Tiết Toán sáng thứ Sáu ngày 22 tháng 5 bắt đầu bằng một chồng bài kiểm tra được đặt xuống bàn giáo viên.
Minh Ngọc nhận ra ngay.
Không phải vì cô mong tới mức đếm từng ngày, chỉ là từ lúc làm bài hôm thứ Ba tới giờ, đây vẫn là kết quả đầu tiên đủ cụ thể để biết cách tự học mấy tuần vừa rồi thực sự đứng được tới đâu khi không có Hiếu ở bên.
Linh Chi ngồi cạnh khẽ huých khuỷu tay cô.
“Ra rồi.”
“Ừ.”
“Đoán?”
“Không.”
“Trên tám?”
Ngọc nhìn bạn. “Tao bảo không đoán.”
Chi bật cười. “Mày mất vui thật.”
Bài bắt đầu được chuyền xuống từng dãy.
Ngọc nhìn tên mình xuất hiện ở mép tờ giấy trước khi nhìn điểm.
7,75.
Cô yên vài giây.
Thấp hơn mong muốn.
Khá rõ.
Không phải mức tệ, nhưng sau nhiều tháng học, sau những lần từng đạt chín điểm và sau cảm giác làm bài hôm thứ Ba tương đối ổn, 7,75 chắc chắn không phải con số cô muốn thấy.
Linh Chi nghiêng sang.
“Bao nhiêu?”
“7,75.”
“Cũng được mà.”
Ngọc chưa trả lời.
Câu cũng được lúc này không giúp gì nhiều.
Cô kéo bài về phía mình rồi nhìn từng dấu bút đỏ.
Không có một sai lầm lớn duy nhất.
Một câu mất nửa điểm vì phần điều kiện cô đã sửa nhưng vẫn còn thiếu một trường hợp.
Một phần khác bị trừ vì kết luận chưa đủ.
Câu cuối mới là chỗ mất nhiều nhất. Hướng làm của cô có điểm, nhưng đoạn sau làm quá vội nên không đi tới kết quả đầy đủ.
Tổng lại thành 7,75.
Rất hợp lý.
Chính vì hợp lý nên chẳng có gì để trách ngoài bài làm của mình.
Giáo viên không dành cả tiết để chữa chi tiết từng câu mà chỉ nói những lỗi chung cả lớp mắc nhiều, sau đó yêu cầu học sinh tự xem lại bài, nếu không hiểu phần bị trừ thì hỏi.
Ngọc đặt tờ kiểm tra cạnh vở.
Cảm giác thất vọng vẫn còn.
Cô không cố tự nhủ điểm này chẳng quan trọng.
Nó có quan trọng.
Ít nhất đủ để cho cô thấy trong điều kiện thời gian thật, một số lỗi tưởng đã giảm vẫn chưa biến mất hoàn toàn.
Nhưng 7,75 cũng không biến cô thành người chưa tiến bộ.
Hai chuyện có thể cùng đúng.
Ngọc lấy bút chì, ghi ngay cạnh từng phần mất điểm:
Thiếu trường hợp.
Kết luận chưa đủ.
Câu cuối: phân thời gian muộn.
Ba lý do.
Cụ thể.
Dễ chịu hơn rất nhiều một câu:
Mình làm không tốt.
Đến giờ nghỉ, Linh Chi kéo bài mình sang.
“Câu cuối tao bỏ gần hết.”
“Bao nhiêu?”
“7,25.”
“Ừ.”
Chi nhìn bài Ngọc. “Mày có buồn không?”
“Có.”
“Thầy mày sẽ nói gì?”
Ngọc hơi dừng.
Trước đây câu hỏi này có thể khiến cô tự động đoán Hiếu sẽ an ủi ra sao.
Bây giờ cô lại nhìn bài.
“Chắc hỏi tao mất điểm ở đâu.”
“Không bảo 7,75 vẫn cao à?”
“Có thể không.”
Chi bật cười. “Thầy gì lạnh lùng.”
Ngọc cũng cười nhẹ.
“Không. Vì tao biết 7,75 là 7,75.”
Không cần biến nó thành chín để cô đỡ buồn.
Cô muốn nhìn đúng kết quả rồi sửa đúng phần cần sửa.
Khi hai người đang nói, Hoàng Long từ dãy phía trên đi xuống để trả một quyển tài liệu cho bạn bên cạnh. Đi ngang qua bàn Ngọc, cậu nhìn thấy tờ bài đang mở.
