Sáng thứ Hai ngày 22 tháng 3, Ngọc mở cuốn sổ mới mua từ tháng Mười Hai, lật tới những trang ghi về chương trình A rồi ngồi nhìn khá lâu.
Tối qua cô đã viết rõ một dòng: Chương trình: A. Chốt 21/03/2021. Vậy mà sáng nay căn phòng chẳng khác gì. Laptop vẫn nằm đúng chỗ, những đường link đã lưu vẫn còn nguyên, còn trang so sánh A với C không tự biến mất chỉ vì cô đã quyết định. Ngọc lướt qua những ghi chú cũ, từ lúc còn hỏi sinh viên hai ngành, tới những dòng về curriculum, đường đi, phần thực hành phải tự kiếm và nỗi lo việc làm. Có một thời gian mỗi thông tin mới đều được đặt lên bàn cân. Bây giờ cô không cần bàn cân đó nữa.
Ngọc không xé những trang cũ. Cũng không gạch C khỏi sổ như thể đó là một lựa chọn tệ. Cô chỉ kẹp một tờ giấy nhỏ vào giữa phần so sánh và phần mới, coi như đánh dấu rằng từ đây câu hỏi đã đổi.
Phía sau tờ giấy, cô viết:
Việc cần làm sau khi đã chọn:
kiểm lại thông tin chính thức của chương trình khi cần;
biết những giấy tờ/mốc nào mình phải tự theo dõi;
thử thêm kỹ năng viết, research, presentation;
học đọc dữ liệu cơ bản;
tiếp tục tích sản phẩm thật;
không mở lại quyết định chỉ vì một bài viết trên mạng.
Dòng cuối khiến Ngọc tự cười.
Có vẻ cô hiểu mình khá rõ.
Đến trưa, Linh Chi gọi.
“Mày chốt thật rồi à?”
“Ừ.”
“Bố mẹ biết?”
“Biết.”
“Không còn A với C nữa?”
“Không.”
Chi im hai giây rồi nói: “Tao hơi hụt hẫng.”
Ngọc bật cười. “Mày hụt cái gì?”
“Từ giờ hết được hỏi phần trăm.”
“Tốt.”
“Không tốt. Mất content.”
Ngọc cười lớn hơn. “Mày tự tìm content khác đi.”
Phương ở bên cạnh Chi, có vẻ hai người đang ngồi cùng nhau, lập tức chen vào: “Tao thấy đỡ cho nó. Mấy tháng nghe hai cái tên tao còn thuộc.”
Ngọc nghe hai đứa bạn tranh nhau nhớ xem ban đầu cô từng có ba lựa chọn thế nào, tự nhiên thấy quãng thời gian ấy xa hơn mới một ngày trước.
Chi hỏi: “Thế giờ mày làm gì?”
“Không biết.”
“Mày vừa viết danh sách đúng không?”
Ngọc im.
Chi cười ngay. “Tao biết mà.”
“Có vài việc.”
“Ví dụ?”
“Không kể.”
“Keo.”
Ngọc cười rồi chuyển sang hỏi hai đứa đang ở đâu.
Cuộc gọi sau đó chẳng còn liên quan ngành học. Phương muốn mua một đôi giày mới. Chi đang phân vân có nên cắt tóc. Ngọc góp ý được vài câu rồi bị cả hai chê gu quá an toàn. Một quyết định từng chiếm gần hết đầu óc cô cuối cùng cũng có thể bị đẩy sang một bên để nhường chỗ cho chuyện tóc tai.
Cô thấy thế rất tốt.
Buổi chiều, nhóm content có một bảng topic mở cho tháng tiếp theo. Ngọc nhìn qua nhưng không thấy cần phải đề xuất ngay. Sau vài lần planning, cô đã bớt cảm giác mỗi khi được mở quyền truy cập thì phải chứng minh mình xứng đáng bằng cách đóng góp một ý tưởng mới.
Khoảng ba giờ, người phụ trách nhắn riêng:
Chị: Bài curriculum feedback ổn. Tháng sau em vẫn muốn giữ 2 bài đúng không?
