Toàn thân Trịnh Khải run lên. Anh cảm nhận rõ da gà đang nổi lên dưới lớp áo. Nhưng anh vẫn cố giữ vẻ mặt vô tội, cất giọng:
“Kìa mẫu thân. Mẫu thân nói gì vậy? Con đây mà, đâu phải Chúa thượng nào...”
“Quỳ xuống!”
Không để anh nói hết câu, Dương Thị Ngọc Hoan đã gằn giọng. Giọng bà không lớn, nhưng như một tiếng chuông nặng nề, chấn động cả tâm trí anh.
Mặt Trịnh Khải càng xanh hơn. Anh nhìn sang Gia Thọ vẫn đang quỳ, rồi lại ấp úng, cố đánh cược rằng mình vẫn còn đường lui.
“Nhưng... nhưng thưa mẫu thân, ít nhất người cũng phải cho con biết lý do chứ?”
“Ta nói quỳ xuống!”
Giọng Dương Thị Ngọc Hoan lại vang lên.
Lần này, Trịnh Khải đầu hàng.
Anh cúi gằm mặt, chỉ dám len lén nhìn bà. Đôi chân nặng trịch lê đến cạnh Gia Thọ, rồi cũng quỳ xuống, dập đầu ba cái.
“Nhi thần biết tội.”
Qua khóe mắt, anh bắt gặp ánh nhìn sắc lẹm của Dương Thị Ngọc Hoan. Mồ hôi trên lưng đã ướt đẫm áo.
“Ngươi có tội gì?”
Trịnh Khải cứng người. Anh liếc sang Gia Thọ. Y cúi gằm mặt xuống đất, hai mắt nhắm nghiền, đôi môi hơi run.
“Chắc hẳn mẫu thân đã biết cả rồi. Không ngờ tin tức lại lan nhanh đến vậy... Giờ chỉ còn cách nhận tội, may ra mới không bị phạt.”
Nghĩ vậy, anh đành hít một hơi rồi cất giọng:
“Thưa mẫu thân, nhi thần có tội vì hành động thiếu suy xét, đã gây ra một sự cố không đáng có.”
Nói xong, anh im lặng chờ đợi, đầu vẫn cúi sát mặt đất.
“Ngươi gọi đây là một ‘sự cố không đáng có’ sao?”
Giọng nói sắc lạnh truyền xuống khiến Trịnh Khải bất giác nuốt nước bọt.
“Ngươi đã mười chín tuổi, không còn là trẻ nhỏ. Thân lại là Chúa thượng, ấy thế mà vẫn dám làm ra những chuyện nguy hiểm như vậy. Nếu hôm nay cận thần ở bên cạnh, hoặc thậm chí chính ngươi bị một mảnh gỗ đập trúng thì sao?”
Trước câu hỏi trực diện của mẫu thân, Trịnh Khải cũng đành á khẩu. Anh vẫn im lặng, trán ấn mạnh xuống sàn.
“Dù sao mọi chuyện cũng đều do mình khơi mào.”
Chợt Gia Thọ ở bên cất tiếng.
“Bẩm Thái phi. Việc này không thể trách Chúa thượng, là do tội thần không thể khuyên can. Xin hãy trị tội thần.”
Nói xong y dập đầu xuống nền một cái rõ to. Trịnh Khải ngạc nhiên ghé mắt sang nhìn Gia Thọ, không khỏi xúc động. Tay anh cũng siết chặt.
“Quả nhiên lúc hoạn nạn mới biết lòng người. Phải thưởng lớn!”
Giọng của Dương Thị Ngọc Hoan lại vang lên. Lần này đã nhẹ đi đôi chút.
“Ngươi thân là bề tôi, ắt phải chiều theo ý chủ tử. Nếu phạt thì tên nghịch tử này đáng phạt hơn. Không lo chăm chỉ học hành, lại đi bày trò nghịch dại.”
Trịnh Khải lập tức sa sầm mặt mày. Anh nắm chặt tay, đắn đo một hồi rồi cũng ngẩng đầu.
“Thưa mẫu thân, về chuyện hôm nay, nhi thần xin nhận lỗi. Nhưng nhi thần làm như vậy tuyệt đối không phải vì nghịch ngợm.”
