"Bác trai, hơi lạnh một chút nhé." Nam Tinh vừa nói vừa vén áo ông Lưu Lợi Hữu lên, bơm một ít gel siêu âm trong suốt.
Màn hình hiển thị những mảng đen đặc. Nam Tinh nhíu mày, ngón tay chỉ vào vùng cổ của bệnh nhân: "Bác này, bình thường bác có để ý mấy nốt đỏ to bằng hạt đậu trên cổ không? Xung quanh nó có các tia máu nhỏ tủa ra như mạng nhện, cái này y học gọi là 'dấu sao mạch'."
"Bệnh nhân xơ gan do rượu thường có triệu chứng này. Dịch tích tụ trong khoang bụng bác thực sự hơi nhiều rồi, nó đẩy cơ hoành lên, chèn ép vào phổi nên bác mới thấy thở không thông. Nhưng không sao, lát nữa chúng cháu chọc hút bớt ra là bác nhẹ người ngay."
Cho dù ca bệnh này không phải là một ca mổ chính để gã kiếm điểm rầm rộ, nhưng Nam Tinh vẫn tận tâm giải thích. Đã khoác áo blouse, điều đầu tiên là phải có trách nhiệm với bệnh nhân.
"Bác sĩ, vậy là phải làm phẫu thuật rạch bụng à? Có thể làm nội soi cho vết mổ nhỏ được không?" Người vợ lo lắng chen vào.
" Trâm, huyết áp vừa đo được bao nhiêu?" Nam Tinh không vội đáp mà quay sang hỏi.
"Dạ, huyết áp 130/80 ạ."
"Tốt." Nam Tinh quay lại mỉm cười với người nhà. "Bác gái yên tâm, chọc hút dịch cổ trướng không phải mổ xẻ gì ghê gớm đâu. Nó chỉ là một thủ thuật đâm kim nhỏ qua thành bụng, giống như tiêm truyền bình thường thôi. Không cần xuống phòng mổ, lát làm thủ tục nhập viện xong, cháu sẽ làm ngay tại giường cho bác."
"Có điều đây là lần đầu bác trai chọc hút, cháu sẽ không rút ra quá nhiều một lúc, tốc độ xả cũng phải chậm để cơ thể kịp thích nghi, tránh tụt huyết áp. Xong xuôi bác nằm lại viện theo dõi một ngày, tuyệt đối đừng đi lại mạnh để tránh rỉ dịch từ lỗ kim."
Ting! Nhận được 30 điểm kinh nghiệm, 50 điểm thành thục kỹ năng chẩn đoán.
"Chị Lan, chị đưa người nhà đi làm thủ tục nhập viện nhé." Nam Tinh đứng dậy, dặn dò.
Đứng khoanh tay quan sát nãy giờ ở góc phòng, Sếp Sơn khẽ gật gù hài lòng. Thấy ánh mắt của thầy, Nam Tinh đắc ý cười rạng rỡ.
Gã bước lại gần người vợ, hạ thấp giọng thì thầm: "Bác gái này, lát nữa vào phòng bệnh, bác nhớ bắt bác trai đi tiểu cho thật sạch, thật kiệt nhé. Bàng quang xẹp lại thì mũi kim chọc hút dịch mới an toàn, không đâm nhầm vào bàng quang. Cháu thấy bác trai đang căng thẳng nên không dám dặn thẳng, sợ bác ấy run."
"Trời ơi, cảm ơn bác sĩ nhiều nhé! Bác sĩ còn trẻ mà chu đáo quá!" Người vợ cảm kích ra mặt. Ông Lưu Lợi Hữu ở nhà thì hay la lối om sòm, chứ vào viện thấy kim tiêm là lá gan teo lại bằng hột nho.
"Được rồi, bé Trâm, em đi theo phụ chị Lan. Lát nữa lên khoa, em làm phụ tá mở mâm vô khuẩn cho anh." Nam Tinh hất cằm. Chọc dò khoang bụng không phải việc gì quá khó, trong đầu Nam Tinh đã có sẵn quy trình.
