Sáng hôm sau, Nam và chú Quân quay lại khu vực miếu chính, mang theo giấy giới thiệu chú Quân xin được từ một người quen công tác ở Sở Văn hóa tỉnh, đủ để ban quản lý di tích cho phép khảo sát kỹ hơn toàn bộ số bia đá hiện còn lưu giữ trong khuôn viên Am Tiên.
Người trông coi hôm trước dẫn hai người ra một dãy nhà kho nhỏ phía sau khu trưng bày, nơi cất giữ thêm vài tấm bia không đặt ngoài trời vì đã xuống cấp. "Tổng cộng chỗ này với ngoài kia là tám tấm, không tính mấy tấm bia công đức mới dựng gần đây."
Nam bắt đầu từ tấm đầu tiên, dựng thẳng đứng dựa vào tường kho, rêu phong bám kín một góc. Anh chụp ảnh toàn cảnh, rồi chụp cận từng dòng chữ, đo chiều cao, chiều rộng, độ dày bằng thước dây, ghi hết vào sổ theo thứ tự.
Chú Quân đọc lướt qua nội dung, xác định niên đại tương đối qua kiểu chữ. "Tấm này thời Nguyễn, ghi công đức trùng tu, không liên quan."
Cứ thế, hai người lần lượt qua từng tấm bia, tấm ghi công đức, tấm ghi lại đợt sửa chữa mái miếu, tấm khắc bài thơ vịnh cảnh núi của một vị quan triều Lê từng ghé qua. Không tấm nào nhắc đến nghi lễ, mạch đất, hay bất cứ nội dung nào gợi liên hệ đến bốn chữ đã đọc được từ bản dập.
Có tấm chữ khắc còn rất rõ, nét sắc như mới hoàn thành gần đây, dù theo lời người trông coi thì cũng đã dựng từ hơn trăm năm trước, chỉ nhờ được che mưa che nắng kỹ nên giữ được lâu. Có tấm ngược lại, phơi ngoài trời lâu năm, bề mặt bong tróc từng mảng, chữ chỉ còn lờ mờ như những vết cào trên đá.
Đến tấm thứ sáu, một phiến đá nhỏ hơn hẳn những tấm còn lại, đặt khuất trong góc kho, Nam dừng lại lâu hơn. Mặt đá đã mòn nhiều, chữ khắc nông, một số nét gần như biến mất hoàn toàn.
"Tấm này có gì lạ không chú?" Anh hỏi, đưa đèn pin rọi chéo qua bề mặt để làm nổi các nét chữ mòn.
Chú Quân cúi sát, dò từng chữ còn sót lại, mất khá lâu mới đọc ra được lác đác vài từ. "Ghi nhớ công lao người dựng am, không có gì đặc biệt. Bố cục cũng khác hẳn bản dập, không có khoảng trắng đặt ở đầu như bản dập mình có."
Nam đặt tấm ảnh chụp bản dập cạnh tấm bia này, so sánh trực tiếp — vị trí đặt dòng chữ đầu tiên, khoảng cách giữa các dòng, kiểu chân đế bia. Không có điểm nào tương đồng đủ để coi là cùng một nguồn.
Anh tiếp tục với hai tấm còn lại ngoài sân, cũng không tìm được gì khớp hơn. Đến trưa, cả tám tấm bia đều đã được chụp ảnh, đo đạc, đối chiếu đầy đủ.
Nam ngồi xuống bậc thềm kho, mở lại toàn bộ ảnh vừa chụp trên điện thoại, lướt qua từng tấm một lần cuối, so sánh song song với ảnh bản dập.
"Không tấm nào khớp." Anh nói, giọng không còn ngạc nhiên như những lần trước, chỉ như xác nhận lại điều đã lờ mờ đoán được từ hôm qua.
Chú Quân ngồi xuống cạnh, gấp cuốn sổ ghi chép lại. "Tám tấm còn lại trong khu vực, cộng thêm mấy tấm chú với cháu từng xem hôm trước ở khu trưng bày chính, tất cả đều không khớp. Nếu bản dập này thật sự dập từ một tấm bia ở Núi Nưa, thì tấm đó không còn nằm trong số này."
Nam gật đầu, cất điện thoại vào túi, nhìn ra khoảng sân trước kho, nơi nắng trưa đổ xuống gay gắt, vài chiếc lá khô cuộn tròn theo cơn gió nhẹ lướt qua nền gạch.
Trong lúc Nam và chú Quân còn miệt mài với dãy bia đá trong kho, Đồng và Khánh Vân đã xuống khu dân cư gần chân núi từ sớm, theo địa chỉ người trông coi di tích chỉ cho, tìm đến nhà một vài người từng tham gia các đợt trùng tu Am Tiên trong nhiều năm qua.
