Sáng thứ Tư ngày 3 tháng 3, Hiếu mở bản trial checker trước cả file công việc chính.
Cậu không định sửa thêm chức năng.
Việc hôm nay đơn giản hơn: dùng nó cùng một vòng thật và ghi xem nó phát hiện được gì, bỏ sót gì, làm người dùng mất thêm bao nhiêu thời gian.
Nếu chỉ nhìn việc tool có chạy hay không thì quá dễ.
Một thứ chạy được chưa chắc đáng đưa vào workflow.
Vòng dữ liệu sáng nay không lớn.
Hiếu làm phần mình như thường.
Đến trước handoff, cậu chạy checker.
Ba dòng được flag.
Hai dòng đúng là thiếu action.
Một dòng là trường bắt buộc chưa điền.
Cả ba đều là lỗi Hiếu tự tạo trong lúc làm.
Cậu nhìn.
Hơi khó chịu.
Nhưng lại chính là lý do tool tồn tại.
Hai lỗi đầu chỉ mất vài giây sửa. Nếu không có checker, có thể cậu vẫn bắt được trong bước check tay, cũng có thể không.
Cậu sửa rồi chạy lại.
Sạch.
Hiếu ghi vào log trial:
3 flags – 3 valid.
Không viết:
Tool prevented 3 errors.
Bởi cậu không biết nếu không có tool thì bước kiểm tay có phát hiện hay không.
Không nhận công quá mức cho thứ mới.
Nam dùng cùng bản sau đó.
Bốn flags.
Ba đúng.
Một false positive.
Nam chụp.
Nam: Anh, case này lại bị flag dù thuộc nhánh đóng đặc biệt.
Hiếu mở.
Một ngoại lệ thứ ba mà họ chưa biết.
Cậu thấy phản xạ đầu tiên là thêm điều kiện mới vào code.
Nhưng dừng.
Nếu cứ mỗi ngoại lệ lại thêm một điều kiện, rule có thể trở thành một chuỗi ngoại lệ khó hiểu hơn cả việc kiểm tay.
Cậu hỏi:
“Case này thường gặp không?”
Nam nghĩ.
“Em mới thấy lần đầu.”
“Thế để log trước.”
“Không sửa à anh?”
“Chưa.”
Nam gật.
Đến trưa, anh khóa trên hỏi kết quả.
Hiếu gửi số liệu ngắn.
Hiếu: Hôm nay em: 3/3 flag đúng. Nam: 3/4 đúng, 1 false positive do một nhánh đặc biệt chưa có trong rule. Em chưa thêm exception vì case mới gặp một lần. Em muốn gom thêm trước.
Anh: Ừ. Đừng biến rule thành đống if chỉ vì một case.
Hiếu bật cười.
Hai người nghĩ giống nhau.
Buổi chiều, Ngọc nhận phản hồi bài curriculum.
Người phụ trách không yêu cầu cắt nhiều như bài trước. Phần lớn cấu trúc được giữ. Chỉ có một chỗ khiến cả Ngọc lẫn designer phải chỉnh.
Đoạn về thực hành đang có ba loại:
bài tập giả định,
project có đối tượng thực,
internship hoặc trải nghiệm ngoài lớp.
Trong bài chữ, ba ý nằm trong một đoạn.
Trong carousel, designer muốn tách thành ba ví dụ nhỏ.
Nhưng nếu tách quá rõ, người đọc có thể hiểu đó là một thang giá trị tuyệt đối từ thấp tới cao, trong khi bài tập giả định không phải vô dụng và internship cũng không tự động tốt.
Ngọc nhắn:
Minh Ngọc: Chị ơi, em sợ chia 3 mức nhìn giống ranking. Mình có thể để 3 dạng song song thay vì mũi tên tăng dần không ạ?
Designer:
Designer: Được. Chị đổi layout ba ô ngang.
Người phụ trách content:
Chị: Ừ. Không xếp hạng.
Xong.
Không tranh dài.
Ngọc thấy rất rõ lợi ích của việc có designer từ đầu.