Anh ngập ngừng một thoáng, rồi lấy hết can đảm nói tiếp:
“Trong đó có một đạo lý rất lớn.”
“Đạo lý?”
Dương Thị Ngọc Hoan nhướng mày.
“Ngươi cho nổ tung cái hố phân trong phủ bằng thuốc súng, làm Gia Thọ dính đầy uế vật, rồi nói với ta đó là đạo lý?”
Trịnh Khải cứng họng. Nhưng nhớ lại những suy nghĩ đã nảy ra trong nhà xí, anh vẫn cố gắng nói tiếp:
“Thưa mẫu thân, đó quả thật là do nhi thần sơ suất. Nhưng trọng điểm ở đây là... nhi thần không dùng thuốc súng.”
“Ngươi nói sao?”
Dương Thị Ngọc Hoan hơi ngạc nhiên. Nhưng chỉ trong chớp mắt, giọng bà lại trở nên nghiêm khắc, mang theo uy áp của bậc trưởng bối.
“Ngươi còn dám nói dối? Nếu không phải thuốc súng, hà cớ gì nơi ấy lại phát ra tiếng nổ?”
Trịnh Khải cúi người, vội dập đầu thêm một cái. Trán anh đã bắt đầu đau nhức.
“Nhi thần không dám có nửa phần gian dối.”
Gia Thọ lúc này cũng vội lên tiếng:
“Bẩm Thái phi, lời Chúa thượng hoàn toàn chính xác ạ. Tội thần chỉ dùng một ngọn đuốc nhỏ, nào ngờ mái che lại đột nhiên đổ sập.”
Trịnh Khải lén hé mắt nhìn mẫu thân. Thấy bà im lặng, dường như đang suy xét lời hai người, anh mới âm thầm thở phào.
Anh ngẩng đầu lên, chậm rãi nói:
“Thú thật với mẫu thân, cái hố không phải bị nổ.”
Anh dừng lại một thoáng.
“Là ngọn lửa đã bén vào khí thoát ra từ trong hố. Nó bùng lên, làm thanh xà bắt lửa, rồi mái che mới đổ xuống.”
Lần này thì Dương Thị Ngọc Hoan thực sự ngạc nhiên. Bà đặt nhẹ tay lên bàn.
“Ngươi vừa nói rằng lửa đã bén vào khí từ hố?”
“Đúng vậy, thưa mẫu thân.”
Trịnh Khải lại hít một hơi. Anh cố tìm lại sự phấn khích khi nảy ra ý tưởng.
“Mặc dù nhi thần vẫn chưa hiểu rõ nguyên lý, nhưng nhờ việc này mà nhi thần đã hiểu được rằng khí sinh ra từ uế vật cũng có thể dùng để tạo ra lửa.”
Càng nói, ánh mắt anh càng sáng hơn.
“Vì lẽ đó, nhi thần nghĩ rằng nếu có thể đưa thứ này vào…”
“Khoan đã!”
Trịnh Khải khựng người. Anh nuốt nước bọt, đưa mắt nhìn mẫu thân.
“Ta không biết ngươi đang nghĩ ra cái gì, cũng chẳng biết ngươi định làm gì. Nhưng tuyệt đối không được phép đặt bản thân và những người xung quanh vào nguy hiểm.”
Giọng bà càng lúc càng nghiêm.
“Ngươi là Chúa thượng. Mỗi một việc ngươi làm đều có người nhìn vào. Chuyện hôm nay, ta đã sai người thu dọn. Nhưng nếu truyền ra ngoài, người ta sẽ nói gì về phủ Chúa? Rằng Chúa thượng tự mình thử những thứ nguy hiểm trong phủ, để rồi khiến người hầu bị vạ lây hay sao?”
Trịnh Khải lại cúi gằm mặt. Hai bàn tay đang buông thõng bên người cũng từ từ siết chặt.
“Đúng thế...”
Anh nhớ lại cảnh Gia Thọ đứng chắn trước mặt mình, nhớ tiếng mái che đổ sập, rồi khẽ cắn môi.
“Chuyện ngày hôm nay không được phép lặp lại. Từ giờ phải đặt an toàn lên hàng đầu!”