Minh Ngọc: Vâng chị. Em vẫn giữ 2 bài trước ạ.
Chị: Ok. Planning vẫn optional như cũ.
Ngọc đọc rồi trả một chữ cảm ơn.
Không tăng.
Không thêm trách nhiệm chỉ vì tháng vừa rồi đi khá thuận.
Cùng thời điểm ấy, Hiếu đang ở trường và cố không mở email quá thường xuyên.
Sau khi nộp assessment hôm qua, cậu biết kết quả không thể tới ngay. Nhưng mỗi lần điện thoại rung, mắt Hiếu vẫn tự liếc xuống. Hai lần đầu chỉ là tin trong nhóm lớp. Lần thứ ba là mẹ Hạnh nhắn hỏi cuối tuần tới có về không. Cậu trả chưa, vì thứ Bảy vẫn dạy như thường và chẳng có lý do chạy về chỉ một đêm.
Gần bốn giờ, Duy nhìn động tác Hiếu úp điện thoại xuống bàn rồi hỏi: “Chưa có?”
“Chưa.”
“Mày check mail à?”
“Không.”
“Ừ.”
Duy gật với vẻ hoàn toàn không tin.
Hiếu nhìn bạn. “Mày làm bài đi.”
Tới tối vẫn không có mail.
Hiếu không nhắn Ngọc chuyện ấy. Không có gì để báo ngoài việc vẫn chưa có gì.
Ngọc cũng không hỏi.
Hai người nói chuyện chưa tới mười phút, chủ yếu về việc Hiếu có dạy lại bình thường sau Tết chưa và Ngọc đã chính thức thôi so A với C. Khi cô kể mình kẹp một tờ giấy để ngăn phần cũ với phần mới, Hiếu hỏi:
“Em không bỏ phần cũ?”
“Không. Để sau này nhìn xem mình từng nghĩ gì.”
“Ừ.”
“Có khi vài năm nữa em đọc thấy mình rất ngốc.”
Hiếu cười. “Có thể.”
“Anh phải bảo không chứ.”
“Anh không biết.”
Ngọc bật cười. “Được.”
Cuộc gọi kết thúc bằng chuyện chẳng đâu vào đâu về một video My gửi cho cả hai. Không có kết luận nào về tương lai.
Sáng thứ Ba ngày 23 tháng 3, email tới lúc Hiếu đang đứng chờ thang máy ở trường.
Cậu nhìn tên người gửi trước, sau đó mới đọc tiêu đề.
Technical Interview Invitation.
Hiếu không mở ngay giữa hành lang đông người. Cậu bước sang một góc yên hơn, đọc từ đầu tới cuối.
Bài assessment đã được review. Bên tuyển dụng muốn mời cậu vào một buổi phỏng vấn kỹ thuật khoảng bốn mươi lăm phút với hai người trong team. Nội dung có thể xoay quanh bài test, kinh nghiệm hiện tại, cách xử lý một số tình huống thực tế và một phần kiến thức nền liên quan tới scripting/data tooling.
Có ba khung giờ được đề xuất.
Hai khung giữa tuần trùng lớp.
Khung cuối là chiều thứ Hai tuần sau, ngày 29 tháng 3.
Hiếu chọn nó.
Không cần đổi lịch ai.
Sau khi xác nhận, cậu đứng nhìn màn hình thêm vài giây.
Qua assessment.
Không phải offer.
Nhưng thêm một bước.
Cảm giác lần này khác rõ so với vòng CV. Ở vòng trước, cậu còn có thể nghĩ bên tuyển dụng chỉ thấy hồ sơ phù hợp để cho thử. Bây giờ ít nhất đã có người đọc bài cậu làm và quyết định muốn nói chuyện tiếp.
Hiếu nhắn anh khóa trên.
Hiếu: Em được mời interview rồi anh. Chiều thứ Hai tuần sau.
Người kia trả khá nhanh:
Anh: Tốt. Vòng này họ hay hỏi từ chính cái em đã làm, nên đừng học thuộc câu trả lời mẫu. Cái gì không biết thì nói không biết.
Sau đó thêm:
Anh: Và đừng kể dữ liệu nội bộ bên mình.
