Ch.98

Ánh sáng xanh từ màn hình máy tính bảng lại hắt lên gương mặt đang chìm đắm trong dòng suy tư của Trung tướng Nguyễn Đình Uyên. Tò mò trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết, vị hiệu trưởng tiếp tục nhấp chuột chọn đoạn video thứ hai trong chuỗi bài giảng trực tuyến của Vũ Thái trên nền tảng dark web.

Tiêu đề hiện lên rõ mồn một: Nghệ thuật nhận diện tâm lý tội phạm và phần tử ẩn giấu giữa chốn đông người.

Không còn là những lý thuyết chung chung hay giáo trình khô khan của cảnh sát hình sự truyền thống, Vũ Thái xuất hiện trong khung hình với phong thái điềm tĩnh, lạnh lùng. Gã không dùng lời nói mà tiếp tục sử dụng ngôn ngữ ký hiệu kết hợp với các góc quay cận cảnh chi tiết do thiết bị trợ lý ảo thực hiện.

= Bài học thứ hai hôm nay, — giọng tổng hợp của AI vang lên đều đặn trong căn phòng làm việc tĩnh lặng — cách lọc ra một kẻ có tâm lý tội phạm hoặc đang mang trọng tội giữa một biển người tấp nập tại bến tàu, nhà ga hay quảng trường công cộng. Kẻ có tội không bao giờ đi đứng giống người bình thường, bởi vì hệ thần kinh của chúng luôn bị bóp nghẹt bởi sự cảnh giác cưỡng bức.

Hiệu trưởng Uyên chăm chú nhìn vào màn hình, nơi Vũ Thái đang minh họa trực quan bằng các đoạn clip mô phỏng dáng di chuyển.

Dáng đi miết gót và ép sát tường: Người bình thường khi di chuyển ở nơi đông đúc thường bước đi thoải mái, trọng tâm cơ thể phân bổ đều trên cả hai chân và có xu hướng đi ở khoảng giữa luồng người. Ngược lại, kẻ có tâm lý tội phạm luôn có xu hướng di chuyển bám sát các mép tường, hàng rào hoặc các vật cản lớn. Dáng đi của chúng thường nặng nề ở gót chân nhưng nhón nhẹ ở mũi chân như sẵn sàng bứt phá chạy trốn bất cứ lúc nào. Khoảng cách bước chân ngắn hơn bình thường nhưng tần suất nhịp bước lại nhanh và gấp gáp.
Hiệu ứng lệch pha trọng tâm: Khi một người mang theo vũ khí giấu kín hoặc tài sản phi pháp bên người, phần cơ thể ở phía mang vật đó sẽ có xu hướng cứng đơ, không dao động tự nhiên theo nhịp đánh tay. Nếu tay trái đút túi hoặc kề sát hông để giữ vật thể, cánh tay phải sẽ vung vẩy lệch nhịp, tạo ra một sự bất đối xứng rõ rệt trong chuyển động cơ thể mà mắt thường có thể dễ dàng bắt bài nếu chú ý quan sát phần vai.

= Đôi mắt của kẻ phạm tội không bao giờ dám dừng lại quá một giây ở bất kỳ khuôn mặt nào của người đối diện, — Vũ Thái diễn giải qua các ký hiệu tay sắc bén — Chúng sử dụng kỹ thuật "quét góc rộng" nhưng lại né tránh tiếp xúc trực giác.

Sự đảo tròng mắt có chủ đích: Khi đi qua một chốt kiểm an ninh hoặc một nhóm cảnh sát ngầm, người vô tội thường có xu hướng liếc qua một cái rồi đi thẳng. Kẻ có tật giật mình sẽ không dám nhìn vào nhóm đó, hoặc ngược lại, cố tình nhìn chằm chằm để tỏ ra tự nhiên nhưng nhịp chớp mắt lại đột ngột dừng hẳn.
Điểm nhìn vô định vào gáy người phía trước: Thay vì nhìn thẳng về phía trước để quan sát đường đi, kẻ đang trốn chạy hoặc che giấu hành vi phạm pháp thường cắm mặt nhìn chằm chằm vào gáy hoặc bả vai của người đi ngay phía trước mặt mình. Chúng biến người đi trước thành một tấm khiên che chắn tầm nhìn trực diện từ phía sau, đồng thời giữ khoảng cách an toàn tuyệt đối, không cho phép bất kỳ ai áp sát hay vượt lên bên trái.

