Bầu không khí trong phòng khách nhà Chú Sinh vốn dĩ đang vui vẻ hòa thuận, sau khi nghe lời Nam Tinh nói bỗng trở nên trầm mặc lạ thường, chỉ còn nghe thấy tiếng con rể Chú Sinh đang lạch cạch xào nấu trong bếp.
Đạo lý rất đơn giản, thực ra chú thím Tưởng đều hiểu cả. Họ thừa biết Lê Nam Tinh sống ở đây bao lâu nay, tính tình tuy hay cợt nhả nhưng không thù không oán với ai, chẳng việc gì phải rảnh rỗi tự dưng đến tận cửa để rủa xả, trù ẻo bé nhà mình có bệnh.
Không phải họ không tin lời Nam Tinh nói, mà là họ... KHÔNG MUỐN tin những gì anh nói là sự thật! Bởi dù sao anh cũng là bác sĩ, lời nói ra từ miệng bác sĩ thường có trọng lượng nghìn cân.
"Ồ, nhà mình có khách đến chơi à bố?"
Sự im lặng kéo dài được một lúc thì con rể Chú Sinh (bố của em bé) cởi tạp dề, bưng một đĩa cá hấp từ trong bếp đi ra, tươi cười hỏi.
"Bác sĩ Tinh... cậu ấy bảo Gấu nhà mình có điểm không ổn. Bảo là bé biết cười tự phát quá sớm và tần suất bất thường, trẻ con bình thường không cười rúc rích vô cớ như vậy đâu con ạ." Con gái Chú Sinh mặt mày lập tức nhăn nhúm đầy vẻ lo âu, báo cáo lại với chồng.
Nghe vợ nói, cậu con rể sững sờ, suýt chút nữa thì không cầm chắc đĩa cá nóng trên tay, đánh rơi xuống đất.
"Mọi người cũng đừng quá lo lắng tự hù dọa bản thân. Dù sao phán đoán của cháu cũng chỉ là nhìn bằng mắt thường, mang tính chất tham khảo sơ bộ. Ở nhà có xe ô tô không? Đưa bé lên thẳng Bệnh viện Số 2 để cháu nhờ người sắp xếp chụp chiếu kiểm tra. Cháu sẽ điện thoại nhờ vả đặt lịch trước luôn bây giờ!" Nam Tinh thấy không khí căng thẳng liền hạ giọng trấn an.
"Phải, phải, phải! Đi ngay bây giờ! Đi khám chụp luôn cho yên tâm!" Chú Sinh cuống cuồng giục giã.
Thằng bé này chính là cục vàng, là bảo bối đích tôn của nhà họ. Đối với họ lúc này, dù chỉ mới nghe Nam Tinh đưa ra lời cảnh báo thôi cũng đã là một cú sốc lớn đánh sập tâm lý rồi. Cứ ôm sự nghi ngờ này trong lòng thì đêm nay ai mà ngủ được?
Trên đường đi, con rể Chú Sinh lái xe mà tay chân luống cuống, liên tục bấm còi inh ỏi như muốn làm hỏng luôn cả nút bấm vô lăng. Nam Tinh ngồi ghế phụ định lên tiếng nhắc nhở bình tĩnh, nhưng nghĩ đến tâm trạng như lửa đốt của người làm cha làm mẹ nên lại thôi.
Lần chẩn đoán này không giống như trường hợp "khám mò" dựa vào triệu chứng mơ hồ của bệnh nhân khác. Nó là sự mách bảo kết hợp giữa trực giác lâm sàng của một bác sĩ và sự xác nhận từ Hệ thống (bằng việc ban bố Nhiệm vụ). Nam Tinh có một sự tin tưởng gần như tuyệt đối vào nhận định của mình. Chỉ có điều, cụ thể kích thước và vị trí khối u nằm ở đâu thì vẫn phải thông qua thiết bị máy móc Chẩn đoán hình ảnh (CĐHA) hiện đại để "định tội".
Vừa bước vào sảnh chờ Cấp cứu, Y tá Lan đã đón lấy họ.
"Tiểu Tinh! Chị đã lấy phiếu chỉ định từ bác sĩ ca trực và gọi điện chào hỏi bên khoa Chẩn đoán hình ảnh rồi. Cứ dẫn người nhà trực tiếp qua phòng chụp MRI đi. Bác sĩ Thạch Sơn dặn cứ đi cửa sau chụp trước, thủ tục đóng tiền để người nhà ra quầy nộp sau cũng được!"
"Cảm ơn chị Lan! Vậy em dẫn họ qua đó luôn đây!" Nam Tinh cũng không khách sáo, gật đầu hàm ơn.