Hiếu bật cười.
Hiếu: Vâng anh.
Người tiếp theo là Ngọc.
Hiếu: Anh qua test rồi.
Điện thoại bên kia im khoảng một phút.
Sau đó:
Minh Ngọc: Thật?
Hiếu: Ừ. Interview chiều thứ Hai.
Ngọc gửi một biểu tượng cười mà cô hiếm khi dùng.
Minh Ngọc: Em vui thật đấy.
Hiếu nhìn câu ấy.
Không phải em biết anh làm được.
Không biến kết quả thành thứ đã được đoán trước.
Chỉ vui.
Cậu trả:
Hiếu: Anh cũng.
Ngọc gọi ngay khi có thể.
“Anh có hồi hộp không?”
“Có.”
“Bây giờ luôn?”
“Ít.”
“Thế tới thứ Hai chắc nhiều.”
“Có thể.”
Cô cười.
“Anh định chuẩn bị gì?”
Hiếu kể sẽ xem lại bài assessment, phần checker, CV và những kiến thức mình còn chưa chắc. Cậu không định luyện thuộc một bài giới thiệu bản thân dài vì chỉ cần người phỏng vấn hỏi khác một chút là hỏng nhịp.
Ngọc nghe rồi nói: “Em thấy đúng.”
“Em có kinh nghiệm phỏng vấn kỹ thuật?”
“Không.”
“Thế?”
“Em góp ý.”
Hiếu bật cười.
Ngọc hỏi thêm: “Anh có muốn em giúp mock interview không?”
Hiếu dừng một chút.
Không phải cô muốn dạy kỹ thuật. Chắc chỉ hỏi phần giới thiệu hoặc kể kinh nghiệm.
“Có thể cuối tuần.”
“Thế khi nào anh muốn thì nói.”
“Ừ.”
Không chốt ngay.
Buổi chiều thứ Tư ngày 24 tháng 3, Hiếu quay lại workflow bình thường.
Anh khóa trên không giảm việc chỉ vì cậu sắp interview, cũng không giao thêm để “luyện”. Validation checker chạy optional và bắt được một lỗi thiếu action trong file Hiếu. Cậu sửa, handoff xong rồi đóng công việc đúng giờ.
Nam biết chuyện internship từ Duy? Không. Duy không ở team. Nam chỉ biết khi tình cờ thấy Hiếu mở một tài liệu interview rồi hỏi:
“Anh sắp phỏng vấn việc khác ạ?”
Hiếu nhìn.
“Internship hè.”
Nam hơi ngạc nhiên. “Thế anh nghỉ bên này à?”
“Chưa biết.”
“À.”
Nam im một chút rồi hỏi: “Nếu anh đi thì workflow này ai giữ?”
Hiếu cười nhẹ. “Chưa tới đó.”
Nam cũng nhận ra mình đang chạy trước quá xa.
“Vâng.”
Nhưng câu hỏi ở lại trong đầu Hiếu.
Nếu được nhận, cậu không thể chắc vẫn giữ toàn bộ giờ hiện tại.
Một phần có thể bàn giao.
Nam đã tự làm khá nhiều task cơ bản, nhưng Hiếu không vì vậy mặc định cậu ấy sẽ nhận phần mình. Đó phải là quyết định của anh khóa trên và của Nam, tùy scope, thời gian, mức trả.
Hiếu không bắt đầu chuẩn bị bàn giao.
Chưa có gì để bàn giao.
Nhưng lần đầu, cậu nhìn note workflow và thấy nó có giá trị theo một cách khác: không chỉ giúp người mới học, mà giúp một phần công việc có thể tồn tại khi người đang giữ nó thay đổi.
Ngọc trong tuần ấy cũng bắt đầu có một khoảng trống mới.
Sau khi chốt A, cô không còn cần dành hàng giờ so chương trình. Content vẫn chỉ hai bài một tháng. Project trường không có việc gấp. Một số buổi chiều bỗng rộng hơn.
Ngày trước, khoảng trống này dễ biến thành thêm research.
Bây giờ Ngọc thử để nó trống thật.
