Nguyễn Xuân Thiều tỉnh dậy trong một cái lồng thép hình vuông.
Phía trước là dãy lồng khác, y hệt nhau, kéo dài bất tận không khác gì lạc trong bốn bức tường gương. Trần trắng, nền trắng, khói vờn lên bồng bềnh. Thiều cố gắng nhớ xem chuyện gì đã xảy ra. Trong đầu chỉ còn mẩu đối thoại:
-- Con muốn đi làm.
-- Lo mà học đi! Con mới 16 tuổi.
Hai bố con cãi nhau. Sấp tiền đặt trên bàn, con dao nhọn chuyên dùng để thái thịt. Bố cậu cầm dao chém đôi 28 triệu, đó là số tiền tích góp được của cậu sau vài tháng đi làm thêm… rồi một thứ ánh sáng trắng rực như ai dội cả bầu trời vào mắt. Sau đó là khoảng trắng này.
Cậu tỉnh táo lại. Nhìn quanh để cố nhận ra xem nơi này là đâu.
Từ xa, một bóng áo choàng trôi lại. Không phải đi, mà thật sự trôi. Giọng nói vang lên, khô và chậm rãi:
-- Ai muốn tới thế giới nước?
Không ai đáp. Những thiếu niên trong các lồng khác rụt người lại. Ông thần dừng lại, xoay đầu về phía Thiều.
-- Cậu kia. Cậu có muốn đi không?
Thiều lắp bắp:
-- Thế giới nước là… gì?
Người kia nói, như đang đọc lại một cuốn sách cũ:
-- Trái đất, nơi cậu sinh ra, thuộc về thế giới khí.
Còn có thế giới đất, đặc quánh. Thế giới nước, sánh như biển. Và ở nửa bên kia của thế giới, có một mặt trời đang chậm rãi chiếu sáng. Nơi một mặt trăng có nửa tối của nó vĩnh cửu, đang chứa chúng ta.
Thiều nghe đến đó thì rùng mình. Cậu không hiểu gì nhưng sợ hãi. Ông thần mỉm cười, như thông cảm:
-- Cậu là người mới, ta sẽ không ép.
Ông quay sang chỉ một thiếu niên khác. Tên kia run lên, vùng vẫy, hét rằng mình không muốn đi. Trong nháy mắt, một thân thể thứ hai của cậu ta xuất hiện, tay tra vào xiềng sắt, bị kéo đi mất, còn thân thể cũ vẫn ngồi trong lồng, mặt tái xanh, nhìn theo chính mình bước qua dãy lồng.
Thiều chết lặng.
Không ai nói gì thêm. Tất cả chỉ co rúm trong góc ô vuông của mình, như thể nếu không cử động thì sẽ không bị gọi tên.
-- Ai muốn tới địa ngục? - ông thần hỏi.
Không ai trả lời.
Một thiếu niên chỉ về phía Thiều: Cậu ta ạ!
Ông thần không nhìn hắn quá lâu, quay sang nhìn Thiều đang run rẩy trong cái lồng.
-- Ngươi muốn gì?
Thiều run rẩy nhưng vẫn phải trả lời, cậu nghĩ vậy, nếu không mở miệng, hẳn là có biện pháp khác kinh khủng hơn.
-- Dạ, con… Con muốn mặc một bộ đồ!
Ông thần phất tay, quần áo hiện ra trên người Thiều sau những đốm sáng lung linh nhiều màu sắc. Trong khi đó, thiếu niên chỉ định ác ý thì la lên, phản kháng, rồi tiếng “rắc” rất nhẹ - nhân bản xuất hiện, bị xích đi.
-- Tốt. Vậy ta cho con bộ của lứa tuổi trước khi con bị phân loại.
Bộ đồng phục học sinh xuất hiện, vừa khít, sạch, và mềm như hơi thở.
Nhưng khi ông thần rời đi, mấy người trong lồng bên cạnh đồng loạt hướng ánh nhìn về phía cậu - một ánh nhìn vừa tò mò, vừa thèm muốn, vừa tàn nhẫn.
