Sáng thứ Hai ngày 14 tháng 9, Ngọc bắt đầu thử bảng khảo sát nhỏ cho nhóm nội dung.
Không phải khảo sát chính thức quy mô lớn.
Chỉ một biểu mẫu đơn giản gửi trong vài nhóm học sinh quen biết để xem phản hồi có đủ dùng cho bài hay không.
Cô đã sửa câu hỏi nhiều lần.
Câu đầu về cách dùng thời gian sau kỳ thi.
Câu thứ hai về mức độ lo lắng chờ kết quả.
Câu thứ ba về việc tìm hiểu ngành và trường.
Câu thứ tư hỏi nguồn thông tin người trả lời đang dùng.
Câu cuối để mở:
Điều bạn thấy khó nhất sau khi kỳ thi kết thúc là gì?
Ngọc thích câu cuối nhất.
Không đưa lựa chọn.
Không đoán trước.
Quân xem thử rồi nhắn:
Chị cho thêm câu hỏi giới tính không?
Ngọc nhìn.
Ngọc: Bài mình có cần phân tích theo giới không?
Quân:
Quân: Chắc không.
Ngọc: Thế không cần lấy.
Một bạn khác hỏi có nên lấy tên.
Ngọc cũng bỏ.
Không cần nhận diện người trả lời.
Cô bắt đầu hiểu một nguyên tắc khá cơ bản: không phải dữ liệu nào lấy được cũng nên lấy.
Nếu không có mục đích sử dụng rõ ràng, thêm câu chỉ khiến người khác mất thời gian.
Biểu mẫu được gửi.
Ban đầu chỉ vài phản hồi.
Ngọc không ngồi làm mới liên tục.
Cô đóng lại.
Chiều xem.
Ở phía khác, Hiếu nhận một việc kỹ thuật khá giống những phần trước nhưng dữ liệu sạch hơn.
Không khó.
Cậu xử lý gần hai tiếng rồi gửi bản đầu.
Anh khóa trên trả:
Ổn. Em giữ cách này cho mấy phần sau nhé.
Hiếu lưu lại mẫu.
Không có gì đáng kể.
Nhưng chính những việc bình thường như vậy bắt đầu khiến công việc này mang cảm giác ổn định hơn.
Không phải ngày nào cũng phát hiện một lỗi thú vị.
Không phải buổi nào cũng được khen.
Đôi khi chỉ làm đúng phần mình phải làm rồi chuyển cho người sau.
Cậu vẫn thấy muốn tiếp tục.
Đó có lẽ quan trọng hơn cảm giác hào hứng của những tuần đầu.
Buổi trưa, phụ huynh lớp mười nhắn hỏi thứ Bảy này học như lịch cũ đúng không.
Hiếu trả:
Vâng cô, 9 giờ như bình thường ạ.
Một việc nhỏ.
Nhưng cậu thấy hài lòng.
Buổi kỹ thuật cuối tuần nếu có cũng sẽ không mặc định đẩy lớp.
Nếu thật sự xung đột, phải cân.
Không phải cái mới luôn được ưu tiên chỉ vì mới.
Chiều, Ngọc mở khảo sát.
Hai mươi bảy phản hồi.
Không nhiều.
Nhưng đủ để bắt đầu nhìn.
Cô xuất bảng.
Nhìn các cột.
Cảm giác đầu tiên không giống lúc phỏng vấn.
Không có giọng.
Không có gương mặt.
Chỉ dòng.
Lựa chọn.
Một số câu trả lời mở.
Ngọc bắt đầu lọc.
Sau mười phút, cô thấy phần trắc nghiệm hơi chán.
Không ghét.
Nhưng rõ ràng không thú vị bằng lúc nói chuyện trực tiếp.
Cô vẫn tiếp.
Đếm sơ bộ.
Phần lớn người trả lời dùng thời gian để nghỉ và gặp bạn nhiều hơn cô tưởng.
Số người đã bắt đầu tìm ngành nghiêm túc không cao.
Nguồn thông tin phổ biến nhất lại là người quen và mạng xã hội nhiều hơn trang chính thức của trường.
Điểm này khiến Ngọc chú ý.
Cô đọc câu mở.
Lập tức thấy thích hơn.
Có người viết:
Không biết mình nên nghỉ hay phải làm gì tiếp.
Người khác:
Sợ điểm thấp nhưng không muốn xem đáp án nữa.