Nếu layout chỉ tới sau khi bài được duyệt toàn bộ, vấn đề này có thể xuất hiện muộn hơn và buộc nhiều người sửa lại.
Phối hợp sớm không phải thêm người vào làm mọi thứ chậm đi.
Đôi lúc ngược lại.
Buổi chiều, bên content còn hỏi Ngọc một câu khác:
Chị: Planning tuần tới em có muốn vào tiếp không? Không bắt buộc. Lần này team review performance tháng trước với chốt topic mới.
Ngọc nhìn lịch.
Muốn.
Nhưng cô hỏi:
Minh Ngọc: Nếu em vào đều mấy buổi tới thì vai trò của em vẫn là contributor tham gia khi rảnh đúng không chị? Em hỏi để khỏi hiểu thành lịch cố định ạ.
Người phụ trách trả:
Chị: Đúng. Hiện vẫn optional. Nếu sau này muốn em tham gia planning như scope thường xuyên, chị sẽ nói riêng.
Ngọc:
Minh Ngọc: Vâng. Thế tuần tới em vào được ạ.
Một câu hỏi đơn giản.
Không căng thẳng.
Nhưng giúp cả hai cùng hiểu.
Tối thứ Tư, bố Ngọc thấy con gái đang xem layout bài trên laptop.
“Bài mới?”
“Vâng.”
“Có tiền?”
“Có.”
“Thế người kia làm gì?”
Ông chỉ phần thiết kế.
“Designer ạ.”
“Con viết, người khác làm hình?”
“Vâng.”
“Thế chia tiền?”
Ngọc bật cười.
“Không. Mỗi người là scope khác.”
“À.”
Ông gật.
Bố hỏi:
“Con có phải quản người ta không?”
“Không.”
“Người ta quản con?”
“Cũng không hẳn.”
Ngọc nghĩ. “Có người phụ trách chung. Bọn con phối hợp phần của mình.”
“Thế tốt.”
Ông nói rồi đi.
Ngọc nhìn theo, bật cười vì bố dùng đúng câu cô với Hiếu vẫn trêu nhau.
Tối, Ngọc không gọi Hiếu.
Cô nhắn:
Minh Ngọc: Bài gần xong.
Hiếu:
Hiếu: Tool có false positive mới.
Cô:
Minh Ngọc: Hai đứa đang báo cáo à?
Cậu:
Hiếu: Có vẻ.
Ngọc:
Minh Ngọc: Thế dừng.
Cậu:
Hiếu: Ừ.
Hai người chuyển sang gửi cho nhau một đoạn video vui mà My đã gửi Ngọc từ chiều.
Công việc biến mất khỏi cuộc trò chuyện trong phần còn lại của tối.
Thứ Năm ngày 4 tháng 3, Hiếu tiếp tục trial.
Lần này checker chỉ flag một dòng.
Đúng.
Nam không có false positive mới.
Một vòng tốt.
Nhưng số lượng quá ít để kết luận.
Cậu không vội.
Gần trưa, anh khóa trên hỏi:
“Em thấy rule hai hôm trước có còn muốn làm không?”
Hiếu nghĩ.
Rule hai là tổ hợp trạng thái nguồn và nội dung không hợp lệ.
Nếu làm được, nó bắt nhiều lỗi hơn.
Nhưng các ngoại lệ rất nhiều.
“Chưa anh.”
“Vì?”
“Em thấy rule đó phụ thuộc context nhiều. Nếu chỉ dựa hai cột dễ flag sai.”
“Thế có cách nào?”
“Có thể thêm điều kiện từ loại case.”
“Thế thử?”
Hiếu dừng.
Có thể.
Nhưng thêm một biến nữa đồng nghĩa logic phức tạp hơn.
Cậu hỏi:
“Rule này hiện tại team có sai nhiều không anh?”
Anh khóa trên kiểm lại.
“Không. Thỉnh thoảng.”
“Thế em nghĩ chưa đáng.”
Người kia im vài giây.
“Ừ. Bỏ.”