Có kẻ cười ngặt nghẽo, có kẻ đập vào vách lồng, có kẻ lẩm bẩm:
-- Sao nó được mặc?
Một người mở cửa lồng…
Ngay sau đó, cả bầy ập tới, cào cấu, giằng giật. Không ai thực sự muốn mặc, chỉ muốn xé nát.
Thiều nằm thở hổn hển, không dám phản kháng.
Công việc của ông thần là tìm người, đề nghị và rồi cưỡng ép nếu ông cần mà những cậu bé không muốn.
-- Ông ơi... cho con bộ khác đi.
-- Lại đòi?
-- Người ta xé mất rồi. Con không cần học sinh nữa, cho con bộ nào... mà người ta không giật được.
-- Ừ. Có đấy.
Ông thần búng tay: bộ tù sọc to hiện ra, một cỡ, nhưng thật may vì may đúng số đo của Thiều.
-- Đẹp mà!
-- Nhưng…
Thiều bị ông thần cắt ngang.
-- Bền lắm.
Thiều ngồi một góc, tay bó gối, như thể không muốn ai nhìn thấy tình cảnh này.
Ông thần thì thầm vào tai Thiều, như thể muốn bày mưu trêu ai đó. Nghe xong, Thiều cứ thể chạm tay vào tất cả những người đã từng xé áo cậu.
Họ đều hiện ra bộ kẻ sọc trên người, như thể vừa bị lây cúm A.
Ai cũng hoảng hốt né qua né lại trong cái lồng trật hẹp. Rồi cũng chẳng ai thoát. Vài người không muốn mình thua thiệt cũng mở cửa lồng, đi “ban phát” quyền được mặc đồ cho mọi người.
Ông thần đi tiếp, vẫn giọng trầm ấm.
-- Ai có nguyện vọng gì thêm không?
Không ai nói gì. Mãi một lúc, có tiếng sụt sịt nhỏ như tiếng cửa vừa tra dầu.
Một cậu bé dáng gầy, giơ tay phải ra vì muốn nói gì đó.
-- Con... không muốn đi tù.
-- Lý do?
-- Con chưa làm gì cả...
-- Thế con muốn gì?
-- Giống vải mỏng như áo ngủ thôi, đừng có sọc.
Ông thần nói:
-- Được. Vì hiền nên con được ưu tiên. Bộ của con sẽ nhẹ, êm ái, mềm mịn, cao cấp.
Một luồng hơi mờ bay quanh Nam. Bộ áo liền quần màu trắng đục, vải mỏng, cổ thả lỏng, nhìn qua như sương đọng.
Mọi người ồ lên. Một người nói khẽ:
-- Đấy, hiền thì được thưởng.
Rồi có kẻ cười, kẻ chen tới. Mỗi lần chạm vào Nam, áo họ đổi trắng.
Nam lùi lại, gào lên:
-- Đừng! Đừng chạm!
Nhưng đã muộn - cả kho loài người rối tung trong một màn áo trắng. Lại một lần nữa, đám mây người chạy lung tung giữa các ô như bọt nước vỡ ra.
Thiều bị va mạnh, ngã xuống, áo mới siết ngược lên, cấn vào đùi non, kéo căng vai, mỗi cử động như bị ai giật dây. Cậu cười khẩy:
-- Thoải mái hả... thoải mái thế này chắc chết luôn.
Nam ngồi co bên góc, mắt vẫn ướt. Thiều nghiêng đầu nhìn sang, muốn nói gì đó nhưng chưa kịp, thì có tiếng cười phá ngang.
Một cậu thanh niên tóc chải dựng, mắt sáng nghịch, nói lớn:
-- Ông thần ơi! Cho con xin bộ tù thật, có gông cùm với xích luôn!
-- Con xin để làm gì?
-- Cho con cái gì đặc biệt hơn. Ngầu hơn!
-- Vậy kiểm soát cao cấp nhất nhé, tù phục dẫn giải. Nhưng khó chịu lắm đó!
-- Vâng. Cứ cho con đi.
Ông thần khẽ gật, một chuỗi xích sắt đen xuất hiện.