Một người:
Bố mẹ hỏi ngành liên tục nhưng mình chưa biết thích gì.
Một câu khác:
Thi xong mới thấy mấy tháng nay mình chẳng làm gì ngoài học.
Ngọc đọc rất chậm.
Đây mới là phần khiến cô muốn hiểu.
Cô gọi Linh Chi.
“Chi.”
“Gì?”
“Tao phát hiện tao không thích bảng số bằng câu trả lời mở.”
Chi bật cười.
“Thế survey thất bại?”
“Không.”
“Thế?”
“Bảng vẫn có ích.”
Ngọc nhìn màn hình. “Nhưng tao thấy phần câu chữ thú vị hơn.”
“Thế mày hợp truyền thông rồi.”
“Đừng kết luận nhanh.”
“Rồi rồi.”
Chi cười. “Mày dạo này cái gì cũng cần đủ dữ liệu.”
Ngọc cũng cười.
“Bị lây.”
Cô ghi vào cuốn sổ mới:
Khảo sát: thích thiết kế câu hỏi + đọc câu mở.
Phần đếm/tổng hợp: làm được, không ghét, nhưng ít hứng hơn.
Có thể thích dữ liệu khi nó dẫn tới câu hỏi về người thật.
Một dòng cuối:
Không phải cứ thích “người dùng” nghĩa là thích toàn bộ marketing.
Ngọc nhìn.
Rất đúng.
Tối thứ Hai, cô gửi Hiếu một ảnh chụp phần ghi chú.
Cậu đọc.
Hiếu: Thế em đã thử thật.
Minh Ngọc: Ừ.
Cậu:
Hiếu: Có đổi tỷ lệ không?
Ngọc:
Minh Ngọc: Chưa.
Hiếu:
Hiếu: Anh đoán.
Cô:
Minh Ngọc: Đừng tự mãn.
Ngọc kể thêm:
Minh Ngọc: Em thấy mình thích câu trả lời mở hơn nhìn số.
Hiếu:
Hiếu: Nhưng số có giúp em thấy cái gì khác dự đoán không?
Cô dừng.
Có.
Nguồn thông tin học sinh dùng là một ví dụ.
Minh Ngọc: Có.
Cậu:
Hiếu: Thế phần số vẫn có thứ em thích.
Ngọc nhìn.
Minh Ngọc: Không phải bản thân số.
Hiếu: Ừ. Là thứ nó chỉ ra.
Cô:
Minh Ngọc: Đúng.
Một câu hỏi khá đơn giản.
Nhưng giúp Ngọc gọi đúng điều mình vừa cảm thấy.
Không phải cô ghét dữ liệu.
Cô chỉ không hứng với dữ liệu tách khỏi con người hoặc vấn đề cụ thể.
Nếu con số giúp thấy một điều không ngờ về cách người khác nghĩ, cô lại muốn xem.
Ngọc thêm dòng vào sổ.
Cô hỏi:
Minh Ngọc: Anh hôm nay có gì mới?
Hiếu:
Hiếu: Không.
Cô:
Minh Ngọc: Thật?
Hiếu: Làm một file. Xong. Gửi. Được bảo giữ cách đó.
Ngọc cười.
Minh Ngọc: Nghe chán.
Hiếu:
Hiếu: Ừ.
Minh Ngọc: Anh vẫn thích?
Cậu nghĩ.
Hiếu: Có.
Cô nhìn.
Đây cũng là dữ liệu.
Một công việc không thể chỉ được đánh giá bằng những ngày thú vị nhất.
Nếu một ngày rất bình thường vẫn không khiến mình muốn bỏ, có lẽ mới đáng chú ý.
Ngọc nhắn:
Minh Ngọc: Thế cái này quan trọng hơn buổi đầu được khen.
Hiếu đọc khá lâu.
Hiếu: Có thể.
Thứ Ba ngày 15 tháng 9, Ngọc quay lại trường để gặp cô hướng nghiệp thêm một lần.
Không phải vì có việc gấp.
Cô muốn hỏi về một số trường có ngành gần truyền thông và marketing.
Cô giáo đưa vài gợi ý nhưng không xếp hạng.
“Em nên xem chương trình cụ thể từng trường.”
“Vâng.”
“Cùng tên ngành nhưng môn có thể khác khá nhiều.”
“Em đang xem.”
“Điểm dự kiến?”
Ngọc hơi dừng.
Điểm thi chính thức chưa có.