"Đắc ý chưa? Tao cứ tưởng mày quên mất bước dặn bệnh nhân đi tiểu rồi chứ." Sếp Sơn bước tới, gõ nhẹ hồ sơ lên vai Nam Tinh.
"Sao có thể chứ! Em là do ai rèn giũa ra? Là anh Sơn 'đá' uy vũ tỏa sáng lấp lánh cơ mà!" Nam Tinh cười hi hi nịnh nọt. Gã quay sang cô y tá thực tập: "Bé Trâm nhớ nhé, sau này bác sĩ yêu cầu đo huyết áp, em đo xong phải chủ động báo cáo con số ngay lập tức để bác sĩ định lượng được tình trạng sốc của bệnh nhân, không được chờ hỏi mới nói."
"Dạ, em xin lỗi bác sĩ Tinh, lần sau em nhất định nhớ ạ." Bé Trâm gật đầu lia lịa.
"Khách sáo gì, em cũng vất vả chạy phụ anh từ sáng..."
Nam Tinh còn chưa dứt lời khích lệ cô bé, thì từ ngoài cửa, một giọng nói ồm ồm, đầy hạch sách vang lên cắt ngang:
"Lê Nam Tinh! Cậu bước ra đây cho tôi!"
Nam Tinh quay đầu lại, giật thót tim. Dẫn đầu đoàn người đang bước vào không chỉ có Trưởng khoa Đinh Trọng Hải, mà còn có cả "Đại Boss" của khối Ngoại khoa - PGS.TS Trần Thư Văn. Chạy lẵng nhẵng theo sau chót như một con chó nịnh chủ, không ai khác chính là Tạ Văn Đạt.
Đờ mờ, sao mấy ông kẹ này lại tụ họp hết ở cái phòng tiểu phẫu bé tẹo này? Nam Tinh thầm mắng trong bụng.
"Sao hai vị sếp lớn lại đích thân giáng giá xuống tận đây thế này? Cần gì Trưởng khoa cứ ới một tiếng, em vèo cái bay lên trình diện ngay mà!" Nam Tinh lập tức thay đổi sắc mặt, chạy tới cười bồi.
Nếu chỉ có lão già Đinh Trọng Hải, gã cũng chẳng buồn nịnh. Lão vốn ngứa mắt gã rồi, có làm gì cũng thế thôi. Nhưng bên cạnh lão lại là Trưởng khoa Trần - "chân mạng thiên tử" thực thụ của bệnh viện. Thạc sĩ trong nước, Tiến sĩ y khoa tại Mỹ, tay dao vàng của cả thành phố Kim Tân . Sự nghiệp của Nam Tinh sống hay chết đều nằm trong một cái gật đầu của người đàn ông mang cặp kính gọng vàng, khuôn mặt nghiêm nghị lạnh lùng này.
"Đừng có cợt nhả!" Trưởng khoa Đinh quát lớn, giọng cố tình vang vọng cả hành lang để các bệnh nhân khác nghe thấy. "Tôi hỏi cậu, bệnh nhân Vương Minh Tinh bị trẹo chân ban nãy, cậu dựa trên phán đoán chuyên môn quái quỷ gì mà bắt thằng bé đi chụp CT ổ bụng có cản quang?!"
Sắc mặt Nam Tinh lập tức thu lại vẻ tếu táo: "Thưa Trưởng khoa Đinh, em dựa trên dấu hiệu lâm sàng là nhãn cầu bệnh nhân có vàng da nhẹ, cơ thể sụt cân nghiêm trọng trong thời gian ngắn, cộng thêm tiền sử gia đình mẹ bệnh nhân mất vì ung thư. Em nghi ngờ gan mật có vấn đề ác tính nên mới cho tầm soát sâu."
"Chỉ dựa vào bấy nhiêu đó?! Cậu tưởng cậu là thần y có con mắt X-quang chắc?" Trưởng khoa Đinh cười khẩy, giọng đầy châm biếm. "Cậu là bác sĩ nội trú, cậu khoác áo blouse là đại diện cho hình ảnh Bệnh viện Số 2. Cậu có biết người nhà bệnh nhân vừa làm loạn lên ở phòng thu ngân không?"