Chiều thứ Năm, cô đi bộ với mẹ Lan ra một cửa hàng gần nhà, về rồi xem phim. Tới tối mới mở laptop kiểm vài tin nhắn.
Không có cảm giác mình đang lãng phí thời gian trước đại học.
Trong bữa tối, bố hỏi:
“Con chốt rồi thì có định học thêm gì không?”
Ngọc nghĩ.
“Có vài thứ.”
“Tiếng Anh?”
“Con vẫn giữ.”
“Cái khác?”
“Có thể presentation, data cơ bản. Nhưng con chưa định đăng ký lung tung.”
Bố gật.
“Thế tốt.”
Ngọc nhìn ông rồi cười.
“Bố cũng nói câu đó.”
“Câu gì?”
“Không có gì.”
Ông hỏi: “Con có muốn bố tìm khóa nào không?”
Ngọc lắc đầu.
“Chưa. Khi nào con biết mình cần cụ thể gì con tự tìm trước.”
“Ừ.”
Không có thêm lời đề nghị.
Tối thứ Năm, Ngọc nhắn Hiếu:
Minh Ngọc: Em thấy lạ.
Hiếu: Gì?
Minh Ngọc: Chọn xong tự nhiên rảnh.
Cậu:
Hiếu: Thế nghỉ.
Ngọc bật cười.
Minh Ngọc: Em đang nghỉ.
Hiếu: Thế còn gì?
Cô nhìn rồi thấy đúng là chẳng còn gì để phàn nàn.
Thứ Sáu ngày 26 tháng 3, Hiếu dành khoảng một giờ sau giờ học để xem lại assessment theo trí nhớ và note của mình. Cậu không còn đề, nhưng vẫn nhớ những đoạn mình phân vân.
Cậu tự viết ra ba câu người phỏng vấn có thể hỏi:
Tại sao chọn flag thay vì auto-fix?
Tại sao không automate rule có nhiều ngoại lệ?
Nếu tool làm người dùng chậm hơn thì sao?
Những câu ấy cậu trả được.
Phần khiến Hiếu ngại hơn là những câu nền tảng đơn giản mà mình có thể biết nhưng vì căng lại nói vòng vo.
Duy nghe cậu lẩm nhẩm một đoạn rồi nói:
“Mày đang học thuộc à?”
“Không.”
“Nghe giống.”
Hiếu dừng.
Có vẻ hơi giống thật.
Cậu đóng note.
Tối đó, Ngọc hỏi có muốn mock interview không.
Hiếu đồng ý.
Hai người gọi.
Ngọc không hỏi code. Cô chỉ nhìn CV cậu đã gửi trước đó rồi đóng vai người tuyển dụng theo cách rất nghiệp dư.
“Giới thiệu ngắn về anh đi.”
Hiếu bắt đầu:
“Em là Nguyễn Đức Hiếu, hiện đang…”
Ngọc ngắt.
“Anh nói như đọc.”
“Thì phỏng vấn.”
“Nhưng người ta đã có CV.”
Hiếu nhìn màn hình.
“Thế em muốn gì?”
“Em không biết.”
Cô bật cười. “Nhưng em muốn nghe tại sao anh đang học mà lại đi làm phần này.”
Hiếu nghĩ.
Rồi nói lại tự nhiên hơn: cậu bắt đầu từ cơ hội do một người bạn nối, ban đầu chỉ thử một phần kỹ thuật nhỏ, sau đó giữ recurring workflow, dần quan tâm hơn tới chuyện downstream sử dụng output ra sao, documentation và gần đây là validation checker.
Ngọc gật.
“Cái này nghe giống anh hơn.”
Cô hỏi tiếp:
“Lỗi gần nhất của anh là gì?”
Hiếu bật cười.
“Em biết rồi.”
“Em là interviewer.”
“Version.”
Cậu kể ngắn về chuyện dùng nhầm bản nguồn cũ, người phía sau phát hiện trước khi chạy, cách cậu khoanh impact rồi đổi cách quản lý active/archive.
Ngọc hỏi: “Nếu người ta bảo tại sao checklist có mà anh vẫn sai?”
Hiếu dừng.