Trịnh Khải không do dự, dập đầu thêm một cái. Cơn đau nhức từ trán lan ra, nhưng anh chẳng hề quan tâm.
“Nhi thần xin hứa với mẫu thân, sẽ không có lần thứ hai.”
Anh nghe thấy tiếng thở dài của Dương Thị Ngọc Hoan. Một lúc sau, một bàn tay ấm áp đặt lên vai anh.
“Được rồi, đứng dậy đi. Ngươi mà dập đầu thêm mấy cái nữa thì hỏng người mất.”
Trịnh Khải theo đà đứng dậy. Anh đưa tay xoa xoa cái trán đang đỏ rực, thầm nghĩ:
“Đau thật... Vậy mà tên Xuân Huy vẫn có thể dập đầu liền mấy cái.”
Chợt nhận ra mẫu thân đang lo lắng nhìn mình, anh liền nhoẻn cười với bà. Dương Thị Ngọc Hoan thấy vậy lại thở dài một tiếng, rồi từ từ trở lại ghế ngồi.
“Đúng là lúc nào ngươi cũng khiến ta phải nhọc lòng.”
Bà lại quay sang Gia Thọ đang quỳ.
“Đứng lên đi. Ngươi có công xả thân bảo vệ chủ tử, lát nữa hãy tự đi lĩnh thưởng.”
Gia Thọ dập đầu một cái rồi lui ra ngoài.
Trịnh Khải cũng tự nhiên ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh mẫu thân. Đợi Gia Thọ đi khuất hẳn, anh mới cất giọng:
“Mẫu thân nghĩ sao về ý tưởng của con? Chất thải có thể dùng để tạo ra khí làm nhiên liệu, sau đó phần còn lại lại đem bón ruộng. Chẳng phải vẹn cả đôi đường sao?”
Dương Thị Ngọc Hoan gật đầu đồng tình. Bà trầm ngâm, tay cầm tách trà nhấp một ngụm.
“Nếu quả thật như con nói, thì cũng không phải là không thể.”
Chợt bà quay sang nhìn anh.
“Nhưng điều quan trọng là con đã biết về thứ khí này đến đâu?”
Trịnh Khải đưa tay gãi đầu, cố lục tìm thêm vài thông tin trong ký ức. Nhưng những gì hiện lên vẫn chỉ là những mảnh kiến thức mơ hồ. Anh thở dài.
“Thưa mẫu thân, ở thời điểm này con chỉ có thể khẳng định khi uế vật phân hủy sẽ sinh ra một thứ khí có thể cháy. Còn về cách bảo quản, xây hầm, dẫn khí...”
Trịnh Khải nghẹn lại.
Trong đầu anh cất giấu vô vàn ý tưởng, nhưng không cách nào biến chúng thành hiện thực trong hoàn cảnh này. Anh siết chặt tay.
“Con vẫn chưa nắm rõ. Ít nhất... thì bây giờ là vậy.”
“Nếu chính con còn chưa hiểu rõ về thứ đó, vậy tại sao đã muốn bắt tay vào làm?”
Mắt Trịnh Khải đột nhiên sáng lên. Anh quay sang mẫu thân, giọng đầy dứt khoát:
“Thưa mẫu thân, nếu một ý tưởng chỉ mãi nằm trên giấy, e rằng sẽ chẳng bao giờ có thể thành hiện thực. Một mình con có thể không làm được, nhưng thiên hạ này đâu có thiếu người tài.”
Anh đặt một tay lên ngực, ánh mắt dần hiện lên vẻ tự tin.
“Con không biết thì có thể học. Không hiểu thì có thể tìm người cùng nghiên cứu. Nếu lần đầu thất bại, vậy thì làm lại lần thứ hai. Con tin rằng, chỉ cần không chịu dừng bước, rồi sẽ có ngày tìm được cách.”
Dương Thị Ngọc Hoan nhìn anh một lúc lâu. Gương mặt bà dần hiện lên một nụ cười nhẹ.
Trịnh Khải bỗng cảm thấy cay cay nơi đầu mũi. Nhìn nụ cười trên gương mặt mẫu thân, trong lòng anh chợt dâng lên một cảm giác khó tả.