Trưởng khoa Đinh đập tay lên tập bệnh án: "Người ta tố cáo cậu! Chỉ vì thằng bé trượt patin xưng cổ chân, ăn nói cộc lốc không để nể mặt cậu, mà cậu chơi trò trả đũa, kê ngay một cái xét nghiệm đắt tiền, dính đầy tia xạ để moi tiền hoa hồng và h-ành hạ bệnh nhân! Cậu gọi đó là Y đức à?"
Cái đệch mụ nội nó chứ! Nam Tinh nghiến răng trèo trẹo. Thằng nhóc đó kêu la với bố nó sợ tốn tiền nạp game, chứ trả đũa cái con khỉ khô gì ở đây? Rõ ràng lão Đinh đang cố tình bới lông tìm vết, mượn cớ để triệt hạ gã trước mặt Trưởng khoa Trần!
"Anh Trần à," Trưởng khoa Đinh quay sang PGS Trần Thư Văn, giọng đổi tông ra vẻ người lớn bao dung: "Nam Tinh là quân của khoa Ngoại các anh, cậu ta xuống trực cấp cứu tôi rất hoan nghênh. Nhưng các anh cũng nên quản lý lính cho chặt. Y thuật chưa có mà đã bày trò vẽ bệnh moi tiền, làm xấu mặt bệnh viện. Muốn thành Y thì phải có Đức. Loại bác sĩ này, khoa Cấp cứu chúng tôi không chứa chấp!"
Lời này nói ra quá nặng nề, trực tiếp tát một cú trời giáng vào con đường xin ở lại bệnh viện của Nam Tinh. Sắc mặt Trưởng khoa Trần hơi trầm xuống, ánh mắt sắc sảo lướt qua Nam Tinh nhưng không vội lên tiếng. Ông là người lọc lõi, nhìn qua là biết lão Hải đang mượn gió bẻ măng, đội cái mũ "thiếu y đức" lên đầu cậu nội trú này để trút bùn trách nhiệm. Nếu thằng bé kia ra kết quả CT bình thường, khoa Ngoại sẽ phải lãnh trọn cái nồi oan này.
"Trưởng khoa Đinh, Nam Tinh là do tôi trực tiếp dẫn dắt." Sếp Sơn nãy giờ đứng im, bỗng nhiên bước lên một bước, chắn nửa người trước mặt học trò. "Việc chỉ định chụp CT là dựa trên nghi ngờ lâm sàng có cơ sở, và đã được người nhà ký giấy đồng ý. Cậu ấy hoàn toàn làm đúng quy trình, không có bất kỳ trách nhiệm sai phạm nào ở đây cả."
"Thạch Sơn à, sai hay đúng thì phải đợi kết quả mới biết. Trẹo chân mà đem đi chụp CT ổ bụng, nhỡ xước ngón tay chắc mấy cậu bắt đi chụp MRI sọ não luôn quá? Truyền ra ngoài thì bệnh viện này thành cái phường lừa đảo à?" Trưởng khoa Đinh xấc xược ép tới.
"Bác sĩ ơi, chồng tôi làm thủ tục nhập viện xong rồi, khi nào thì chọc hút nước cho ông ấy đây?" Lúc này, người vợ của ông Lưu cùng chị Lan chạy tới, ngơ ngác nhìn đám đông đang căng thẳng.
"Bác gái chờ một lát, cháu..." Nam Tinh định lên tiếng.
"Bệnh nhân này bị dịch cổ trướng nghiêm trọng do xơ gan, đang chèn ép khó thở, tôi và Nam Tinh đang chuẩn bị chọc hút dịch." Sếp Sơn cứng giọng cắt ngang, đáp lại Trưởng khoa Đinh.