Câu này từng được cô hỏi thật.
“Vì checklist check version lúc đầu nhưng lỗi phát sinh lúc anh chuyển sang nguồn khác. Checklist đúng nhưng điểm kiểm chưa nằm đúng chỗ lỗi.”
Ngọc gật.
“Được.”
Hiếu nhìn cô.
“Em thích hỏi lỗi à?”
“Người ta hay hỏi mà.”
“Em biết từ đâu?”
“Internet.”
Cậu bật cười.
Mock interview chỉ kéo khoảng hai mươi lăm phút.
Ngọc không chấm điểm. Cô chỉ nói hai chỗ Hiếu nói quá dài và một chỗ dùng từ kỹ thuật tới mức cô không hiểu gì.
“Nhưng người phỏng vấn kỹ thuật hiểu.”
“Có thể.”
“Thế không sửa hết.”
“Ừ.”
Cô cười. “Em chỉ giúp phần kể.”
“Đủ rồi.”
Hiếu hỏi:
“Em có muốn anh trả tiền không?”
Ngọc nhìn.
“Anh thử.”
Cậu cười.
Hai người kết thúc cuộc gọi trong trạng thái khá nhẹ, không biến buổi mock thành một kỳ thi thứ hai.
Thứ Bảy ngày 27 tháng 3 vẫn có hai lớp gia sư.
Hiếu không hủy.
Buổi sáng lớp mười kéo đúng chín mươi phút. Buổi chiều Huyền mang một bài kiểm tra mới, điểm tốt hơn lần trước một chút. Cô bé vui nhưng không quá phấn khích.
Cuối buổi, Huyền hỏi:
“Anh phỏng vấn chưa?”
Hiếu hơi bất ngờ.
“Em nhớ?”
“Hôm trước anh nói internship.”
“Thứ Hai.”
“Chúc anh may mắn.”
“Cảm ơn.”
Rồi cô bé cất sách.
Một lời chúc rất bình thường.
Nhưng trên đường về Hiếu nghĩ nếu sau này thật sự phải giảm gia sư, việc nói với những học sinh này chắc sẽ không dễ như cậu từng tưởng.
Không phải hôm nay.
Chủ nhật ngày 28 tháng 3, Hiếu và Ngọc gặp nhau buổi chiều.
Không ôn interview cả buổi.
Ngọc đã nói ngay từ đầu:
“Em không hỏi nữa.”
“Anh cũng không muốn.”
Hai người đi bộ, ghé một quán nhỏ rồi ngồi ngoài hiên vì thời tiết đã dễ chịu hơn. Ngọc kể Chi đang thật sự đi cắt tóc sau gần một tuần hỏi ý kiến mọi người. Hiếu kể Duy đang đòi cả nhóm đi chơi một hôm sau khi xong đợt bài tập.
Chuyện internship chỉ xuất hiện khi Ngọc hỏi:
“Mai mấy giờ?”
“Hai giờ chiều.”
“Online?”
“Ừ.”
“Ở phòng?”
“Ừ.”
“Thế sáng anh có học không?”
“Có một buổi.”
“Anh vẫn đi?”
“Ừ.”
Ngọc không khuyên nghỉ.
Hiếu cũng không cần tạo nguyên một ngày nghi lễ quanh bốn mươi lăm phút phỏng vấn.
Một lúc sau cô hỏi:
“Nếu anh không qua thì sao?”
Hiếu nghĩ.
“Chắc buồn.”
“Rồi?”
“Làm tiếp.”
Câu trả lời đơn giản.
Ngọc cười nhẹ.
“Nếu qua?”
“Chắc còn vòng nữa hoặc chờ offer. Chưa biết.”
“Ừ.”
Không có nhánh nào cần được sống trước.
Lúc về, Ngọc đứng cạnh Wave một chút trước khi đi vào.
“Mai xong nhắn em.”
“Ừ.”
Cô nhìn cậu.
“Nhưng không cần nhắn giữa lúc nếu đang hoảng.”
Hiếu bật cười.
“Anh không.”
“Em nói trước.”
“Ừ.”
Ngọc cười rồi đi vào.