Anh không biết đó là niềm vui khi đứa con đã trưởng thành, hay chỉ đơn thuần là sự yêu thương của một người mẹ. Anh chỉ biết rằng, mẫu thân đã đồng ý.
“Được rồi. Nếu con đã quyết tâm, ta sẽ không cản. Chỉ cần đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác là được.”
“Con nhớ rồi ạ.”
Vừa nói, anh vừa rót cho mình một tách trà nóng, đưa lên nhấp một ngụm. Hơi ấm theo dòng trà lan xuống bụng, khiến cơ thể đang căng thẳng của anh cũng dần thả lỏng.
Lúc này, Dương Thị Ngọc Hoan lại lên tiếng:
“Con ở ngôi đã được một tháng, đã quen với chính sự chưa? Có gặp điều gì không hiểu không?”
Trịnh Khải nhoẻn cười chua chát.
Một tháng qua quả thật rất dài đối với anh. Bảo khó thì cũng chưa hẳn. Bên cạnh anh có một lão sư như Lê Quý Đôn, lại có những cận thần như Gia Thọ giúp đỡ. Nhưng bảo dễ thì lại càng không. Hằng ngày, những chồng khải tấu chất cao thành một ngọn núi nhỏ trong Nội Điện, còn những buổi học Nho học vẫn đủ khiến đầu óc anh đau như búa bổ.
Dù vậy, anh cũng không muốn mẫu thân phải bận tâm quá nhiều.
“Con không sao, thưa mẫu thân. Hằng ngày vẫn ăn đủ ba bữa.”
Nghe vậy, sắc mặt Dương Thị Ngọc Hoan dịu đi đôi chút. Nhưng bà vẫn không quên nhắc nhở:
“Con đã là Chúa thượng. Từ giờ phải sửa đi, không nên ăn nói như vậy trước mặt bách tính và quần thần.”
Như nhớ ra điều gì đó, bà nắm lấy tay anh.
“Thế còn đám quân Tam phủ thì sao? Chúng không làm khó con chứ?”
Trịnh Khải khựng người. Anh đưa mắt nhìn những gợn sóng li ti trên mặt tách trà trong vắt, rồi lại nhìn ra bên ngoài.
Dự Vũ đi đưa thư vẫn chưa về. Suốt một tháng qua, anh gần như mù tịt về tình hình quân Tam phủ. Dựa vào những tờ khải mình vẫn phê duyệt, Trịnh Khải chỉ có thể tạm thời biết rằng đám lính ấy chưa gây ra chuyện gì quá lớn đến mức phải truyền tới tai Chúa thượng.
Anh hơi cau mày, nhẹ nhàng cất giọng:
“Tạm thời thì vẫn chưa có gì lớn, thưa mẫu thân. Nhưng hiện giờ con không rõ những chuyện lặt vặt trong đám lính Tam phủ. Có lẽ phải đợi Dự Vũ quay lại.”
Dù nói vậy, Trịnh Khải vẫn không sao yên tâm được. “Chưa có gì lớn” đâu có nghĩa là đã yên ổn.
Anh khẽ siết tay.
“Phải hết sức đề phòng mới được.”
Dương Thị Ngọc Hoan nghe anh nói cũng gật đầu. Bà ngắm nhìn bàn tay anh một thoáng, rồi mới cất lời:
“Vậy là tốt rồi. Con không cần quá chú ý đến đám lính ấy. Theo ý ta, chỉ cần quân Tam phủ không làm gì quá lớn là được. Dù sao chúng cũng giúp phò tá nhà Chúa.”
Trịnh Khải im lặng không đáp. Anh không hoàn toàn đồng ý với mẫu thân.
Quân Tam phủ hôm nay có thể chưa gây ra chuyện gì lớn, nhưng nếu cứ mặc kệ, đến lúc chúng thực sự làm loạn thì e rằng anh cũng chẳng còn cơ hội để quản nữa.
Dương Thị Ngọc Hoan im lặng một lúc. Bà nhìn anh hồi lâu.
“Con cũng đã đến tuổi thành gia lập thất. Chuyện hôn sự của con, ta cũng nên tính đến thôi.”