"Bác sĩ Tinh, chú cảm ơn cháu nhé!" Dù lòng đang rối như tơ vò, nhưng khi thấy Nam Tinh chỉ cần một vài tin nhắn đã thu xếp xong xuôi mọi thủ tục "cửa sau" vip nhất ở cái Bệnh viện tuyến cuối đông nghịt này, Chú Sinh vẫn không khỏi đỏ hoen mắt cảm kích.
"Chú à, mấy lời khách sáo đó cứ để sau đi. Thím bế bé theo cháu vào phòng chụp, còn anh nhà ở lại quầy ngoài này làm thủ tục nhập thông tin là được." Nam Tinh xua tay giục.
"Đợi chút đã! Mày xách cái mớ gì đi lung tung trong bệnh viện thế hả?" Vừa định quay đi, Thạch Sơn từ phòng xử lý Cấp cứu số 1 bước ra, gọi giật lại.
Lúc này Nam Tinh mới cúi xuống nhìn tay mình. Đù má! Gã mới để ý mình vẫn còn xách theo cái túi nilon đỏ chót đựng đĩa thịt má heo luộc và hai cái đùi gà rán vừa mua ở chợ. Cũng tại lúc nãy lo lắng cho em bé quá mà gã quên bẵng mất việc quăng nó vào tủ lạnh, cứ thế cầm kè kè chạy thẳng lên viện.
Người ta thường nói "Có người trong ngành y tế thì dễ làm việc". Quả thật ở đâu cũng vậy thôi, đặc biệt là ở Việt Nam. Tuy Nam Tinh chỉ là một bác sĩ nội trú tép riu, nhưng gã cũng được coi là "người nhà" của viện. Nhờ sự bảo kê của Thạch Sơn và Y tá Lan, quá trình làm thủ tục của nhà Chú Sinh bớt được vô số công đoạn xếp hàng bốc số, tiết kiệm được cả khối thời gian vàng ngọc. Thậm chí, Nam Tinh còn tận dụng đặc quyền, mặc thẳng áo chì bảo hộ, chui tọt vào phòng điều khiển Chẩn đoán hình ảnh - nơi mà người nhà bệnh nhân tuyệt đối không được phép bước vào.
"Bác sĩ Tinh, cậu chắc chắn muốn cho đứa bé nhỏ xíu thế này làm chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não chứ? Tuy MRI từ trường không ăn tia bức xạ độc hại như chụp X-quang hay CT, nhưng bé còn nhỏ quá, phải tiêm thuốc an thần nhẹ mới nằm im được." Bác sĩ chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh Ngô Thắng khoanh tay hỏi lại lần cuối.
"Anh Ngô, em thật sự không còn cách nào khác mới phải làm phiền anh. Mới 3 tháng tuổi, anh nhìn qua lớp kính xem nó nằm trên máy mà vẫn cười ré lên vô cớ kìa... Có thấy rợn người không?" Nam Tinh cười khổ chỉ tay.
Ngô Thắng nhìn ra phía ngoài lồng kính máy MRI, quan sát đứa trẻ rồi khẽ gật đầu. Nhờ Nam Tinh nhắc nhở, anh ta cũng đã chú ý đến tần suất nụ cười cực kỳ bất thường này. Nó giống hệt như một cỗ máy bị chập mạch vòng lặp.
Trẻ sơ sinh hay cựa quậy, dù đã uống thuốc an thần nhẹ nên quá trình quét hình ảnh MRI (vốn đòi hỏi nằm bất động tuyệt đối) diễn ra khá vất vả và kéo dài.
Nhìn vào hàng loạt mặt cắt sọ não hiển thị độ phân giải cao trên màn hình máy tính, dù Bác sĩ Ngô Thắng chưa vội đưa ra kết luận chính thức, nhưng Nam Tinh đứng cạnh đã thầm thở dài một hơi não nuột trong lòng.
Ting! Hoàn thành Nhiệm vụ Chẩn đoán phân biệt U não.
Độ chính xác: 100%.
Nhận: 300 EXP, 500 điểm thành thạo kỹ năng Chẩn đoán học.
Chúc mừng ký chủ thăng lên Cấp 18 (19.628 / 21.280).
Nhận: 1 điểm thuộc tính tự do, 5 điểm Vinh Quang.
"Tiểu Tinh à, phán đoán của cậu nhạy bén thật đấy! Khả năng 99% là U Mô thừa vùng dưới đồi (Hypothalamic Hamartoma) rồi! Khối u kích thước khá lớn so với não bộ của trẻ sơ sinh, đang chèn ép thẳng vào trung tâm cảm xúc và nội tiết." Bác sĩ Ngô Thắng chỉ tay lên màn hình, khoanh vùng một đốm xám bất thường.