Hiếu hơi bất ngờ vì quyết định kết thúc nhanh.
Một thứ có thể automate nhưng không đáng automate lúc này.
Không phải thất bại.
Là lựa chọn.
Anh khóa trên nói:
“Em ghi lý do vào note trial. Sau này nếu lỗi này tăng thì quay lại.”
“Vâng.”
Cậu ghi:
Rule 2 chưa triển khai: tần suất lỗi thấp, logic phụ thuộc context và có nhiều ngoại lệ; chi phí duy trì hiện cao hơn lợi ích kỳ vọng.
Hiếu đọc lại.
Một câu nghe khô.
Nhưng cậu thích.
Buổi chiều, Duy nghe chuyện khi hai người ngồi ở trường.
“Mày từ chối code à?”
“Không phải từ chối.”
“Có thứ để code mà không code.”
“Vì không đáng.”
Duy giả vờ đau đớn.
“Lập trình viên thật sự sẽ buồn.”
“Đừng nói như mày biết.”
Duy cười.
Sau một lúc, Duy hỏi nghiêm túc:
“Thế mày thích kiểu này hơn việc cũ thật?”
“Ừ.”
“Vậy học thêm đi.”
Hiếu nhìn.
“Ngọc cũng nói.”
“Thế hai người hợp nhau.”
“Không liên quan.”
Duy cười.
Hiếu đã nghĩ tới việc này.
Không phải đăng ký một khóa học lớn ngay.
Trước mắt, cậu cần củng cố phần xử lý dữ liệu và script cơ bản mà mình đang dùng. Những gì thiếu cậu đã nhìn thấy qua task thật.
Học từ vấn đề đang có dễ hơn học một danh sách kỹ năng vì người ta bảo “ngành này cần”.
Cậu ghi vài mục vào file riêng:
thao tác dữ liệu có cấu trúc,
validation,
log lỗi,
cách test,
xử lý exception,
viết code đủ để người khác đọc lại.
Không lập lịch ba tháng.
Chỉ ghi.
Ngọc cùng ngày hoàn thành vòng sửa cuối curriculum.
Bài được duyệt.
Designer gửi carousel gần hoàn chỉnh.
Lần đầu nhìn toàn bộ sản phẩm, cô thấy có hai câu bị rút ngắn thêm vì giới hạn hình. Một câu cô thấy ổn. Một câu mất sắc thái.
Cô đề nghị sửa.
Designer đồng ý.
Không ai nói cô khó tính.
Chỉ chỉnh.
Người phụ trách hỏi:
Chị: Em thấy làm song song với design thế nào?
Ngọc nghĩ rồi trả:
Minh Ngọc: Em thấy tốt hơn với dạng carousel ạ. Em phải khóa cấu trúc sớm nên viết cũng gọn hơn. Nhưng chắc bài dài không cần designer vào sớm thế.
Chị: Đúng. Tùy format.
Ngọc lưu điều đó.
Không biến một quy trình tốt cho một loại sản phẩm thành quy tắc cho mọi thứ.
Thứ Sáu ngày 5 tháng 3, checker của Hiếu chạy vòng thứ ba.
Hai người sử dụng.
Không false positive.
Bốn cảnh báo đúng tổng cộng.
Anh khóa trên kết luận:
“Tuần sau đưa rule một với ba thành bước optional trước handoff. Chưa bắt buộc. Nếu mọi người dùng thấy tiện thì giữ.”
Không “deploy”.
Không thông báo lớn.
Chỉ một bước nhỏ thêm vào workflow.
Hiếu thấy vui hơn mức cậu tưởng.
Anh khóa trên nói thêm:
“Thời gian em làm trial tuần này khoảng bao nhiêu?”
“Gần ba tiếng anh.”
“Vẫn trong tổng?”
“Vâng.”
“Ừ. Tuần sau quay lại phần thường. Nếu có thêm việc automation anh sẽ hỏi trước.”
Hiếu gật.
Không biến một task cậu thích thành lý do giao thêm mặc định.
Điều đó khiến cậu càng muốn tiếp tục hơn.