Sắc mặt Trịnh Khải lập tức thay đổi.
“Hôn... hôn sự?”
Anh bật dậy khỏi ghế.
“Mẫu thân, cũng đến giờ ăn trưa rồi. Con nghĩ chuyện này để sau hãy nói. Con đói rồi.”
Dương Thị Ngọc Hoan nhìn bộ dạng của anh, chỉ khẽ lắc đầu.
“Thôi được rồi, chuyện hôm nay chỉ có vậy. Con về ăn trưa đi kẻo muộn. Nhớ thường xuyên đến thăm ta.”
Trịnh Khải lập tức cúi người.
“Nhi thần cáo lui.”
Nói xong, anh gần như chạy thẳng ra ngoài.
Vừa đẩy cánh cửa, bóng dáng Gia Thọ đã hiện lên ở phía xa. Y tựa người vào tường, đang xoa xoa hai đầu gối. Trịnh Khải không khỏi bật cười.
“Hiếm khi mới thấy tên này quên mất lễ nghi.”
Anh lớn tiếng gọi:
“Gia Thọ, về thôi! Hôm nay vất vả cho ngươi rồi.”
Nghe tiếng anh, Gia Thọ giật thót một cái, cứ như tên trộm vừa bị bắt quả tang. Y vội chạy đến chỗ anh, rồi lặng lẽ theo bước vị chủ tử của mình.
Vừa đi, Trịnh Khải vừa ngẫm lại những gì đã xảy ra hôm nay. Anh quay đầu nhìn Gia Thọ phía sau.
“Mấy ngày nữa ngươi hãy đến Công phiên một chuyến, nhờ lão sư tìm giúp ta vài người thợ giỏi. Tiện đây rút một ít bạc từ nội khố. Ta muốn bắt đầu thử xây hầm.”
Gia Thọ nghe vậy, bước lại gần anh vài bước. Y im lặng một hồi, rồi mới dè dặt lên tiếng:
“Bẩm Chúa thượng... nội khố e là không còn dư nhiều bạc ạ.”
“Cái gì?”
Trịnh Khải ngẩn người. Bước chân đang đi cũng dừng lại.
“Chẳng lẽ nội khố đã cạn rồi?”
Gia Thọ vội lắc đầu.
“Bẩm Chúa thượng, vẫn chưa đến mức cạn. Chỉ là đến nay, phủ Chúa đã phải chi ra không ít bạc. Tiệc mừng Chúa thượng lên ngôi, tiền khao thưởng bá quan,… Đặc biệt là lần trước... khoản thưởng cho quân Tam phủ cũng khá lớn.”
Trịnh Khải sững người.
Anh im lặng một lúc, rồi chợt nhớ lại những ngày tháng hỗn loạn khi ấy.
“Đúng rồi. Chính mình đã quyết định thưởng bạc cho bọn họ.”
Khi ấy anh chỉ nghĩ phải dùng tiền để giữ lòng quân, nào có ngờ đến một ngày chính mình lại phải tính từng khoản bạc cho một việc hoàn toàn mới.
Trịnh Khải ngẩng mặt nhìn trời. Mặt trời đã vượt quá đỉnh đầu, đang dần ngả về phía Tây.
Anh khẽ thở dài.
“Sao mà khó khăn thế này...”
Anh dừng lại một thoáng, rồi bật cười chua chát.
“Lão Thiên gia, đến cả thử nghiệm cũng không cho ta làm sao?”
Thế rồi anh siết chặt tay, bước chân mỗi lúc một nhanh hơn. Trong đầu anh, những mảnh kiến thức xưa cũ liên tục hiện lên rồi chồng chéo vào nhau. Môi anh mím chặt, cố lục tìm thứ gì đó mà mình có thể thực sự bắt tay vào làm.
Gia Thọ thấy anh đột nhiên tăng tốc, liền hớt hải chạy theo.
“Đúng rồi!”
Trịnh Khải đột ngột dừng bước, ánh mắt bừng sáng.
“Xà phòng!”
Với những thứ phức tạp, đòi hỏi nhiều công đoạn như biogas, Trịnh Khải vẫn còn quá nhiều điều chưa rõ. Nhưng riêng xà phòng, anh tin mình ít nhất cũng có thể tìm ra cách làm.
