặt vì mùi. Giày Salomon Speedcross 6 trắng lún ngay vào lớp đất mềm thấm nước. Cậu đứng lại, không dám bước tiếp ngay vì lại thêm mùi thối tử thi đập vào mũi dữ dội. Đã thế, nhà bác họ còn có hai cây liễu cổ thụ mọc thành cổng vào nhà. Tán lá rủ xuống gần chạm đất. Cành cây xoắn vào nhau thành hình vòm. Rễ trồi lên mặt đất thành từng gợn sóng giống rắn. Vốn là một đứa con lai, lần đầu tiếp xúc văn hóa Việt Nam theo cách này khiến Felix có chút e ngại. Mọi hình dung của cậu về một đám tang ở quê, dù mơ hồ, cũng không hề có cảnh một ngôi nhà đổ nát và cổng cây rêu phong như bối cảnh phim kinh dị. Cậu hỏi nhỏ, bước lại gần bà ngoại:
- Bà ơi, sao nhà bác trông thế này ạ?
Bà đứng giữa sân, nhìn hai cây liễu rất lâu, rồi cúi xuống xách lấy túi đồ từ cốp xe. Chỉ khi cả gia đình túm tụm quanh bà, bà mới rút từ túi ra một chiếc hộp nhung nhỏ, mở nắp, bên trong là chuỗi dây tiền đồng Hoa Mai và Ngũ Đế đan xen nhau đã sẫm màu thời gian. Bà đưa cho Felix.
- Đeo vào cổ đi con. Vào nhà người ta, đám ma người ta, phải có cái gì của mình theo người.
Felix nhận chuỗi dây bằng hai tay. Đồng xu mát lạnh chạm vào lòng bàn tay cậu. Bề mặt tiền xu gồ ghề vết mòn của thời gian hằn sâu lên nó. Cậu vội đeo lên cổ, luồn dây qua đầu, cảm nhận hơi lạnh của kim loại áp vào da ngay sau gáy. Bà Kim nhìn cậu, gật đầu một cái rất khẽ, rồi quay về phía căn nhà. Từ bên trong, một bóng người chậm rãi bước ra khỏi cửa, dáng đi khập khiễng dừng lại dưới hiên.