Ngài quăng nhẹ, xích tự quấn quanh người Tuấn. Cổ tay cậu dính vào đai hông, hai chân nối bằng sợi xích chỉ dài chừng hai gang. Một đôi bao tay lấp kín lòng bàn tay, mặt trong sần như vỏ cam khô.
-- Được chưa?
Tuấn cười, lắc người mấy cái, xích kêu loảng xoảng.
-- Tuyệt vời! Con sẽ đi lan khắp lồng cho mọi người cùng có bộ đẹp này!
Cậu cố vươn tay ra mở chốt cửa. Tiếc là hai cái bao đã khóa cứng, tay không có ngón, bao sần trượt trên khóa, không tài nào bấm. Cậu dùng miệng, nhưng đầu không đủ nhỏ chui qua song sắt.
Một tiếng “khụ” bật ra từ lồng bên cạnh. Rồi có người bật cười:
-- Sao không đi lan đi nữa đi?
-- Gông cùm mà lan à? Lan trong mơ chắc!
Cả hàng lồng bắt đầu cười. Có người giả vờ bắt chước: co chân, lắc tay, bắt chước tiếng xích kêu loảng xoảng.
Tuấn gào lên:
-- Cười cái gì! Tôi vẫn tự do nhé!
Thiều nhìn, không nhịn được, bật cười khục khục.
-- Thế là “ngầu” thật rồi.
Tuấn ngẩng lên, bặm môi:
-- Ít ra tôi có đồ riêng, không phải đồ lan!
Thiều đáp:
-- Ờ, riêng đến mức không ai muốn giống.
Tuấn co tay, cố uốn cổ tay cho đỡ cứng, nhưng cùm sắt cứ y nguyên và xiết chặt. Một lát, da cổ tay ửng đỏ.
Tuấn nghiến răng, kêu:
-- Ái, đau quá! Cứu tôi với!
Không ai trả lời.
Cậu thử đổi chiến thuật: lăn ra sàn, lăn qua lăn lại, giọng lạc đi vì gồng.
-- Này, ai đó giúp tôi đi, còng xiết rồi!
Cậu gào đến khản, mắt láo liên. Nhưng chẳng ai động. Một người thì thầm:
-- Lại bày trò lan gông nữa à.
-- Chắc muốn ai đó chạm để “chia sẻ đau khổ” chứ gì.
Tuấn lồm cồm ngồi dậy, rít lên:
-- Không, thật mà, nó xiết thật!
Bấy giờ, có giọng khác vang lên, điềm đạm hơn, nghe như người từng trải:
-- Hay là mày thử cởi giày đi. Slip-on đấy, chắc dễ cởi. Ném cho ai chắc là lây lan luôn ấy.
Người nói là Khải - cậu này tóc ngắn, mắt hẹp, giọng đều đều, kiểu người chỉ nói khi chắc chắn mình đúng.
Tuấn ngập ngừng:
-- Cởi giày... được không nhỉ?
-- Giày đâu có trong lệnh gông, đâu cấm. Cởi đi, rồi ném ra. Lan ngay. Ném bừa cũng trúng ở cái rừng người này thôi.
Nghe đến đó, mắt Tuấn sáng lên. Cậu cười gằn:
-- Ờ, hay! Lan giày cũng là lan, miễn có người mặc giống!
Tuấn loay hoay dùng mũi chân cởi giày. Cuối cùng, đôi giày bung ra thật.
-- Ngon rồi, ném đi!
Khải giục, vẻ mắt có chút thách thức.
-- Cởi vớ ra, lấy ngón chân ném mới có lực.
Tuấn lạ loay hoay cởi vớ.
-- Nè! Giày lan nè! Ai không muốn thì né cho chắc nha!
Tuấn hình dung ai đó bị cậu ném trúng, nhưng đời không như mơ.
Không ai động.
Chỉ có Khải nhếch môi, nói nhỏ đủ để cả dãy nghe:
-- Ờ, giờ thì hết vớ. Cùm nó không có não đâu, nên cũng chẳng có tình thương. Đeo luôn cho đủ bộ nhớ đời.