Sự bất thường trong nhịp thở và cơ vai: Giữa một đám đông đang ồn ào thở khói trong giá lạnh hoặc thảnh thơi trò chuyện, kẻ có tâm lý tội phạm thường có vùng cơ cổ và vai nhô cao, cứng ngắc. Chúng cố gắng kìm nén tiếng thở dài hoặc nhịp thở gấp bằng cách nuốt nước bọt liên tục. Bạn có thể nhận ra điều này thông qua chuyển động lên xuống của yết hầu — nhanh, liên tục và không đồng bộ với nhịp bước chân.
Hành vi tự trấn an vô thức: Tay liên tục chạm nhẹ vào cằm, sờ vành tai, chỉnh lại cổ áo, hoặc vuốt nhẹ qua vị trí cất giấu tang vật. Đó là những phản xạ thần kinh nguyên thủy nhằm tự trấn an bản thân khi mức độ căng thẳng chạm ngưỡng giới hạn.

Xem xong bài giảng thứ hai, Trung tướng Uyên không giấu được vẻ thán phục trong ánh mắt. Ông tiếp tục bấm chuyển sang đoạn video thứ ba — một chuyên đề có tiêu đề đầy khiêu khích: Nghệ thuật tàng hình: Cách đặt ánh nhìn vào một điểm, tỏ ra bình thản và né tránh mọi sự chú ý.

Trên màn hình, Vũ Thái không còn giảng giải về cách bắt bài người khác, mà trực tiếp hướng dẫn cách để biến bản thân thành một kẻ "vô hình" giữa vòng vây của hệ thống giám sát và đám đông.

= Trở thành kẻ tàng hình không có nghĩa là bạn biến mất vật lý, — Vũ Thái ra hiệu — Mà là cách bạn điều khiển sự chú ý của người khác thông qua việc kiểm soát hoàn toàn năng lượng phát ra từ cơ thể.

Làm sao để không bị chú ý khi đi ngược chiều đám đông? Hầu hết mọi người khi di chuyển đều nhìn vào mặt người đi ngược lại để tránh va chạm. Điều đó tạo ra sự tương tác ánh mắt vô thức khiến người ta nhớ mặt bạn. Kỹ thuật của đặc nhiệm ngầm là chọn một điểm cố định nằm ngang tầm mắt nhưng lệch sang bên trái hoặc bên phải khoảng mười lăm độ so với hướng di chuyển — ví dụ như mép biển hiệu cửa hàng hoặc vai áo của một người đi cách bạn ba mét.
Đôi mắt cố định vào điểm đó nhưng tròng mắt mở rộng góc nhìn biên (peripheral vision) để nhận diện chướng ngại vật phía trước. Đối với những người xung quanh, ánh mắt của bạn trông vô hồn, trống rỗng và hoàn toàn không mang tính đe dọa hay né tránh, khiến não bộ của họ tự động bỏ qua sự tồn tại của bạn như một chi tiết nền nhàm chán.

* Xóa bỏ micro-expression (biểu cảm vi mô): Khi đi qua khu vực kiểm soát, khuôn mặt con người thường xuất hiện những biến đổi nhỏ không kiểm soát do lo lắng. Để triệt tiêu điều này, bạn phải thả lỏng hoàn toàn các cơ quanh miệng và trán, tạo ra một vẻ mặt "chết lặng" (deadpan) giống như người đang mệt mỏi chìm trong suy nghĩ cá nhân. Không cười, không nhíu mày, không mím môi. Sự nhàm chán tột độ chính là lớp ngụy trang hoàn hảo nhất trước mọi camera AI nhận diện cảm xúc.

* Tốc độ và nhịp điệu: Muốn né tránh sự chú ý của lực lượng an ninh, tuyệt đối không được đi nhanh hơn hoặc chậm hơn nhịp độ trung bình của đám đông xung quanh quá mười phần trăm. Hãy quan sát nhịp bước của những người xung quanh, đồng bộ hóa tốc độ bước chân, góc vung tay và nhịp thở của mình hòa quyện hoàn toàn vào dòng chảy chung đó. Bạn sẽ trở thành một giọt nước hòa vào đại dương, không một hệ thống quét tự động nào có thể tách rời bạn ra khỏi bối cảnh.