Ngô Thắng khuyên tiếp: "Ca này vượt ngoài tầm của Ngoại Tổng quát rồi. Cậu tốt nhất nên liên hệ gấp với Trưởng khoa Tiêu Triệu Thu bên khoa Ngoại Thần kinh đi! Bé còn nhỏ quá, vị trí u lại nằm ở 'vùng cấm địa' của não bộ, chỉ có bàn tay vàng của ông ấy mới đủ trình thực hiện được ca phẫu thuật bóc tách vi phẫu này thôi!"
"Anh Ngô, anh kiến thức rộng rãi. Liệu khối u này có giải pháp kiểm soát bảo tồn bằng thuốc kháng động kinh để chờ bé lớn thêm chút nữa rồi mới mổ không?" Nam Tinh cố gắng vớt vát hy vọng.
Ngô Thắng lắc đầu quầy quậy: "Với kích thước chèn ép gây ra những cơn động kinh cười (Gelastic Seizure) dày đặc thế này, hiện tại gần như bắt buộc phải can thiệp bằng phẫu thuật sớm để giải phóng chèn ép, tránh tổn thương não không phục hồi. Chỉ là... bé còn nhỏ quá, nguy cơ tử vong trên bàn mổ sọ não là cực kỳ cao!"
"Haizzz... Cảm ơn anh Ngô. Để em gọi điện suy nghĩ xem nên báo cáo, nhờ vả với Trưởng khoa Tiêu thế nào. Lịch mổ của Sếp Tiêu chắc cũng kín mít đến vài tháng sau rồi anh nhỉ?" Nam Tinh nhăn nhó.
"Chắc chắn rồi! Mấy vị Sếp lớn Trưởng khoa đầu ngành viện mình ấy à, trừ ông hói bụng bự Đinh Trọng Hải khoa cậu là hay ngồi rung đùi uống nước chè rảnh rỗi thôi, còn lại thì làm gì có lúc nào rảnh rang mà trống lịch!" Ngô Thắng thở dài.
Nam Tinh thấy đau đầu như búa bổ. Trưởng khoa Ngoại Thần kinh Tiêu Triệu Thu là một người nổi tiếng cực kỳ khó gần, nguyên tắc và lập dị. Ông ấy hoàn toàn không phải là người mà một thằng nội trú tép riu như gã có thể cầm phim chụp lên gõ cửa trực tiếp bắt chuyện nhờ vả được, đặc biệt là chen ngang lịch để xin mổ khẩn cho một bệnh nhi nhỏ xíu, rủi ro cao ngất ngưởng thế này.
Chuyện này thực sự rắc rối to rồi đây!
"Tiểu Tinh... sao rồi cháu? Bác sĩ bảo sao?" Gia đình Chú Sinh đợi bên ngoài cửa phòng MRI, thấy Nam Tinh bước ra với tập phim trên tay liền xúm lại hỏi dồn dập, giọng bà thím run run.
"Mọi người đừng vội hoảng! Cháu là bác sĩ Ngoại ổ bụng, không thuộc chuyên khoa Não Thần kinh nên cũng không xem hiểu tường tận được cái đống ảnh này đâu!"
Nam Tinh mỉm cười trấn an, buộc lòng phải nói dối. Nếu bệnh nhân là một người trưởng thành, gã sẽ không cảm thấy áp lực đạo đức khi thông báo tin dữ. Nhưng lần này lại là một sinh linh mới 3 tháng tuổi, vẫn chưa kịp chập chững làm quen với thế giới này. Gã không nỡ đánh sập hy vọng của những người làm cha làm mẹ ngay tại hành lang lạnh lẽo này.
"Lát nữa bé tỉnh thuốc an thần sẽ được bế ra ngoài. Cháu gọi điện thoại liên hệ nhờ các chuyên gia tuyến trên xem phim hội chẩn xem sao!"
Suy nghĩ một hồi, gã nghiến răng, lôi điện thoại ra gọi cho cô bạn đồng nghiệp Bác sĩ Bích Trâm. Lần trước ăn cơm, gã nhớ mang máng Bích Trâm từng khoe có người thân làm tai to mặt lớn bên khối Thần kinh.
"Anh Tinh? Có chuyện gì mà gọi em giờ này vậy?" Sau vài hồi chuông dài, giọng nói uể oải, ngái ngủ của Bích Trâm truyền đến. Rõ ràng là cô nàng vừa trực đêm xong, đang ngủ say như chết thì bị dựng dậy.
