"Hết bệnh nhân rồi à? Vậy thì nghỉ ngơi một chút đi." Nam Tinh từ phòng tiểu phẫu số hai thò đầu ra, vươn vai đánh cái rụp.
"Tinh 'Quái', hôm nay cậu khá lắm đấy nhé, hơn một nửa số ca chấn thương của ca trực là do cậu gánh rồi." Y tá Lan đi ngang qua, cười híp mắt khen ngợi.
"Tất nhiên rồi! Hạng bác sĩ quèn như chúng em ấy mà, cũng chỉ làm được mấy việc vặt như thay băng khâu vá thôi, những ca 'đẳng cấp' khác làm sao dám với tới." Nhận thấy Tạ Văn Đạt đang đi tới, Nam Tinh cố tình cao giọng mỉa mai một câu.
Y tá Lan lườm gã một cái. Cái thằng nhóc này đúng là không lúc nào chịu ngồi yên mà không chọc ngoáy người khác.
Nam Tinh nhún vai, phớt lờ cái lườm nguýt của Văn Đạt rồi lon ton chạy đến trước mặt Điều dưỡng trưởng Hoàng Diễm: "Chị Diễm, em nói thật không đùa đâu. Từ hôm nay em sẽ lấy khoa Cấp cứu làm nhà! Lát nữa em sẽ báo với Sếp Sơn một tiếng, sau này ca trực của em, em xin 'đóng đô' ở phòng tiểu phẫu số hai luôn."
"Thế thì không được đâu." Hoàng Diễm bất lực lắc đầu. "Tuy cậu làm việc rất tích cực, nhưng làm vậy sẽ ảnh hưởng đến trật tự phân loại bệnh nhân bình thường. Ở khoa Cấp cứu, cậu phải luân phiên tiếp nhận đa dạng các mặt bệnh theo đúng quy trình phân công, như thế mới đảm bảo được đào tạo nội trú toàn diện."
Gương mặt hớn hở của Nam Tinh lập tức cứng đờ.
"Chị Diễm, đây là lệnh của Trưởng khoa Đinh phải không?"
Hoàng Diễm không nói gì, khẽ thở dài coi như mặc nhận. Nam Tinh tức đến mức muốn văng tục.
Lão già Đinh Trọng Hải này đúng là thâm nho nhọ đ-ít! Đối với Nam Tinh hiện giờ, chẳng có gì cày kinh nghiệm (EXP) và điểm kỹ năng nhanh bằng việc xử lý vết thương. Việc liên tục khâu vá giúp gã hoàn thành nhiệm vụ hàng ngày một cách chớp nhoáng, lại luyện được độ dẻo dai của ngón tay để nâng cấp thuộc tính "Mẫn tiệp". Gã cần phải thăng cấp liên tục thì mới mong đủ trình độ mổ chính, từ đó giành lấy chiếc vé ở lại Bệnh viện Số 2 sau đợt thực tập này.
Thế mà lão Đinh không những dung túng cho cháu họ cướp ca mổ ruột thừa hôm qua, giờ lại còn trực tiếp ra lệnh chặn luôn con đường "farm quái" của gã. Rốt cuộc gã đã đắc tội lão ở điểm nào chứ?
"Tinh à, cậu cũng đừng bi quan quá." Thấy mặt Nam Tinh nhăn nhó như quả mướp đắng, chị Diễm xót xa an ủi. "Cậu cũng thật là, có tay nghề ngoại khoa tốt như vậy sao cứ giấu kỹ thế? Nếu cậu bộc lộ năng lực sớm hơn nửa năm thì giờ đâu đến nông nỗi này, khoa Ngoại người ta đã xí phần cậu từ lâu rồi."
Nam Tinh chỉ còn biết cười khổ. Sớm nửa năm hay sớm một ngày cũng chẳng giải quyết được gì. Khổ nỗi, kỹ thuật khâu giấu mối đó lúc học lý thuyết thì não gã thuộc làu làu, nhưng hễ cầm kẹp kim lên thì đôi tay lại lập cập từ chối hiểu. Nếu không nhờ bị điện giật hôm qua mở khóa được cái Hệ thống Cường hóa Y khoa kia, thì kết cục hôm nay vẫn nát bét như mọi ngày.
"Nếu cậu thực sự muốn ở lại viện, vẫn còn một ngách nhỏ, nhưng sẽ rất gian nan."
Lời chị Diễm vừa dứt, Nam Tinh đang xìu như bún bỗng sáng rực cả hai mắt lên.
"Tuy khoa Ngoại Tổng hợp rất khó chen chân vào vì hết biên chế, nhưng cậu có thể xin làm bác sĩ nội trú hợp đồng của chính khoa Cấp cứu mình. Đến lúc đó, cậu chịu khó nhờ Sếp Sơn ra mặt nói đỡ với Trưởng khoa Trần một tiếng, để họ tạo điều kiện cho cậu..."