Mắt lão Đinh bỗng sáng lên như bắt được vàng. Khóe miệng lão nhếch lên một nụ cười vô sỉ tột cùng. Lão quay sang Trưởng khoa Trần, dõng dạc nói:
"Anh Trần, dựa trên tình hình rối ren hiện tại, tôi thấy tư tưởng đạo đức của Nam Tinh đang có vấn đề, không thích hợp để đụng vào bệnh nhân của khoa Cấp cứu nữa. Nhỡ làm rùm beng lên thì bệnh viện lại chịu tiếng xấu."
Lão Đinh vỗ vỗ vai thằng cháu họ đang đứng cạnh: "Ông bà ta có câu 'Cử hiền không tị hiềm thân' (Đề cử người tài không ngại là người nhà). Tạ Văn Đạt tuy là cháu tôi, nhưng y thuật trong đám nội trú là xuất sắc nhất, tư cách lại đạo mạo. Ca chọc dịch màng bụng này, hoàn toàn có thể giao cho Văn Đạt làm! Đạt, mau lên lầu chuẩn bị dụng cụ cho bệnh nhân đi!"
"Dạ, cháu rõ rồi thưa Trưởng khoa!" Tạ Văn Đạt lớn tiếng đáp, khóe mắt liếc xéo Nam Tinh đầy sự đắc thắng và sỉ nhục.
Nam Tinh đứng chết lặng, hai mắt trợn ngược hằn những tia máu nhỏ. Gã nhìn chằm chằm vào mấy sợi tóc tơ lưa thưa bướng bỉnh trên cái đỉnh đầu hói bóng loáng của Đinh Trọng Hải đang cố chải vắt ngang từ trái sang phải.
Vô sỉ! Vô sỉ đến mức tận cùng của sự trơ trẽn!
Gã hận không thể lao tới, giật phăng mấy sợi tóc giả trân đó xuống rồi nhét thẳng vào họng lão! Chèn ép người khác cũng phải có giới hạn thôi chứ! Đến mức này rồi, một ca thủ thuật tép riu do chính gã tốn công thăm khám, giải thích, trấn an người nhà... mà lão cũng dám há mồm cướp trắng trợn để dâng cho thằng cháu bất tài của mình?!
Đời thằng Nam Tinh này, nhịn nhục đã đủ rồi!
Góc Kiến Thức Y Khoa
· Dấu sao mạch (Spider Angioma): Là một tổn thương mạch máu trên da, bao gồm một chấm đỏ ở giữa và các mao mạch nhỏ tủa ra xung quanh như chân nhện. Khi dùng tay ấn vào điểm trung tâm, vùng đỏ sẽ biến mất, thả tay ra sẽ đỏ lại. Đây là dấu hiệu kinh điển của bệnh gan mạn tính (đặc biệt là xơ gan). Nguyên nhân do gan bị suy yếu, không thể phân giải hormon Estrogen, làm lượng Estrogen trong máu tăng cao gây giãn mao mạch ngoại vi.
· Tại sao phải đi tiểu trước khi chọc dịch ổ bụng? Bàng quang là túi chứa nước tiểu nằm ở vùng bụng dưới (tiểu khung). Khi đầy nước tiểu, nó sẽ căng phồng lên cao. Nếu bác sĩ đâm kim chọc dịch ổ bụng (thường đâm ở vùng hố chậu trái hoặc dưới rốn) mà bệnh nhân chưa đi tiểu sạch, kim chọc rất dễ đâm xuyên qua thành bàng quang gây thủng, chảy máu và viêm phúc mạc. Đây là một mẹo lâm sàng sống còn mà Sếp Sơn đã kiểm sở khanh Tinh.
· Chỉ định CT Scan có cản quang: Dù Trưởng khoa Đinh có chế giễu "trẹo chân đi chụp CT ổ bụng", nhưng trong y khoa, một khi bác sĩ lâm sàng phát hiện hội chứng cận ung thư (Paraneoplastic syndrome) - như sụt cân đột ngột không rõ nguyên nhân, vàng da, tiền sử gia đình ung thư - thì việc chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh cắt lớp sâu như CT là hoàn toàn chính xác và bắt buộc. Bác sĩ lâm sàng giỏi là người biết liên kết các dấu hiệu ở "chân" để tìm ra bệnh ở "gan".