“Câu cuối mày cũng mất à?”
Ngọc ngẩng lên.
“Ừ.”
“Tao làm được nửa xong hết giờ.”
“Giống.”
Long cười. “Cô cho ít thời gian thật.”
Ngọc lắc đầu. “Tao mất hơi lâu câu giữa.”
“Thế thì lỗi mày.”
“Ừ.”
Câu trả lời khiến Long hơi bật cười.
“Nhận nhanh thế?”
“Thật mà.”
Cậu giơ bài mình lên. “Tao 8,25. Câu điều kiện bị trừ.”
“Câu hai?”
“Ừ.”
Ngọc nhìn sơ qua rồi nhận ra lỗi khác mình.
“Chỗ này mày loại luôn trường hợp đúng.”
“Biết rồi. Cô ghi to thế còn gì.”
Cả hai cười.
Long trả tài liệu xong đi về chỗ.
Cuộc nói chuyện chỉ có vậy.
Không có cảm giác những năm lớp mười một.
Không có việc phải nghĩ xem câu nào có ý gì khác.
Một người bạn cùng lớp vừa làm cùng một bài kiểm tra và cùng mất điểm.
Bình thường tới mức Ngọc gần như quên ngay khi giáo viên tiết sau bước vào.
Buổi trưa, cô không nhắn Hiếu điểm ngay.
Không phải thử xem cậu có hỏi.
Cũng không định giấu.
Chỉ đơn giản tối nay Hiếu có Phúc, còn Chủ nhật hai người sẽ gặp trực tiếp. Bài kiểm tra nằm trong cặp, tới lúc đó đưa cho cậu xem còn dễ hơn chụp từng trang.
Ngọc muốn tự đọc nó trước.
Chiều về nhà, cô làm đúng việc đó.
Trải bài lên bàn.
Làm lại ba phần bị trừ mà không nhìn lời giải.
Câu thiếu trường hợp được sửa trong chưa tới hai phút.
Phần kết luận cũng rất đơn giản.
Câu cuối khó hơn.
Lần này không bị đồng hồ thúc, Ngọc giải ra sau gần mười phút.
Cô nhìn.
Vấn đề không phải không biết.
Là lúc kiểm tra đã dùng quá nhiều thời gian ở trước đó, khiến phần cuối phải làm nhanh.
Ngọc ghi thêm:
Không phải học thêm kiến thức. Cần chia thời gian.
Rồi cất bài.
Không làm thêm mười câu cùng dạng.
Tối thứ Sáu, Hiếu học với Phúc như thường lệ.
Sau khi buổi học kết thúc, cậu kiểm điện thoại nhưng không thấy Ngọc báo điểm. Cậu nhớ bài kiểm tra đã làm hôm thứ Ba, cũng biết khả năng hôm nay có thể được trả, nhưng không hỏi ngay.
Nếu có kết quả, Chủ nhật cô sẽ nói.
Không cần đòi quyền biết trước chỉ vì mình là gia sư.
Hiếu mở phần bài đại học cần đọc rồi dành gần một tiếng cho việc của mình.
Tới gần mười giờ, Ngọc mới nhắn:
Minh Ngọc: Anh.
Hiếu: Ừ.
Minh Ngọc: Em có điểm rồi.
Cậu nhìn.
Hiếu: Bao nhiêu?
Minh Ngọc: 7,75.
Hiếu im vài giây.
Không vì số điểm quá thấp.
Mà vì cậu biết nó thấp hơn điều Ngọc mong.
Hiếu: Mất ở đâu?
Ngọc nhìn rồi bật cười.
Đúng thật.
Không phải:
Sao thấp thế?
Cũng không phải:
Không sao.
Chính xác câu cô đã đoán với Chi.
Minh Ngọc: Ba chỗ. Em xem rồi.
Hiếu: Chủ nhật mang bài.
Minh Ngọc: Ừ.
Một lát sau cô hỏi:
Minh Ngọc: Anh không an ủi em à?
Hiếu đọc.
Cậu suy nghĩ thật.
Hiếu: Em buồn không?
Minh Ngọc: Có.
Hiếu: Anh biết.
Cô chờ.
Tin tiếp theo tới:
Hiếu: Nhưng 7,75 không cần đổi thành một điểm khác để đỡ buồn.
Ngọc ngồi yên.
Sau đó cười nhẹ.
Minh Ngọc: Ừ.
Hiếu:
Hiếu: Chủ nhật xem vì sao. Nếu lỗi sửa được thì sửa.