Nam sau call hỏi:
“Anh có đưa cái này vào CV không?”
Hiếu bật cười.
“Em ám CV à?”
“Em tò mò.”
“Có thể.”
“Ghi sao?”
Hiếu nghĩ.
Không thể viết:
Tự động hóa workflow.
Quá lớn.
Cậu nói:
“Chắc ‘xây dựng thử nghiệm validation checker cho một số lỗi lặp trước handoff’.”
Nam gật.
“Nghe đúng.”
“Ừ.”
“Có ghi em test không?”
“Không cần ghi tên.”
Nam cười.
“Nhưng nhớ em.”
“Ừ.”
Buổi chiều, Ngọc nhận thanh toán bài curriculum.
Cô ghi:
200.000.
Tổng thời gian thấp hơn bài trước dù có thêm phối hợp designer.
Điều này làm cô thấy rõ hơn một thứ:
phối hợp tốt có thể tiết kiệm hơn làm một mình rồi sửa muộn.
Cô thêm bài vào portfolio.
Lần này vai trò không chỉ:
Writer.
Mà:
Writer – phát triển từ outline ban đầu; phối hợp editor và designer để chốt cấu trúc carousel.
Đúng.
Không nhận thiết kế.
Không nói planning là của riêng mình.
Tối thứ Sáu, Hiếu và Ngọc đều rảnh nhưng không gặp.
Cuộc hẹn đã là Chủ nhật.
Ngọc ở nhà với bố mẹ.
Hiếu đi ăn cùng Duy và Khánh sau giờ học.
Khoảng hơn chín giờ, Ngọc gửi:
Minh Ngọc: Anh đang ngoài à?
Hiếu: Ừ. Với Duy, Khánh.
Cô:
Minh Ngọc: Thế ăn đi.
Không hỏi mấy giờ về.
Không yêu cầu gọi sau.
Hiếu cũng không báo khi chuyển quán.
Gần mười một giờ, cậu về phòng mới nhắn:
Hiếu: Anh về rồi.
Ngọc đọc lúc đang chuẩn bị ngủ.
Minh Ngọc: Ừ. Ngủ đi.
Cậu:
Hiếu: Em cũng.
Một đoạn chat chẳng có gì để phân tích.
Và chính điều đó làm nó dễ chịu.
Thứ Bảy ngày 6 tháng 3, Hiếu dạy hai lớp.
Ngọc buổi sáng phụ mẹ một số việc trong nhà, chiều xem lại planning sheet của nhóm content nhưng không thêm topic nào. Không phải lúc nào được quyền đề xuất cũng phải cố nghĩ ra một ý.
Khoảng tối, Chi nhắn rủ Chủ nhật đi tiếp một việc đã bỏ dở tuần trước.
Ngọc trả:
Minh Ngọc: Mai tao có hẹn rồi.
Chi:
Linh Chi: Hiếu?
Minh Ngọc: Ừ.
Chi:
Linh Chi: Thế thôi.
Không trêu.
Chủ nhật ngày 7 tháng 3, Hiếu và Ngọc gặp nhau vào đầu giờ chiều.
Hai người không tới quán quen mà đi bộ một đoạn rồi vào một cửa hàng sách khá lớn. Ngọc xem khu truyền thông, marketing và viết lách một lúc nhưng không mua ngay. Hiếu đi qua khu công nghệ, cầm hai cuốn lên đọc mục lục rồi cũng đặt xuống.
Ngọc nhìn.
“Không mua?”
“Chưa chắc cần.”
“Anh trưởng thành.”
“Đừng.”
Cô bật cười.
Hai người vòng sang khu khác.
Không nói việc gần nửa tiếng.
Ngọc tìm thấy một cuốn truyện, đứng đọc vài trang. Hiếu chờ bên cạnh rồi tự lấy một cuốn khác.
Một buổi hẹn mà hai người có thể im cùng lúc nhưng mỗi người đọc thứ riêng.
Không cần liên tục tạo hội thoại.