Tuấn ngơ ngác, cúi xuống. Lớp kim loại lạnh bắt đầu cấn vào chỗ từng có vớ. Cậu rít lên, lưng cong lại như con cá mắc cạn. Giãy đành đạch, mà càng giãy thì cùm càng cấn vào cổ chân.
Thiều bật cười khan, không phải vì vui mà vì ngạc nhiên:
-- Cậu được “đặc quyền” đấy. Đồ riêng, cảm giác riêng.
Tuấn nghiến răng, mồ hôi túa ra, vẫn cố cười, giọng miền Nam:
-- Tao... ít ra tao biết... thật hơn tụi bây...
Cả dãy lồng rộ lên cười, không phải cười lớn mà là kiểu cười khô khốc, lẫn tiếng xích va quệt vào sàn mây trắng muốt.
-- Ê, nặng không? - Khải hỏi, giọng chọc.
-- Không. - Tuấn đáp, nhưng mặt hơi gồng, môi nhăn lại.
Tuấn ngồi xuống, thử kéo cổ tay. Gông trượt, lạo xạo kêu. Cậu nhăn mặt. Có gì đó ngứa bên gáy. Cậu nghiêng vai, cố cọ vào song sắt, vẫn ngứa, tình cảnh này chỉ có tù nhân mới hiểu.
Ai đó bật cười:
-- Nó mài khóa à?
-- Không, nó gãi.
Cả trại cười rộ, như xem phim hài trong giờ sinh hoạt. Tuấn hít một hơi, cố nhịn, nhưng ngứa dồn như kiến cắn. Cậu cựa mạnh - dây xiềng giật ngược tay. Các vết hằn bắt đầu đau.
Sau đó là mồ hôi.
Bao tay da kín, hơi nóng tích lại. Mồ hôi tiết khắp kẽ tay, nhớp nháp.
Ông thần lại tới.
Ông dừng lại giữa dãy lồng, nhìn đám người ngồi ngổn ngang: kẻ còn đang gãi cổ, người thì co ro trong bộ áo liền quần cỡ nhỏ hơn cỡ người.
Giọng ông cất lên trầm đều:
-- Thế giới nước đang mở. Ai muốn sang đó, giơ tay.
Không ai động đậy. Chỉ Nam khẽ bước tới - chậm rãi, hai bàn tay chắp lại đưa lên ngực.
Cậu nói nhỏ, nhưng ai cũng nghe:
-- Con đi.
Ông thần không đáp, chỉ gật đầu. Một tia sáng mảnh như sợi tóc rơi xuống đỉnh đầu Nam, rồi loang ra như nước. Trong nháy mắt, cậu mờ đi, đôi chân biến trước, sau đó tới vai. Tan hết, chỉ còn dư lại chút hơi ấm nơi song sắt.
Không có tiếng tiễn. Chỉ im lặng.
Thiều nhìn qua, lồng bên cạnh - cái lồng trống mà Nam từng ở. Ánh sáng trong đó tự nhiên co lại, rồi mở ra lần nữa. Một thân người dần hiện hình - trần trụi, ngơ ngác, da còn ánh lên sắc nước.
Cậu ta đứng yên, mắt mở to, miệng khẽ mấp máy mà chưa bật thành tiếng.
Một người trong lồng đối diện thốt lên:
-- Ủa, ai vậy?
Người khác cười khẽ, nửa sợ nửa trêu:
-- Chắc… người từ bên kia về.
Người mới chưa nói gì. Hơi thở phả ra khói mỏng. Cậu quay một vòng, chạm tay vào song - giật mình vì sắt lạnh, rồi rụt lại.
Cậu ấy nhìn kỹ hơn. Không ai mặc gì nữa cả.
Thiều thì có chút bối rối khi cả trại là về đúng như lúc cậu tới - trắng - lạnh - nghiệt ngã.
Không áo tù kẻ sọc, không xiềng xích, không gì hết. Những đôi giày slip-on mà Tuấn cởi ra, đôi vớ,… tất cả đều biến mất. Dấu của xiềng chỉ còn lại trên da, nhợt nhạt như vết mực cũ.