"Chị Diễm ơi, chị thấy có khả năng không?" Nam Tinh mếu máo. "Trưởng khoa Đinh nhìn em bằng nửa con mắt. Lão còn ba tháng nữa là hạ cánh an toàn, còn em thì hai tháng nữa là hết hạn nội trú. Em có cố lạy lục thì cũng đâu xoay chuyển được cái nhìn định kiến của lão."
"Làm sao mà không có khả năng? Chính cậu không nỗ lực tranh thủ thì ai giúp được?" Y tá Lan đứng cạnh bực mình lườm gã.
"Hay là... hay là em đi nhờ Dượng em nói giúp nhé?" Bé Trâm đứng cạnh nãy giờ, ngập ngừng lên tiếng. "Nhưng Dượng em làm bên khoa Ngoại Thần kinh, em cũng không biết lời nói của ông ấy có trọng lượng với khoa Cấp cứu không nữa."
"Hừ, biết ngay là con bé này vừa mới ra trường mà chen chân được vào cái bệnh viện tuyến cuối này thì gốc gác không tầm thường mà. Giờ thì lòi đuôi COCC rồi nhé!" Y tá Lan bật cười, véo nhẹ mũi bé Trâm một cái.
"Chị Lan, chị đừng trêu em nữa, em đang muốn giúp anh Tinh thật mà." Trâm mếu máo xoa mũi.
Nam Tinh nhìn ba người phụ nữ trước mặt, sống mũi bất giác cay cay. Bệnh viện như một chiến trường thu nhỏ đầy thị phi, nhưng ở góc phòng Cấp cứu này, gã vẫn có những người chị, người em thực lòng quan tâm đến mình.
"Chị Diễm, chị Lan, bé Trâm... cảm ơn mọi người. Em cảm động muốn rớt nước mắt rồi đây này. Em nhất định sẽ lật ngược thế cờ! Giờ em phải đi tìm 'Lão đại' của em đây!"
Nam Tinh nói xong liền ba chân bốn cẳng phi vội về phía tòa nhà chính - khu Ngoại khoa. Khát vọng được khoác áo blouse trắng ở lại nơi này chưa bao giờ bùng cháy mãnh liệt như lúc này. Thời gian dành cho gã không còn nhiều. Đời thuở nhà ai, một bác sĩ nội trú hệ Ngoại sắp ra trường mà sổ tay lâm sàng chưa từng có dòng chữ "Mổ chính" nào? Nếu cứ thế này thì gã chỉ có nước về quê chăn vịt!
Điểm tựa duy nhất của gã bây giờ chính là Bác sĩ chuyên khoa Phạm Thạch Sơn - người thầy trực tiếp cầm tay chỉ việc cho gã suốt ba năm qua. Nếu nói trên đời này còn ai tin tưởng vớt vát cái tương lai mịt mờ của gã, thì đó chỉ có thể là Sếp Sơn.
"Ấy ấy, chạy đi đâu mà nháo nhào thế kia?"
Nam Tinh đang co giò chạy thì va phải một bóng người đi ngược chiều. Thấy gương mặt hớn hở của Nam Tinh, Phạm Thạch Sơn khẽ day day trán. Suốt ngần ấy năm đào tạo nội trú, chỉ có thằng nhóc này là khiến anh đau đầu nhất. Bình thường thì cợt nhả, tếu táo chẳng ra dáng bác sĩ chút nào, nhưng lúc vào việc lại cực kỳ quyết đoán.
"Lão đại! Cứu tinh! Ngọn đèn chỉ đường của đời em! Thái dương hệ của em!" Nam Tinh nhào tới, mồm mép tép nhảy bấn loạn.
"Mày lại lảm nhảm cái gì thế? Lại gây họa ở phòng Cấp cứu à?" Gương mặt chữ điền với đôi lông mày rậm của Thạch Sơn lập tức nhíu chặt đầy căng thẳng.
Nam Tinh chớp chớp mắt đầy oán hận, rồi lại bày ra vẻ mặt cún con đáng thương: "Sếp ơi, em là bé ngoan mà! Nhưng em không cam tâm. Sếp thu xếp 'nhét' em vào mổ chính một ca đi! Phẫu thuật gì em cũng không kén chọn đâu, cắt trĩ hay mổ ruột thừa em cũng chơi tuốt!"
"Mày còn dám kén chọn cơ đấy? Tại sao tao cứ bắt mày phải xuống trực ở khoa Cấp cứu? Vì ở dưới đó đông bệnh nhân, lúc mày có xin xỏ can thiệp tao còn dễ mở lời với người ta! Giờ mày muốn tao vác mặt đi khắp các khoa phòng năn nỉ ỉ ôi xin bệnh nhân cho mày mổ à?" Sếp Sơn trừng mắt.