Không nên đoán quá nhiều.
“Em chưa muốn tính sát ạ.”
“Đúng.”
Cô giáo nói. “Chờ kết quả rồi lọc thực tế.”
Ngọc gật.
Một giai đoạn nữa vẫn phải đợi.
Trên đường về, cô ghé cùng Phương mua đồ.
Hai người nói chuyện ngành.
Phương hỏi:
“Ngọc, mày có sợ chọn sai không?”
“Có.”
“Thế sao trông mày bình tĩnh thế?”
Ngọc bật cười.
“Tao vẫn sợ.”
“Nhưng?”
“Chắc vì tao bắt đầu nghĩ không có cách biết chắc trước.”
Phương nhìn.
Ngọc nói tiếp:
“Mình chỉ tìm đủ để giảm khả năng chọn kiểu tưởng tượng thôi.”
“Nhỡ vẫn sai?”
“Thì sau sửa.”
Phương hơi cười.
“Nghe đơn giản.”
“Không đơn giản.”
Ngọc cũng cười. “Nhưng không còn cách nào khác.”
Câu ấy theo cô tới chiều.
Không chỉ ngành.
Rất nhiều thứ đều như vậy.
Công việc Hiếu.
Cách cô tham gia nhóm.
Ngay cả chuyện giữa hai người.
Không ai có thể biết trước một trăm phần trăm.
Tìm hiểu.
Thử.
Đặt giới hạn.
Rồi điều chỉnh.
Một cách sống không lãng mạn lắm.
Nhưng có vẻ hợp với cả hai.
Chiều cùng ngày, Hiếu gặp Duy ở trường.
Hai người giải quyết một phần việc nhỏ rồi ra ngoài mua nước.
Duy hỏi:
“Chủ nhật đi đâu?”
Hiếu nhìn.
“Sao mày biết?”
“Mày không online cả chiều.”
“Liên quan?”
“Không.”
Duy cười. “Tao đoán.”
Hiếu không giấu.
“Đi với Ngọc.”
“Lần mấy rồi?”
“Không đếm.”
Duy nhìn.
“Thật không?”
Hiếu nghĩ.
Cậu biết.
Nhưng không muốn nói.
“Khoảng mấy lần.”
Duy bật cười.
“Thế vẫn chưa?”
“Chưa gì?”
“Đừng làm trò.”
Hiếu im.
Duy uống một ngụm rồi nói:
“Tao không ép. Tao chỉ tò mò.”
“Chưa.”
“Vì vẫn muốn xem có hợp?”
Hiếu hơi bất ngờ.
“Ngọc kể với mày?”
“Không.”
Duy nói. “Mày hồi trước nói đại ý thế.”
Hiếu nhớ.
Có thể trong một lần bạn hỏi.
“Ừ.”
Duy dựa ra ghế.
“Thế thấy sao?”
“Ổn.”
“Ổn kiểu công việc hay ổn kiểu người?”
Hiếu bật cười.
“Khác à?”
“Rất khác.”
“Anh thấy muốn gặp tiếp.”
Duy gật.
“Thế còn gì cần xem?”
Hiếu suy nghĩ.
Câu này giống Linh Chi từng hỏi Ngọc.
“Không biết.”
Duy cười.
“Hay mày đang đợi một lúc nào đó tự nhiên thấy đủ?”
Hiếu không trả lời.
Bởi câu ấy chạm khá đúng.
Duy nói tiếp:
“Đừng hiểu tao giục. Nhưng đôi lúc chờ cũng là một lựa chọn.”
Hiếu nhìn.
“Ý?”
“Nếu cả hai đều biết rồi, vẫn đi chơi đều, vẫn thích nhau, mà không ai nói vì muốn chắc hơn…”
Duy nhún vai.
“Thì cũng được. Nhưng chờ càng lâu không tự làm mọi thứ chắc hơn đâu.”
Hiếu im.
Không khó chịu.
Duy không ép cậu phải tỏ tình hôm nay.
Chỉ chỉ ra một điều.
Thời gian tự nó không tạo ra sự chắc chắn.
“Với cả,” Duy nói, “không có cái mốc nào báo mày ‘đủ dữ liệu rồi’ đâu.”
Hiếu bật cười.
“Nghe giống Ngọc.”
“Thế càng đáng lo.”
Cả hai cười.
Trên đường về, câu ấy vẫn ở lại.