"Bích Trâm à! Xin lỗi trước nhá! Có việc này khẩn cấp muốn nhờ vả cô một chút. Chẳng phải dượng của cô làm sếp bên khoa Ngoại Thần kinh sao? Nhà hàng xóm tôi có bé 3 tháng tuổi vừa chụp MRI chẩn đoán khả năng cao bị U Mô thừa vùng dưới đồi! Cô xem... có thể nhờ dượng cô tác động, gọi điện đánh tiếng liên hệ xin lịch khám với Trưởng khoa Tiêu Triệu Thu giúp tôi được không?" Nam Tinh bắn một tràng nhanh như súng liên thanh.
"Chậc... Đợi em một lát." Bích Trâm mơ màng đáp một tiếng càu nhàu rồi cúp máy rụp.
Đứng đợi ròng rã 5 phút đồng hồ dài như cả thế kỷ ngoài hành lang, Bích Trâm mới gửi cho gã một tin nhắn Zalo cụt lủn: [Đã xong! Dượng tôi đánh tiếng. Anh cầm phim trực tiếp lên phòng Trưởng khoa Tiêu đi. Em tắt chuông đi ngủ tiếp đây!]
Nam Tinh thở phào một hơi nhẹ nhõm như trút được gánh nặng nghìn cân. Ít nhất thì ca trực ngày mai gặp mặt, gã phải mời Bích Trâm một ly trà sữa full topping để cảm tạ cái ân tình cứu mạng này mới được.
Nhìn gia đình Chú Sinh đang ôm đứa bé lo lắng sốt vó kia, chẳng còn cách nào khác để trốn tránh, gã đành phải hít một hơi sâu: "Đi thôi chú thím! Cháu đã hẹn được chuyên gia Não khoa giỏi nhất nước rồi!"
Đợi thêm hơn 10 phút nữa để nhận bản in phim MRI cứng và báo cáo kết quả từ tay Bác sĩ Ngô Thắng , Nam Tinh liền dẫn cả nhà đi thẳng đến Tòa nhà Nội trú số 3 - Đại bản doanh của Khoa Ngoại Thần kinh, nơi Trưởng khoa Tiêu làm việc.
Khi nhìn tấm biển tên mạ vàng 'PGS.TS Tiêu Triệu Thu - Chuyên gia phẫu thuật U não' trên cửa phòng mà Nam Tinh đang đứng nghiêm trang gõ cửa, nhà họ Tưởng không cần nói cũng đã lờ mờ đoán ra kết quả bi đát. Không có lửa làm sao có khói, không có u não thì bác sĩ đưa lên đây làm gì?
Sau một hồi cố gắng cắn răng trấn tĩnh, con gái Chú Sinh (mẹ đứa bé) không chịu nổi cú sốc tâm lý bỗng khụy hai đầu gối xuống sàn nhà gạch men lạnh buốt, bật khóc nức nở. Hóa ra không phải Tiểu Tinh không xem hiểu phim, mà là cậu ấy không đành lòng nói ra sự thật tàn nhẫn ấy!
"Mời vào." Bên trong phòng truyền ra một giọng nói trầm thấp, đầy uy quyền.
Nam Tinh vỗ vai an ủi người mẹ, rồi nhẹ nhàng vặn tay nắm cửa đẩy bước vào.
"Dạ, em chào Trưởng khoa Tiêu ạ." Nam Tinh cúi gập người. "Em là Lê Nam Tinh, bác sĩ nội trú bên khoa Ngoại Tổng quát. Bệnh nhi là một bé trai 3 tháng tuổi, hình ảnh MRI nghi ngờ là U Mô thừa vùng dưới đồi. Phiền Sếp xem giúp ạ!"
Tiêu Triệu Thu ngước cặp kính lão lên, liếc nhìn gã một cái đánh giá, khẽ gật đầu rồi lạnh lùng nhận lấy kẹp hồ sơ và phim MRI.
Cắm phim lên đèn đọc (View box) xem xét cẩn thận một lát, Tiêu Triệu Thu gỡ kính xuống, nhăn mặt đặt tấm phim xuống bàn.
"Từ hình ảnh và biểu hiện lâm sàng của đứa trẻ, đây chắc chắn là Hypothalamic Hamartoma. Hiện tại, khối u ác tính này đã phát triển quá lớn, gây chèn ép nghiêm trọng lên các nhân thần kinh vùng dưới đồi."