Đúng vào khoảnh khắc Trung tướng Uyên đang chăm chú theo dõi đoạn cao trào của bài học, bỗng nhiên khung hình livestream trên màn hình máy tính bảng giật nhẹ một cái.

Giao diện video đột ngột dừng lại. Không còn hình ảnh Vũ Thái đang diễn giải ngôn ngữ ký hiệu. Thay vào đó, toàn bộ màn hình tối sầm lại, rồi một khung chat bật sáng rực rỡ với dòng chữ màu đỏ chạy chữ kiểu ma trận xuất hiện ngay chính giữa:

> [THÔNG BÁO HỆ THỐNG TRỰC TUYẾN]
> Thầy hiệu trưởng, thầy đừng có phá con, con còn đang kinh doanh đấy!

Hiệu trưởng Uyên sững người, tròng mắt mở lớn hết cỡ. Ông trợn trừng nhìn vào màn hình, đưa tay dụi mắt mấy bận để chắc chắn mình không bị hoa mắt. Cái quái gì thế này? Rõ ràng ông đang truy cập ẩn danh thông qua hệ thống giả lập IOH cực kỳ bảo mật, vượt qua hàng rào dark web với quyền hạn tối cao cơ mà! Tại sao gã học viên Vũ Thái lại có thể nhận diện ra sự hiện diện của ông, thậm chí còn trực tiếp gọi tên và phát đi cảnh báo công khai ngay trên phòng chat ba triệu người như thế này?!

Sự ngạc nhiên nhanh chóng bị gạt phăng sang một bên, nhường chỗ cho lòng tự ái và cơn thịnh nộ bùng nổ trong lồng ngực của một vị tướng đứng đầu học viện.

= Thẹn quá hóa giận! — Hiệu trưởng Uyên đập mạnh bàn, mặt đỏ bừng vì tức giận — Thằng ranh con hỗn xược này! Dám công khai chọc tức cả ban giám hiệu ngay trên không gian mạng ngầm cơ à!

Ông đứng phắt dậy, giật mạnh cánh cửa phòng làm việc, cất giọng quát lớn vọng ra hành lang đầy uy lực:

= Người đâu! Lập tức gọi ngay học viên Vũ Thái lên phòng làm việc của hiệu trưởng ngay lập tức cho tôi! Không chần chừ một giây nào hết!

Chưa đầy mười phút sau, cánh cửa phòng làm việc bị đẩy ra. Vũ Thái bước vào với tác phong chỉnh tề nhưng gương mặt vẫn giữ nguyên vẻ bất cần, lười biếng thường thấy. Gã đứng nghiêm, chào theo đúng điều lệnh quân đội nhưng khóe môi lại phảng phảng một nụ cười thách thức không giấu giếm.

= Báo cáo thủ trưởng, học viên Vũ Thái có mặt theo lệnh triệu tập.

Trung tướng Uyên đứng phắt dậy khỏi ghế, bước vòng qua bàn làm việc, đi thẳng đến trước mặt Vũ Thái. Đôi mắt sắc lẹm của vị trung tướng dán chặt vào gương mặt gầy gò, điềm tĩnh của cậu học viên cá biệt.

= Cậu giỏi lắm, Vũ Thái! — Hiệu trưởng Uyên nghiến răng, giọng nói trầm đục chứa đầy áp lực — Trốn trong khu biệt lập chưa đủ, còn dám lập cả kênh livestream trên dark web, thu tiền triệu, mở lớp dạy dỗ cả thế giới ngầm về kỹ năng trinh thám và nhận diện tội phạm nữa cơ à? Thậm chí cậu còn dám công khai "khè" cả ban giám hiệu ngay trên sóng trực tiếp! Cậu tưởng tôi không biết anh em các cậu đang âm mưu lật tung cái học viện này lên chắc?

Vũ Thái chớp mắt, nhún vai một cách đầy thờ ơ, giọng điệu bình thản đến lạ lùng:

= Thưa thủ trưởng, người xưa có câu "phi thương bất phú", tụi em ở trong khu biệt lập buồn chán quá nên tranh thủ kiếm thêm chút thu nhập trang trải đời sống học viên thôi mà. Hơn nữa, những kiến thức tụi em truyền dạy đều là thực chiến đúc kết từ giáo trình của học viện, có hại gì cho tổ chức đâu ạ?