Hiếu từng nghĩ sau khi hết gia sư, hai người nên gặp nhau một thời gian để xem ngoài chuyện học có thật sự hợp hay không.
Họ đã làm.
Không phải một tuần.
Hơn một tháng.
Có quán.
Có đi bộ.
Có những ngày không gặp.
Có chuyện đồng ý.
Có chuyện khác quan điểm.
Có lúc bận.
Có lúc chỉ nói chuyện rất nhạt.
Và Hiếu vẫn muốn gặp Ngọc.
Không phải vì thói quen cũ.
Không phải vì cần một người nghe.
Không phải vì cô là người duy nhất hiểu.
Cậu có bạn.
Có gia đình.
Có công việc.
Nhưng vẫn muốn cô có một chỗ riêng.
Hiếu không nhắn ngay.
Cậu về phòng.
Làm việc.
Ăn.
Tới tối mới mở Messenger.
Ngọc vừa gửi:
Minh Ngọc: Em hôm nay đi hỏi thêm trường.
Cậu trả:
Hiếu: Có thu hẹp không?
Cô:
Minh Ngọc: Chờ điểm rồi mới lọc.
Hiếu:
Hiếu: Ừ.
Một lát, cậu gõ:
Hiếu: Duy hỏi anh một câu.
Ngọc đọc.
Minh Ngọc: Gì?
Hiếu nhìn màn hình khá lâu.
Rồi:
Hiếu: Nó hỏi bọn mình còn cần xem bao lâu mới biết có hợp.
Ngọc ngồi yên.
Không nghĩ Duy sẽ chạm đúng chuyện này.
Cô hỏi:
Minh Ngọc: Anh trả gì?
Hiếu: Không biết.
Ngọc cười nhẹ.
Minh Ngọc: Đúng anh.
Cậu:
Hiếu: Nhưng nó nói một câu đúng.
Minh Ngọc: Câu gì?
Hiếu:
Hiếu: Không có mốc nào tự báo đủ dữ liệu.
Ngọc đọc.
Lâu hơn.
Cô không trả ngay.
Không phải vì sợ.
Chỉ vì câu này buộc cô nhìn thẳng vào điều cả hai đã trì hoãn khá lâu.
Ban đầu họ có lý do rất rõ để không nói.
Ngọc còn là học sinh lớp mười hai.
Hiếu còn là gia sư được mẹ cô trả tiền.
Kỳ thi trước mắt.
Cả hai không muốn một lời tỏ tình chen vào cấu trúc đó.
Sau kỳ thi, lý do ấy biến mất.
Họ lại cho mình thêm thời gian để xem khi không còn chuyện học có vẫn muốn ở cạnh nhau không.
Bây giờ câu trả lời đã khá rõ.
Ít nhất với Ngọc.
Cô gõ:
Minh Ngọc: Anh thấy nó đúng không?
Hiếu:
Hiếu: Có.
Ngọc nhìn.
Minh Ngọc: Em cũng.
Một khoảng.
Không ai viết thêm.
Cả hai cùng biết đoạn tiếp theo nằm rất gần một điều họ đã tránh gọi tên suốt nhiều tháng.
Hiếu gõ trước:
Hiếu: Nhưng anh không muốn nói chuyện này qua Messenger.
Ngọc gần như cười ngay.
Minh Ngọc: Em cũng không.
Cậu:
Hiếu: Ừ.
Cô:
Minh Ngọc: Thế khi nào?
Hiếu nhìn.
Đây là câu hỏi không còn đường vòng.
Nhưng cậu vẫn không biến nó thành một lịch tỏ tình cụ thể.
Hiếu: Lần tới gặp.
Ngọc đọc.
Tim nhanh hơn một chút.
Không tới mức hoảng.
Chỉ rõ.
Minh Ngọc: Được.
Hai người dừng ở đó.
Không ai nói tối nay mình đang nghĩ gì.
Không ai gửi câu em biết anh định nói gì.
Cũng không ai đổi lời hứa cũ thành lời tỏ tình qua màn hình.
Nhưng một bước đã được thực hiện.
Lần đầu, họ không còn nói sau này một cách mơ hồ.
Không còn đợi thi.
Không còn đợi hết quan hệ gia sư.
Không còn đợi xem có hợp.
Chỉ còn một lần gặp kế tiếp.
Và một câu chuyện mà cả hai đều đã biết mình sẽ không tiếp tục để nó trôi sang hai chữ:
để sau.