Ông dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào cặp mắt đang đỏ hoe của vợ chồng người nhà bệnh nhân, nói bằng một giọng điệu lạnh lùng và lý trí đến đáng sợ:
"Tuy nhiên, phải nói rõ ràng để gia đình chuẩn bị tâm lý: Đứa trẻ còn quá nhỏ, vỏ não cực kỳ mỏng manh, rủi ro tử vong khi mở hộp sọ là cực kỳ lớn! Thêm vào đó, vùng Dưới đồi là 'Vùng cấm địa' - trung tâm thần kinh cao cấp bậc nhất điều hòa hoạt động của lục phủ ngũ tạng và hệ nội tiết. Sau phẫu thuật bóc tách, rất có thể sẽ làm tổn thương các nhân thần kinh xung quanh, gây ra các di chứng tàn phế vĩnh viễn về chức năng ăn uống, uống nước, kiểm soát cảm xúc, và điều tiết thân nhiệt!"
"Thế nhưng... nếu không mổ, đứa trẻ sẽ phát triển dị dạng, dậy thì sớm, động kinh mất trí tuệ và cái chết là điều khó tránh khỏi. Phẫu thuật bóc khối u thành công là cơ hội sống duy nhất giúp ích cho cuộc sống tương lai của đứa trẻ. Trường hợp u bẩm sinh này điều trị phẫu thuật càng sớm thì hiệu quả phục hồi não bộ càng tốt. Nếu cứ chần chừ để nó phát triển lớn thêm, nó có thể sẽ xâm lấn, bám rễ chèn ép sang các thùy não lân cận. Khi đã xảy ra hiện tượng dính mô màng cứng thì y học bó tay, không thể bóc tách nổi nữa!"
Trưởng khoa Tiêu chốt hạ: "Đại não con người là một hệ thống cực kỳ phức tạp. Bất kỳ nhát dao can thiệp nào của chúng ta cũng đều có khả năng gây ra những tổn thương không lường trước được. Tình hình khách quan là như vậy, tính mạng cháu bé là do gia đình quyết định. Mọi người cứ về nhà cân nhắc rủi ro cho kỹ, khi nào có quyết định ký giấy cam đoan sinh tử thì liên hệ báo lại với Bác sĩ Tiểu Tinh để xếp lịch mổ."
Nghe những lời phân tích rủi ro phũ phàng, không một chút đồng cảm an ủi nào từ miệng Tiêu Triệu Thu, Nam Tinh đứng cạnh bỗng ngẩn người ra, sống lưng lạnh toát.
Chẳng lẽ một vị Trưởng khoa đứng trên đỉnh cao Y đạo lại có thể trở thành một cỗ máy mổ xẻ vô cảm, cất giọng lạnh lùng khi đối diện với sinh mệnh của một đứa trẻ như vậy sao?
🏥 Góc Kiến Thức Y Khoa - Chương 36
Ngoại Thần kinh (Neurosurgery) - "Đỉnh cao của sự lạnh lùng": Khác với Ngoại Tiêu hóa (có thể cắt bỏ một đoạn ruột và nối lại), Não bộ là "Vùng cấm" không thể có sự thay thế. Mỗi một milimet vuông mô não đều chứa hàng triệu nơ-ron điều khiển các chức năng sống còn (ngôn ngữ, vận động, nhịp tim). Chỉ cần lưỡi dao vô tình chạm sượt hoặc làm đứt một mao mạch nhỏ bằng sợi tóc nuôi não, bệnh nhân có thể sống đời thực vật hoặc liệt nửa người vĩnh viễn. Do tính chất công việc luôn bước đi trên lưỡi hái tử thần và phải chịu rủi ro pháp lý/tâm lý cực cao, các bác sĩ Phẫu thuật Thần kinh (như Sếp Tiêu) thường có xu hướng rèn luyện cho mình một phong thái làm việc cực kỳ lạnh lùng, lý trí, giải thích rủi ro phũ phàng ngay từ đầu để người nhà không có những ảo tưởng hy vọng phi thực tế.
Vùng dưới đồi (Hypothalamus): Là một cấu trúc siêu nhỏ nằm sâu ở trung tâm não bộ, nhưng đóng vai trò là "Nhạc trưởng" điều khiển hệ nội tiết (hormone) và hệ thần kinh tự chủ. Nó kiểm soát cảm giác đói/no, nhiệt độ cơ thể, chu kỳ giấc ngủ, và cảm xúc cơ bản. Khối u (Hamartoma) mọc ở vùng này không chỉ gây ra những cơn động kinh cười (Gelastic Seizure) do xung đột tín hiệu, mà còn khiến trẻ sơ sinh bị rối loạn hóc-môn, dẫn đến hiện tượng "Dậy thì sớm trung ương" (trẻ 2-3 tuổi đã phát triển cơ quan sinh dục).