= Câm miệng! — Hiệu trưởng Uyên quát lớn, giơ tay chặn đứng câu ngụy biện của Vũ Thái — Cậu tưởng tôi gọi cậu lên đây để đôi co chuyện kinh doanh vớ vẩn ấy chắc?

Vị trung tướng hít sâu một hơi, thu lại vẻ tức giận bề ngoài, ánh mắt trở nên sắc sảo và nghiêm cật hơn bao giờ hết. Ông quay người bước về phía bàn làm việc, cầm lấy tập tài liệu mật vừa được in ra từ hệ thống, ném phịch xuống mặt bàn:

= Hãy nhìn vào thực tế ngoài kia đi, Vũ Thái. Lực lượng cảnh sát và an ninh chính quy hiện nay quá phụ thuộc vào hệ thống AI, camera nhận diện khuôn mặt và các thuật toán tự động. Họ quen với việc ngồi văn phòng nhìn màn hình quét dữ liệu đến mức khi đối mặt với tội phạm thực chiến ngoài xã hội — những kẻ biết cách ngụy trang, biết cách kiểm soát tâm lý và lẩn khuất giữa đám đông theo đúng cái cách mà cậu vừa dạy trên mạng — thì lực lượng của chúng ta hoàn toàn mù tịt, lúng túng và bị động!

Vũ Thái đứng im lặng, ánh mắt lóe lên một tia sắc sảo khi nghe đến điểm mấu chốt này.

Hiệu trưởng Uyên chống hai tay xuống bàn, nhìn thẳng vào mắt Vũ Thái bằng một giọng mệnh lệnh không dung thứ sự chối từ:

= Toàn bộ kế hoạch giảng dạy, các chuyên đề nhận biết tâm lý tội phạm, kỹ thuật đọc vị dáng đi, ánh mắt, cách tàng hình và né tránh sự chú ý mà cậu vừa phát sóng... Lập tức khai báo toàn bộ, hệ thống hóa thành một văn bản giáo trình chuẩn hóa hoàn chỉnh cho tôi!

Vũ Thái nhướng mày, tỏ vẻ ngạc nhiên giả trân:

= Thưa thủ trưởng, đây là bí quyết kinh doanh...

= Không có kinh doanh buôn bán gì ở đây hết! — Hiệu trưởng Uyên đanh giọng cắt ngang — Những tiết học mang hơi hướng cổ đại, thực chiến bằng tư duy con người thế này chính là thứ mà lực lượng đặc nhiệm và cảnh sát đang cực kỳ khát khao để bù đắp vào lỗ hổng công nghệ hiện tại!

Vị trung tướng chậm rãi ngả người ra ghế, đưa ra một điều kiện không thể chối từ:

= Hoàn thành việc biên soạn toàn bộ giáo trình này trong vòng ba ngày tới, tôi sẽ chính thức xóa bỏ mọi hình thức kỷ luật còn tồn đọng của bộ tứ, đồng thời phê duyệt chuyển đổi khu biệt lập của các cậu thành Trung tâm Huấn luyện Thực chiến Đặc biệt do chính cậu đứng đầu làm giáo viên hướng dẫn trực tiếp.

Vũ Thái trầm ngâm trong vài giây. Khóe miệng gã khẽ nhếch lên một nụ cười ẩn ý. Một cơ hội tuyệt vời để hợp thức hóa mọi hành động ngầm, lại vừa có thêm quyền lực chi phối cả hệ thống đào tạo của học viện — dại gì mà không nhận.

= Rõ thưa thủ trưởng, — Vũ Thái đứng thẳng người, giơ tay chào dứt khoát — Đảm bảo giáo trình sẽ sắc bén và hoàn hảo đến mức ngay cả những cỗ máy AI tối tân nhất cũng không thể quét ra điểm mù.

Hiệu trưởng Uyên phất tay ra lệnh, khóe môi thoáng hiện một nụ cười hài lòng ẩn giấu trong bóng tối của căn phòng làm việc. Lồng sắt của Học viện Khoa kỹ đang thực sự thay đổi luật chơi, và những kẻ nắm giữ nghệ thuật sinh tồn trong bóng tối mới chính là những kẻ thực sự điều khiển cuộc chơi ấy.