Cuộc tranh luận giữa Cassian và David vẫn chưa đi đến hồi kết. Những bản báo cáo về sản lượng, chi phí vận hành và tiền công nằm rải rác trên chiếc bàn dài. David liên tục chỉ vào những con số trong đó, cố chứng minh rằng quyết định giảm tiền công của mình là điều không thể tránh khỏi.
"Ông cũng phải hiểu cho tôi. Hơn một trăm cỗ máy không thể tự nhiên xuất hiện mà không tiêu tốn chi phí. Tiền bảo dưỡng, sửa chữa và khấu hao đều phải được tính vào giá thành sản phẩm."
David nói, giọng đã bắt đầu mất kiên nhẫn.
"Tôi hiểu điều đó. Nhưng không có nghĩa mọi khoản chi đều nên trở thành gánh nặng của người lao động đâu, ông David!"
Cassian vẫn giữ vẻ bình thản.
Ngồi bên cạnh David là Daniel, đại diện chính phủ được cử đến giám sát và tham gia giải quyết những bất đồng tại xưởng dệt. Ông thuộc thế hệ quan chức cải cách mới, nổi tiếng với quan điểm cứng rắn về kinh tế và trách nhiệm cá nhân.
"Tôi nghĩ vấn đề ở đây không chỉ nằm trong những con số của ông David đâu."
Daniel lên tiếng. Ánh mắt ông hướng về phía nhóm công nhân đang đứng gần cửa. Vài người trong số họ vẫn còn vẻ bất bình sau cuộc đình công vừa rồi.
"Thành thật mà nói, tôi không đồng tình với cách làm của Thánh Điện và một vài người khác. Cứ mỗi khi người dân gặp khó khăn, các vị lại mang thức ăn đến phát miễn phí. Nhưng liệu đó có thực sự là cách giúp họ thoát khỏi cảnh nghèo khó?"
Cassian chưa kịp đáp, Daniel đã tiếp tục:
"Người dân cần được khuyến khích lao động, chứ không phải quen với việc chờ đợi sự bố thí. Một xã hội không thể phát triển nếu mọi người chỉ biết đòi hỏi quyền lợi mà không chịu tạo ra giá trị."
Một công nhân cau mày, định lên tiếng phản bác. Người đứng cạnh phải giữ ông ta lại. Daniel dường như không để tâm đến phản ứng ấy. Ông quay sang Cassian, giọng điệu trở nên gay gắt hơn.
"Thay vì tiếp tục phát thức ăn, tại sao ông không dùng số tiền đó để tổ chức các chương trình lao động, hoặc hướng dẫn họ tìm kiếm công việc? Cứ duy trì cách cứu trợ như hiện tại, chẳng khác nào nuôi dưỡng sự phụ thuộc."
Cassian không lập tức đáp lời. Ông nhìn những công nhân đang đứng phía đối diện, rồi mới quay lại Daniel.
"Ông nghĩ họ chưa từng muốn có một công việc ổn định sao?"
Câu hỏi khiến Daniel hơi cau mày.
Silvan từ đầu đến giờ vẫn im lặng quan sát. Cậu hiểu rằng lời Daniel không hoàn toàn vô lý, nhưng ông ta đang nhìn nhận vấn đề quá phiến diện.
"Ngài Daniel, tôi nghĩ ngài đang bỏ qua một vài vấn đề."
Daniel chuyển ánh mắt sang cậu.
"Cậu có ý kiến gì sao?"
"Ngay cả những nhu cầu cơ bản, người nghèo còn chưa được đáp ứng đầy đủ. Nếu không có nền tảng tối thiểu, làm sao có thể yêu cầu họ lập tức tạo ra giá trị được?"
Silvan không lớn tiếng, nhưng đủ để những người xung quanh nghe rõ.
"Ngài đã có hơn hai mươi năm được học hành, tiếp cận tri thức và xây dựng các mối quan hệ cần thiết. Đó là những điều kiện giúp ngài có được vị trí ngày hôm nay. Vậy còn những người chưa từng có cơ hội đến trường thì sao?"
Sắc mặt Daniel trở nên khó coi. David cũng ngẩng lên khỏi những bản báo cáo, chăm chú theo dõi cuộc đối thoại.
"Tôi đồng ý rằng người dân cần chủ động lao động. Nhưng muốn họ làm được, trước hết phải tạo ra một môi trường đủ điều kiện để họ bắt đầu."
Cậu hướng mắt về phía những công nhân.