Cô:
Minh Ngọc: Em làm lại rồi.
Lần này cậu hơi cười.
Hiếu: Thế Chủ nhật anh kiểm.
Minh Ngọc: Ừ.
Không có một buổi học khẩn.
Không tăng bài.
Không có câu lần sau nhất định phải chín.
Chỉ một kết quả thật được đặt đúng kích thước của nó.
Sáng thứ Bảy ngày 23 tháng 5, Hiếu dạy cậu học sinh lớp mười cũ tuần thứ ba sau khi quay lại.
Phần bài trường nhiều hơn hai tuần trước, nhưng số lỗi không tăng đáng kể. Cậu học sinh vẫn có vài chỗ bỏ sớm, song lượng bài tự làm được giữ khá đều.
Cuối buổi, người mẹ lại hỏi:
“Hiếu thấy giờ có nên tăng hai buổi chưa?”
Cậu nhìn tập.
“Dạ cháu vẫn thấy một buổi đủ ạ.”
“Nhưng tuần này ở trường cháu nó có bài chỉ được hơn năm.”
“Cô còn bài đấy không ạ?”
Bà lấy ra.
Hiếu đọc.
Điểm không cao thật.
Nhưng hơn nửa phần mất nằm ở nội dung mới vừa học trong tuần, không phải những phần cũ cậu đang kèm.
“Dạ điểm này thấp, nhưng cháu chưa nghĩ chỉ vì một bài mà mình cần tăng ngay.”
Người phụ nữ hơi ngạc nhiên.
“Thế em không lo nó tụt à?”
“Có ạ. Nhưng cháu muốn xem thêm bài tuần sau với phần tự làm. Nếu lỗi lặp lại thì tăng sẽ hợp lý hơn.”
Bà nhìn cậu một lúc rồi gật.
“Thế nghe em.”
“Vâng ạ.”
Hiếu cất bài.
Một con điểm thấp không nhất thiết phải dẫn thẳng tới thêm một buổi học.
Cậu không nghĩ tới Ngọc lúc nói điều đó.
Nhưng vài tiếng sau, khi chuẩn bị bài Chủ nhật cho cô, sự giống nhau mới hiện ra.
7,75.
Một bài hơn năm.
Hai mức khác nhau.
Hai học sinh khác nhau.
Nhưng nguyên tắc vẫn vậy.
Phải biết điểm mất vì đâu trước khi quyết định cần thêm thời gian hay chỉ cần sửa đúng lỗi.
Chiều Huyền học bình thường.
Buổi thứ Bảy hai ca đã bắt đầu quen hơn với Hiếu, nhất là khi cậu giữ khoảng giữa đủ để ăn và nghỉ. Đến cuối ngày vẫn mệt, nhưng là kiểu mệt hợp lý sau hai buổi chứ không phải cảm giác đầu óc bị lấp kín.
Tối đó Hiếu không mở nhóm tìm thêm học sinh.
Dù vẫn còn những khoảng trống.
Dù tiền thêm chắc chắn có ích.
Sáu buổi hiện tại đủ.
Cậu muốn giữ kết luận ấy ít nhất tới cuối tháng như đã tự ghi.
Chiều Chủ nhật ngày 24 tháng 5, Ngọc đặt bài kiểm tra 7,75 lên bàn trước khi Hiếu tới.
Cậu xuất hiện đúng gần ba giờ rưỡi, chào cô Lan, rửa tay rồi lên phòng.
Vừa ngồi xuống đã nhìn thấy tờ giấy.
“Đây?”
“Ừ.”
Ngọc đẩy sang.
“Anh xem.”
Hiếu không nhìn điểm đầu tiên.
Cậu đọc từng chỗ giáo viên đánh dấu.
Sau đó hỏi:
“Em làm lại chưa?”
Ngọc đưa tờ khác.
“Đây.”
Cậu cầm.
Câu đầu sửa đủ.
Câu thứ hai đầy đủ.
Câu cuối làm ra.
Hiếu so hai bài một lúc.
“Em biết hết.”
“Ừ.”
“Thế vấn đề?”
“Thời gian với kiểm điều kiện.”
“Ừ.”
Không có kiến thức nào cần giảng lại từ đầu.
Hiếu trả tờ bài.
“Thế hôm nay không ôn lại bài này nữa.”
Ngọc hơi bất ngờ.
“Anh không cho em làm thêm à?”
“Em muốn?”
“Không.”
“Thế.”
Cô bật cười.