"Thì Sếp cứ đi 'mượn' bệnh nhân cho em mổ tạm một ca cũng được mà! Khi nào em có cơ hội, em sẽ trả lại Sếp gấp đôi!" Nam Tinh lúc đầu còn ưỡn ngực nói đầy chính khí, nửa câu sau lại xẹp lép, chớp mắt cầu tài.
Nhân viên y tế và người nhà đi ngang qua hành lang không nhịn được buồn cười. Một bác sĩ chủ trị cao lớn, mặt mũi nghiêm nghị đang bị một cậu bác sĩ trẻ điển trai bám lấy nhõng nhẽo.
"Đứng xa tao ra một chút!" Sếp Sơn thận trọng lùi lại một bước, giữ khoảng cách an toàn. Anh quá rành cái thói "mặt dày" của thằng nhóc này rồi.
"Tinh 'Quái'! Cậu còn chưa đi xa thì vòng lại ngay! Có một ca trướng bụng, đau cấp tính vừa chuyển tới!" Tiếng y tá Lan thất thanh gọi vọng lại từ sảnh Cấp cứu.
Nam Tinh lập tức thu lại vẻ mặt cợt nhả. Gã chẳng thèm quan tâm đến Sếp Sơn nữa, quay ngoắt 180 độ, vèo một cái đã phi thẳng về hướng khoa Cấp cứu.
Khi gã chạy tới nơi, cố gắng bình ổn nhịp thở, nét mặt đã trở lại vẻ điềm tĩnh, chuyên nghiệp thường thấy.
"Bệnh nhân Lưu Lợi Hữu, 55 tuổi. Bụng trướng to, kèm theo đau bụng và khó thở." Bé Trâm hạ giọng đọc nhanh tóm tắt bệnh án.
Nam Tinh khẽ gật đầu, bước tới bên giường bệnh. Đập vào mắt gã là phần bụng bệnh nhân căng phồng như quả bóng.
"Bác có tiền sử bệnh lý gì không? Ví dụ như bệnh tim, cao huyết áp, tiểu đường chẳng hạn?"
"Mấy cái đó đều không có." Ông Lưu mệt nhọc đáp. "Từ hồi nghỉ hưu cách đây hai năm, bụng tôi mới to dần lên. Thực ra cũng chẳng đau đớn gì nhiều, chỉ là dạo này hay thấy khó thở. Chắc đi tiểu vài lần là xẹp thôi ấy mà."
"Ông cứ ngậm miệng lại để yên bác sĩ người ta khám!" Vợ ông Lưu đứng cạnh, bực tức lườm chồng. "Có bệnh mà cứ giấu giấu giếm giếm!"
"Sao bố không khai thật là ngày nào bố cũng nốc rượu thay nước đi? Xơ gan giai đoạn này rồi mà bố bảo là chuyện nhỏ à?" Người con trai tên Lưu Hải Băng đứng khoanh tay góc phòng, hạ giọng hất hàm nói.
"Tao uống tiền của mày hay ăn của mày? Tao xây nhà cả đời, đến lúc muốn về nương nhờ cái công ty của mày thì bị ghét bỏ! Có bản lĩnh thì đàng hoàng cưới một đứa con dâu về đây sinh cháu đích tôn cho tao, tao chẳng thèm phiền đến mày nữa! Không thích ở đây thì cút!" Ông Lưu bỗng nhiên nổi đóa, gân cổ lên quát con trai.
"Thôi bác bớt giận, nóng nảy lúc này không tốt đâu." Nam Tinh lập tức can thiệp. "Trâm, đo huyết áp cho bác ấy. Còn anh trai kia, anh vui lòng ra khu ghế chờ ngồi trước, để chúng tôi làm việc. Chị Lan, đẩy máy siêu âm qua đây giúp em!"
Xử lý xong mớ bòng bong tâm lý người nhà, Nam Tinh dùng tay gõ nhẹ lên vùng bụng căng tròn của bệnh nhân.
Tiếng đục vùng thấp. Khá nghiêm trọng đây.
"Sợ nhất là những ca thế này, người nhà cãi nhau ỏm tỏi, chuyện chuyên môn thì chẳng giải quyết được gì." Nam Tinh khẽ lẩm bẩm với chị Lan khi chị đẩy máy siêu âm tới.
"Bác sĩ... tôi đúng là có bị xơ gan một chút." Thấy con trai đi khuất, ông Lưu mới hạ giọng thú nhận. "Hồi trước đi khám sức khỏe định kỳ đã phát hiện rồi, nhưng tôi lười nói với chúng nó. Giờ già rồi, sống được mấy năm nữa đâu, kiềm chế lắm thì một bữa tôi cũng phải làm một hai chai bia cho đỡ nhạt miệng."