"Chẳng hạn, chúng ta có thể mời một đội ngũ tư vấn độc lập đến đánh giá lại các khoản khấu hao máy móc. Hơn nữa, khi hàng hóa đến tay người tiêu dùng, chính họ mới là những người phải gánh chịu phần chi phí tăng thêm đó. Nếu chúng thực sự hợp lý, hãy tìm cách phân bổ chi phí sao cho cả chủ xưởng lẫn người lao động đều có thể chấp nhận."
"Chính phủ cũng có thể cân nhắc các khoản trợ cấp dành cho hộ nghèo và người đang tìm việc. Quan trọng hơn, chúng ta cần tạo điều kiện để con em họ được đến trường. Nếu vấn đề mù chữ không được giải quyết, những thế hệ sau vẫn sẽ tiếp tục mắc kẹt trong hoàn cảnh của cha mẹ mình."
Daniel tựa lưng vào ghế.
"Cậu nói nghe thật dễ dàng. Những khoản trợ cấp ấy lấy từ đâu? Cậu có biết ngân sách chính phủ phải chi trả cho bao nhiêu vấn đề không?"
"Tôi không phủ nhận khó khăn về ngân sách."
Silvan đáp lại, không hề tỏ ra lúng túng.
"Nhưng nếu không đầu tư vào con người ngay từ bây giờ, chúng ta có thể sẽ phải bỏ ra nhiều hơn để giải quyết những hậu quả trong tương lai."
Căn phòng trở nên yên ắng trong giây lát. Một vài công nhân nhìn nhau, dường như lần đầu tiên họ được nghe vấn đề của mình đặt trong một cuộc thảo luận rộng hơn chuyện tiền công.
Cassian lúc này mới tiếp lời:
"Cậu ấy nói đúng. Nhưng chúng ta cũng không thể chỉ trông chờ vào trợ cấp của chính phủ."
Ông quay sang David, giọng điệu trở lại ôn hòa.
"Tôi có thể giới thiệu cho ông một đối tác đến từ Đế quốc Anch. Họ chuyên về sản xuất công nghiệp, đặc biệt chú trọng đến sản lượng và độ chuẩn xác. Nếu hợp tác với họ, xưởng dệt có thể cải thiện hiệu suất, đồng thời giảm bớt những chi phí không cần thiết."
David có vẻ quan tâm hơn. Ông nhìn Cassian, chờ đợi phần còn lại.
"Còn về phía tôi, tôi dự định gây dựng một thương hiệu dệt thủ công riêng. Phương thức sản xuất và thị trường sẽ khác với xưởng của ông. Nó có thể tạo thêm công việc cho người lớn tuổi và những hộ gia đình nghèo ở khu vực phía Tây Nadi."
Lần này, ngay cả những công nhân đang bất bình cũng bắt đầu chú ý đến lời đề nghị của Cassian. Cuộc thương lượng cuối cùng cũng đi đến thống nhất. Hai bên đồng ý dành một tuần để hoàn tất các thủ tục cần thiết, văn bản thỏa thuận sẽ được công bố chính thức vào tuần tới. Trước khi rời khỏi xưởng dệt, Cassian không ngừng tấm tắc khen ngợi Silvan.
"Vừa nãy cậu tranh luận tốt lắm. Tôi thay mặt những người dân nơi đây cảm ơn cậu."
Cậu gật đầu cám ơn vì lời khen. Sau đó Silvan và tổ đội trở lại Thánh Điện.
"Hôm nay vất vả rồi, Silvan. Nếu từ giờ đến cuối tuần cậu có thể hoàn thành đủ bảy mươi mốt quyển Kinh Thánh, tôi sẽ đặc cách cho cậu thăng lên Chấp sự."
Alist nói tiếp:
"Một người bạn cũ của tôi sẽ ghé thăm Thánh Điện trong thời gian tới. Tiện thể, ông ấy cũng có thể làm chứng cho buổi thăng cấp của cậu."
Đôi mắt Silvan lập tức sáng lên. Cậu vốn đã dành không ít thời gian cho việc học Kinh Thánh, nhưng cơ hội được thăng lên Chấp sự sớm hơn dự kiến vẫn khiến cậu không khỏi phấn khởi.
"Cảm ơn ngài!"
Vừa dứt lời, Silvan lập tức quay người, chạy thẳng về phía phòng lưu trữ. Bóng dáng cậu nhanh chóng khuất sau hành lang, để lại hai người phía sau. Có vẻ như cậu đã tìm được thêm một lý do để chăm chỉ học tập.
Cố lên, Silvan!