Ra khỏi hiệu sách, Ngọc mới hỏi:
“Tool được dùng thật rồi?”
“Optional.”
“Thế coi như được?”
“Coi như dùng thử tiếp.”
“Anh khó tính.”
“Đúng mà.”
Cô cười.
Hiếu hỏi:
“Bài curriculum lên chưa?”
“Chưa. Chắc tuần sau.”
“Em có thích bài này nhất không?”
Ngọc nghĩ.
“Không chắc.”
“Em tưởng topic em thích.”
“Thích làm.”
“Khác?”
“Ừ.”
Cô giải thích rằng bài đầu về chọn ngành có cảm giác đặc biệt vì là lần đầu được trả tiền. Bài curriculum cô thấy quy trình thú vị hơn, nhưng sản phẩm cuối chưa chắc là bài cô thích nhất.
Hiếu gật.
Không cần mọi thứ xếp hạng.
Đi thêm một đoạn, Ngọc hỏi:
“Anh có nghĩ việc thích automation sẽ làm anh chán workflow hiện tại không?”
Hiếu nghĩ lâu hơn.
“Có thể nếu phần thường chiếm hết.”
“Giờ?”
“Chưa.”
“Vì?”
“Phần thường cho anh biết cái gì đáng automate.”
Ngọc hơi dừng.
Một câu rất đúng.
Nếu không làm việc thủ công đủ lâu, cậu có thể automate một vấn đề chẳng đáng giải.
“Ừ.”
Cậu hỏi ngược:
“Em vào planning nhiều rồi có chán viết không?”
“Chưa.”
“Thế.”
Ngọc cười.
Hai người đang đứng ở những vị trí giống nhau hơn tưởng tượng.
Một phần việc mới hấp dẫn không nhất thiết phải thay phần cũ.
Đôi khi chính phần cũ là thứ cho phần mới dữ liệu.
Ngọc nói:
“Em có một điều hơi sợ.”
“Gì?”
“Nếu sau này em làm content nhiều, em sẽ bắt đầu nhìn mọi thứ như topic.”
Hiếu bật cười.
“Anh nhìn mọi thứ như workflow.”
“Đấy.”
Cô cười theo. “Nguy hiểm.”
“Thế nghỉ.”
“Không phải nghỉ nghề. Ý em là biết lúc nào đừng biến đời sống thành công việc.”
“Ừ.”
Một lát, họ ngồi xuống ghế ở một khu yên.
Ngọc dựa vai cậu một lúc.
Không phải vì buồn ngủ.
Chỉ dựa.
Hiếu không cử động nhiều.
Hai tay họ vẫn nắm nhau.
Không có điều gì lớn xảy ra.
Ngọc nói nhỏ:
“Em thích ngày hôm nay.”
“Vì?”
“Không biết.”
“Thế cũng được.”
Cô cười.
“Lần này cho anh dùng.”
Hai người ngồi thêm một lúc.
Không ai nói tới ngành A.
Không CV.
Không tiền bài.
Không Nam.
Không designer.
Một tuần mà cả hai đều có công việc khiến mình hứng cuối cùng lại kết thúc bằng một buổi chiều không cần chứng minh gì.
Có lẽ đó là thứ họ sẽ phải học nếu thật sự muốn giữ những công việc mình yêu thích lâu:
không đem chúng đi cùng tới mọi khoảng trống.
Một nghề có thể quan trọng.
Một lựa chọn tương lai có thể quan trọng.
Một mối quan hệ cũng quan trọng.
Nhưng không thứ nào nên chiếm toàn bộ phần còn lại của đời sống chỉ vì nó đang tiến triển tốt.
Hiếu vẫn sẽ mở checker vào tuần sau.
Ngọc vẫn sẽ vào planning và viết bài tiếp.
Nhưng chiều Chủ nhật ấy, chúng chỉ nằm yên trong laptop.
Còn hai người ngồi cạnh nhau, giữa một ngày Hà Nội bình thường, không làm gì có thể đưa vào CV hay portfolio.
Và thời gian ấy vẫn đáng giữ nguyên như vậy.