Ba giờ ba mươi lăm, họ chuyển sang bài mới.
Hiếu cố ý để Ngọc làm một nhóm câu có giới hạn thời gian ngắn hơn thay vì tăng số lượng. Cậu không ngồi đếm từng giây, chỉ yêu cầu cô tự đặt mốc: nếu một câu chiếm quá lâu mà chưa tiến thêm, phải chuyển.
Ngọc làm.
Một câu mắc ở giữa.
Cô nhìn gần ba phút.
Đánh dấu.
Qua câu sau.
Tới cuối quay lại.
Ra.
Hiếu nhìn đồng hồ.
“Được.”
“Cái này có chữa được 7,75 không?”
“Không.”
Ngọc bật cười.
“Anh lạnh thật.”
“Điểm đã chấm rồi.”
“Em biết.”
“Cái này để bài sau.”
Cô hơi cười.
Đúng.
Không ai sửa được bài đã nộp.
Chỉ sửa được cách mình làm lần tới.
Gần bốn giờ hai mươi, phần học chính xong.
Ngọc nhìn tờ 7,75 vẫn nằm bên cạnh.
“Anh.”
“Ừ?”
“Em tưởng em sẽ buồn lâu hơn.”
Hiếu dựa nhẹ ra ghế.
“Bây giờ hết?”
“Chưa hết hoàn toàn.”
Cô thành thật.
“Nhìn vẫn không thích.”
“Ừ.”
“Nhưng em không thấy kiểu… công sức trước giờ mất hết.”
Hiếu nghe.
Đó là thay đổi lớn hơn số điểm.
“Vì em biết mình sai ở đâu?”
“Có.”
Ngọc nghĩ thêm.
“Với em biết một bài không nói hết.”
Cậu gật.
“Nhưng cũng không được dùng câu đấy để coi thường điểm.”
“Ừ.”
Cô cười.
“Anh lại chặn trước.”
“Vì dễ.”
“Em biết.”
Một bài kiểm tra không nói hết năng lực.
Nhưng nó vẫn nói một phần.
Việc trưởng thành có lẽ nằm ở chỗ không phóng to nó thành tất cả, cũng không thu nhỏ tới mức chẳng còn ý nghĩa.
Ngọc hỏi:
“Nếu bài tới em lại 7,75 thì sao?”
“Xem lỗi.”
“Nếu vẫn lỗi cũ?”
“Thì lúc đấy mới có vấn đề.”
“Nếu lỗi khác?”
“Xem tiếp.”
Cô phá lên cười.
“Anh thật sự không cho em bi kịch.”
“Không cần.”
“Chán.”
Nhưng cô đang cười.
Hiếu thu bài sang một bên.
Ngọc bỗng nói:
“Hôm trả bài Long cũng mất câu cuối.”
Cậu hơi dừng.
Không phải vì tên Long đã lâu không xuất hiện.
Chỉ vì thông tin tới khá bất ngờ giữa câu chuyện về điểm.
“Ừ.”
“Cậu ấy 8,25.”
“Ừ.”
“Bọn em nói đúng mấy câu về bài.”
Hiếu nhìn cô.
“Em đang kể vì muốn kể hay vì nghĩ anh cần biết?”
Câu hỏi khiến Ngọc dừng.
Cô tự kiểm.
“Vì nó liên quan bài.”
“Ừ.”
“Không phải báo cáo.”
“Anh biết.”
Cô hơi cười.
“Em thấy bây giờ em kể chuyện Long bình thường hơn.”
“Ừ.”
“Anh cũng nghe bình thường hơn.”
Hiếu nghĩ.
“Có một chút khó chịu.”
Ngọc bật cười ngay.
“Vẫn có?”
“Có.”
“Nhưng?”
“Không có gì cần làm.”
Cô gật.
Đúng.
Không phải mọi cảm xúc phải biến mất mới gọi là tin tưởng.
Chỉ cần nó không tự động trở thành một yêu cầu dành cho người kia.
Bốn giờ năm mươi lăm, Hiếu cất đồ.
Ngọc gấp bài kiểm tra lại.
Không vò.
Không nhét sâu xuống ngăn bàn.
Đặt vào tập như những bài khác.
7,75 sẽ ở đó.
Một kết quả thật.
Không đẹp.
Không đáng xấu hổ.
Và chắc chắn không đủ sức kéo cô trở lại thành Minh Ngọc của những tháng đầu tiên, người từng cần một con điểm để quyết định mình đang tiến hay lùi.