Người đầu tiên họ gặp là một ông chừng bảy mươi tuổi, đang ngồi vá lại tấm lưới đánh cá trước hiên nhà. Nghe hỏi về chuyện bia đá bị di dời, ông ngừng tay, nheo mắt nghĩ ngợi một lúc.
"Bia á? Hồi tôi tham gia sửa mái miếu với lát lại sân, không thấy ai di chuyển bia nào cả. Mà cũng lâu rồi, chắc phải hai chục năm, trí nhớ giờ cũng lộn xộn hết."
"Bác có nghe ai nhắc đến chuyện đó không ạ?" Khánh Vân hỏi thêm.
"Không nhớ." Ông lắc đầu, quay lại với tấm lưới đang vá dở. "Chuyện xưa quá rồi cháu ơi."
Đồng và Khánh Vân cảm ơn, ghi lại tên và tiếp tục tìm đến địa chỉ thứ hai, một bà cụ sống một mình trong căn nhà nhỏ cuối xóm, con cháu đều đi làm ăn xa. Bà mời hai người vào nhà, rót nước, nhưng khi hỏi đến chuyện bia đá, bà chỉ cười móm mém.
"Bà già rồi, nhớ nhớ quên quên. Hồi đó bà chỉ lo nấu cơm cho đội thợ, chuyện đá với bia bà không để tâm."
"Bà có nghe chồng bà hay ai kể lại không ạ?" Đồng hỏi, cố gợi thêm.
"Ông nhà bà mất lâu rồi, có kể gì bà cũng quên sạch." Bà cụ lắc đầu, ánh mắt xa xăm nhìn ra khoảng sân trước nhà.
Người thứ ba là một người đàn ông trung niên, con trai của một thợ nề từng tham gia đợt trùng tu lớn nhất cách đây hơn ba mươi năm. Ông cha đã mất, nhưng người con vẫn còn giữ vài tấm ảnh cũ chụp đội thợ ngày đó, lôi ra cho hai người xem.
"Tôi nghe cha tôi kể vài chuyện hồi xưa, nhưng toàn chuyện vặt, kiểu đào móng vướng đá to phải phá, chứ không nghe nói gì đến chuyện di dời bia có chữ." Anh lật qua tập ảnh cũ, chỉ vào vài gương mặt đã mờ. "Mà nếu có bia bị chuyển đi thật, chắc phải có ghi trong hồ sơ trùng tu chứ, sao lại không ai nhớ."
Đồng và Khánh Vân hỏi thêm vài người nữa quanh xóm, nhưng câu trả lời gần như lặp lại — không nhớ, không biết, hoặc chỉ nghe loáng thoáng mà không chắc chắn. Đến gần trưa, cả hai quay lại điểm hẹn với Nam và chú Quân, mang theo cuốn sổ với vỏn vẹn vài dòng ghi chú rời rạc, không có gì cụ thể.
"Bên đó sao rồi?" Nam hỏi khi thấy hai người xuất hiện, tay vẫn cầm cuốn sổ ghi kết quả khảo sát bia đá buổi sáng.
"Chán lắm." Đồng thở dài, ngồi phịch xuống bậc thềm. "Hỏi bốn năm người, ai cũng bảo không nhớ hoặc không biết. Không ai xác nhận có bia nào bị chuyển đi cả."
Khánh Vân giở sổ, đọc lại vài câu trả lời ít ỏi thu được, giọng có phần hụt hẫng. "Có người còn bảo nếu bia bị chuyển thật thì phải có ghi trong hồ sơ, mà mình với anh Nam kiểm tra hồ sơ rồi, cũng chẳng có gì."
Nam ngồi im, nhìn xuống hai cuốn sổ đặt cạnh nhau trên bậc thềm — một bên là danh sách tám tấm bia không tấm nào khớp, một bên là những câu trả lời "không nhớ" lặp đi lặp lại. Cả hai hướng tra cứu, dù đi theo cách khác nhau, đều không đưa đến kết quả nào cụ thể hơn.
Anh nhìn ra xa, về phía những mái miếu ẩn hiện sau tán cây trên đỉnh núi, rồi nhìn lại tập ảnh chụp bản dập vẫn nằm gọn trong túi tài liệu bên cạnh.
Có thể bản dập này chưa từng được thực hiện ở đây. Có thể nó đến từ một nơi khác, một tấm bia khác, chỉ tình cờ mang những chữ trùng với tên núi mà thôi.