“Gia Thọ!”
Nghe tiếng gọi, y vội tiến lại gần, cúi người chắp tay.
“Xin Chúa thượng phân phó.”
Trịnh Khải hắng giọng, cố lấy lại vẻ nghiêm nghị.
“Lát nữa, ngươi đến Thượng Thiện Cục, lấy giúp ta một ít mỡ lợn. Nếu còn thừa dầu mỡ bỏ đi, cũng thu gom lại cho ta. Mang tất cả về Chính Tẩm.”
Gia Thọ ngơ ngác nhìn anh.
“Chúa thượng định nấu ăn sao?”
Trịnh Khải không đáp ngay. Anh lại chìm vào suy nghĩ, cố nhớ xem mình còn thiếu thứ gì.
Một lát sau, anh mới tiếp tục:
“Còn nữa, ngươi tìm giúp ta những thứ vỏ sò, vỏ ốc bị bỏ đi trong phủ. Có bao nhiêu thì mang về bấy nhiêu.”
Gia Thọ càng thêm khó hiểu.
“Chúa thượng định làm gì với những thứ ấy ạ?”
Trịnh Khải nhìn y, khóe miệng khẽ nhếch lên.
“Ta muốn thử làm một thứ mới.”
“Nhưng nếu là vỏ sò, ốc thì có lẽ trong một hôm chưa thể gom đủ ngay được ạ.”
“Vậy à…”
Anh nhìn quanh, cố gắng lục tìm lại ký ức. Chợt ánh mắt Trịnh Khải chạm đến cái cây trơ trọi lá đằng xa. Anh lại nhoẻn cười rộng hơn, quay qua Gia Thọ.
“Thế ngươi tìm ở Thượng Thiện Cục. Gom hết tro bếp lại, mang đến cho ta.”
Nói xong, anh cười lớn, rảo bước đi tiếp. Vừa đi, anh vừa lẩm bẩm:
“Lần này xem ra không lỗ rồi…”
Phía sau, Gia Thọ vẫn đứng yên như phỗng, ngơ ngác nhìn theo.
...
Cùng lúc ấy, ở một quán nước cách phủ Chúa không xa, vài người đang tụm lại quanh chiếc bàn gỗ.
“Các ngươi có nghe thấy tiếng động lúc sáng không?”
Một người vừa đặt chén trà xuống vừa hỏi.
Người ngồi đối diện lắc đầu. Nhưng một giọng khác lại chen vào:
“Nghe chứ. Một tiếng ầm lớn đến mức ta tưởng nhà bên cạnh sập.”
“Ta lại nghe nói tiếng ấy phát ra từ trong phủ Chúa.”
Cả bàn lập tức im lặng.
Một lát sau, có người nhỏ giọng:
“Nghe đâu bên trong phủ xảy ra chuyện gì đó.”
Đám người nhìn nhau, chẳng ai dám nói thêm. Bầu không khí im lặng kéo dài một lúc, cho đến khi một kẻ gan dạ đập tay xuống bàn.
“Chắc chắn là có binh biến!”
“Ngươi điên à?”
Một người lập tức phản bác.
“Đấy là phủ Chúa. Nếu thật sự có binh biến thì chúng ta còn ngồi đây uống nước được sao?”
“Vậy ngươi nói xem, tiếng nổ ấy là gì?”
“Ta biết sao được?”
“Chắc chỉ là do sai sót của gia nhân thôi.”
Giữa lúc đám người còn đang tranh cãi, một ông lão lưng còng, râu tóc bạc phơ gánh rau đi ngang qua. Lão cố ý bước chậm lại, lắng nghe câu chuyện của mấy người uống nước. Khóe miệng lão bỗng nhếch lên thành một nụ cười thần bí.
“Đám hậu bối các ngươi chẳng hiểu gì cả.”
Mấy người trong quán đồng loạt quay sang nhìn. Ông lão chống vai vào đòn gánh, hạ thấp giọng:
“Đó là trời phạt đấy.”
Nói xong, lão cười lớn rồi gánh rau, chậm rãi rời đi, bỏ mặc đám người phía sau ngơ ngác nhìn nhau.