"Tâm lý lạc quan của bác thì rất tốt, nhưng rượu bia thì chúng ta bắt buộc phải bỏ hoàn toàn. Cháu vừa gõ thử vùng bụng, dù chưa cần chạy siêu âm thì cháu cũng khẳng định lượng dịch cổ trướng (dịch ổ bụng) của bác đang ứ đọng rất nhiều rồi đấy." Nam Tinh nghiêm giọng.
"Vậy phải làm sao? Bệnh viện không có thuốc đi tiểu à? Cậu cho tôi uống mấy viên lọi tiểu, tôi đi tè một bãi lớn là bụng xẹp xuống chứ gì." Ông Lưu tặc lưỡi.
"Bác à, dịch cổ trướng là chất lỏng tràn ra nằm tự do trong khoang bụng của bác, chứ nó không nằm ở trong bàng quang đâu. Bác có tiêm bao nhiêu thuốc lợi tiểu vào người thì đi tè xong bụng bác vẫn trương phình thế này thôi." Nam Tinh dở khóc dở cười giải thích.
"Ông nghe bác sĩ nói chưa hả? Cứ cãi nhem nhẻm cơ!" Người vợ lại quát lên.
Thấy vợ trừng mắt, ông Lưu Lợi Hữu ngay lập tức thu mình lại, biến thành một "ông lão ngoan ngoãn" khép nép gật đầu. Sự thay đổi thái độ 180 độ này khiến Nam Tinh và kíp trực được phen phì cười. Vị bác trai này kể ra cũng cứng miệng nhưng lại cực kỳ sợ vợ.
Nhưng nụ cười của Nam Tinh nhanh chóng vụt tắt khi đầu dò siêu âm lướt trên vùng bụng của ông Lưu, hiển thị hình ảnh đen kịt của lượng dịch ứ đọng trên màn hình...
Thành thật xin lỗi bạn, trong lúc mải mê đẩy nhịp độ câu chuyện ở phần cuối, mình đã sơ suất bỏ quên "đặc sản" của chúng ta.
🏥 Góc Kiến Thức Y Khoa - Chương 4
Xơ gan (Cirrhosis): Là giai đoạn muộn của tổn thương gan mạn tính, trong đó các tế bào gan khỏe mạnh bị tiêu hủy và thay thế bằng các mô sẹo xơ cứng. Ở nam giới trung niên, nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan thường là do lạm dụng rượu bia kéo dài (như bệnh nhân LưuLan Hữu). Khi gan bị xơ, nó mất dần chức năng lọc độc tố và tổng hợp protein.
Dịch cổ trướng / Tràn dịch ổ bụng (Ascites): Là biến chứng điển hình của xơ gan. Khi gan bị xơ cứng, dòng máu chảy qua gan bị cản trở gây ra "Tăng áp lực tĩnh mạch cửa". Đồng thời, gan xơ không sản xuất đủ protein (Albumin) giúp giữ nước lại trong lòng mạch. Kết quả là huyết tương bị đẩy thoát ra ngoài và tích tụ thành những vũng nước lớn tự do trong khoang bụng (khoang phúc mạc), khiến bụng bệnh nhân căng phình như quả bóng và gây chèn ép cơ hoành dẫn đến khó thở.
Gõ đục vùng thấp (Shifting dullness): Là một thủ thuật khám lâm sàng cơ bản của bác sĩ. Nước trong ổ bụng sẽ chảy xuống vùng trũng theo trọng lực, còn các quai ruột chứa hơi sẽ nổi lên trên. Bác sĩ dùng ngón tay gõ lên thành bụng: vùng có hơi sẽ kêu tiếng "trong" (như gõ trống), vùng chứa nước sẽ kêu tiếng "đục". Đây là cách Nam Tinh phát hiện ra ông Lưu có dịch cổ trướng mà chưa cần đến máy siêu âm.
Sự hiểu lầm về Thuốc lợi tiểu (Diuretics): Giống như ông Lưu, nhiều bệnh nhân lầm tưởng thuốc lợi tiểu là "ống hút" hút thẳng nước từ bụng xuống bàng quang để tiểu ra ngoài. Thực tế, dịch cổ trướng nằm trong ổ bụng chứ không thông với bàng quang. ThuốcLan tiểu chỉ tác động lên thận, ép cơ thể thải bớt muối và nước trong máu ra ngoài. Khi lượng nước trong máu giảm, nó mới từ từ "hút" ngược dịch từ ổ bụng thấm lại vào mạch máu. Quá trình này diễn ra khá chậm. Nếu dịch ứ đọng quá nhiều và gây khó thở cấp tính, bác sĩ buộc phải can thiệp bằng thủ thuật Chọc hút dịch ổ bụng (Paracentesis) – cắm kim trực tiếp qua thành bụng để xả bớt nước ra ngoài.