Những ngày tiếp theo, phòng lưu trữ gần như trở thành nơi ở thứ hai của Silvan. Cậu vùi đầu vào những trang Kinh Thánh từ sáng đến tối. Trên chiếc bàn dài, những quyển sách được xếp thành từng chồng, vài cuốn đã đọc xong nằm chồng lên nhau bên cạnh những cuốn còn dang dở. Silvan gần như không rời khỏi chỗ ngồi, chỉ thỉnh thoảng dừng lại để gặm vài mẩu bánh mì rồi tiếp tục công việc. Thậm chí, cậu còn xin nghỉ toàn bộ lịch học ở trường để tập trung chuẩn bị cho buổi thăng cấp.
Ngày nối tiếp ngày, những trang sách lần lượt được lật qua. Có những đoạn cậu đã thuộc lòng từ trước, nhưng vẫn kiên nhẫn đọc lại để tránh bỏ sót bất cứ điều gì. Đến ngày cuối cùng, sau khi hoàn thành quyển cuối cùng, Silvan quyết định bắt đầu đọc lại toàn bộ bảy mươi mốt quyển Kinh Thánh thêm một lượt nữa. Cậu không muốn để xảy ra bất kỳ sai sót nào vào ngày quan trọng như vậy. Thế nhưng, khi những dòng chữ trước mắt bắt đầu nhòe đi, Silvan mới nhận ra mình đã mệt mỏi đến mức nào. Cậu cố đọc thêm vài dòng, nhưng mí mắt ngày càng nặng trĩu. Cuối cùng, đầu cậu gục xuống bàn giữa những quyển sách còn đang mở.
Không biết đã qua bao lâu, một giọng nói lanh lảnh vang lên bên tai:
"Mau dậy đi Silvan, bạn của Alist tới rồi kìa, không là thành công cốc đấy!"
Vespe đứng bên cạnh bàn, vẻ mặt vừa sốt ruột vừa có chút buồn cười. Silvan choàng tỉnh. Cậu mất vài giây mới nhận ra mình đã ngủ quên, rồi lập tức ngồi thẳng dậy.
"Đến rồi sao?"
"Đúng vậy. Mau chuẩn bị đi!"
Vespe thúc giục cậu rời khỏi phòng lưu trữ. Trên đường đến phòng họp, cô tranh thủ nhắc lại những quy tắc của buổi thăng cấp. Người tham gia phải hoàn thành bài kiểm tra theo đúng trình tự quy định. Nếu thất bại, Silvan sẽ không được thử lại ngay mà phải chờ thêm ba tháng mới có cơ hội tiếp theo. Nghe đến đó, bước chân cậu thoáng chậm lại. Ba tháng. Chỉ nghĩ đến việc phải chờ thêm từng ấy thời gian sau khi đã dành gần như toàn bộ những ngày vừa qua để chuẩn bị, Silvan cũng cảm thấy áp lực.
"Đừng căng thẳng quá. Cậu đã đọc hết bảy mươi mốt quyển rồi còn gì?"
Vespe động viên
Silvan khẽ gật đầu. Cậu cố gắng nhớ lại những gì mình đã học, nhưng càng muốn trấn tĩnh, đầu óc lại càng trở nên rối bời. Chẳng mấy chốc, cả hai đã đến trước phòng họp. Cánh cửa lớn khép kín, bên trong dường như đã có người chờ sẵn. Silvan chỉnh lại trang phục, hít một hơi thật sâu rồi bước vào.
Một căn phòng rộng hiện ra trước mắt. Alist đã có mặt ở đó, bên cạnh là một người đàn ông xa lạ. Sự chú ý của Silvan lập tức hướng về vị khách ấy. Người đàn ông ngồi bên cạnh Alist trông chỉ khoảng ngoài bốn mươi. Mái tóc dài màu bạc buông xuống qua vai, tương phản với gương mặt vẫn còn giữ được những đường nét trẻ trung. Ông mặc một bộ trang phục tối màu, dáng vẻ ung dung, không để lộ quá nhiều cảm xúc. Đôi mắt bình thản ấy khẽ chuyển về phía Silvan khi cậu bước vào phòng.
Cậu không biết người này sẽ hỏi mình những gì, cũng không thể đoán trước buổi thăng cấp sẽ diễn ra như thế nào. Trong đầu Silvan, bảy mươi mốt quyển Kinh Thánh lại lần lượt hiện lên. Cậu âm thầm lẩm nhẩm Bảy Lời Răn, cố gắng giữ cho tâm trí bình tĩnh.
#TanSinh