Elias quay lưng khỏi cửa sổ, khỏi bầu trời màu cam đục vẫn còn treo lơ lửng ngoài kia, và ngồi xuống ghế của mình. Màn hình trước mặt anh vẫn mở đúng cửa sổ anh để lại từ sáng, đó là một bài báo cáo tổng hợp khủng hoảng toàn cầu hàng tuần, một tài liệu nội bộ mà bất kỳ ai làm việc trong dự án Genesis cũng bắt buộc phải đọc, dán nhãn màu đỏ ở góc trên: CẬP NHẬT: TUẦN 27, NĂM 2089.
Anh chưa kịp đọc hết sáng nay. Bây giờ, với dư âm cuộc trò chuyện với Camille vẫn còn lởn vởn trong đầu, về đứa con gái tám tuổi hỏi mẹ nó liệu cháy rừng có đau không, và vì thế anh cảm thấy mình cần phải đọc nốt.
"Cậu vẫn còn đọc cái đó à?" Camille đã quay lại bàn cạnh anh, đặt cốc cà phê đã nguội xuống, liếc qua màn hình. "Tớ đọc sáng nay rồi. Đừng đọc lúc bụng đói, tớ cảnh báo trước đấy."
"Tớ chỉ... muốn xem hết thôi," Elias nói, mắt vẫn dán vào màn hình, cuộn xuống phần dữ liệu chi tiết.
BÁO CÁO KHỦNG HOẢNG TOÀN CẦU: TUẦN 27/2089 Tổng hợp bởi Ban Phân tích Chiến lược, Dự án Genesis
Ghi chú của Ban Phân tích: Các con số trên đại diện cho ước tính thận trọng nhất trong ba mô hình dự báo hiện có. Mô hình bi quan nhất cho thấy diện tích đất canh tác có thể giảm thêm 15% trong vòng mười năm tới nếu không có can thiệp mang tính hệ thống.
Elias dừng lại ở dòng cuối cùng, đọc đi đọc lại nó ba lần.
Nếu không có can thiệp mang tính hệ thống.
"Hai phẩy một tỷ," anh nói khẽ, gần như không phải để nói với Camille, chỉ là để chính tai mình nghe thấy con số đó thành lời. "Cậu biết không, khi tớ học đại học, con số đó là ba trăm triệu. Bây giờ nó gấp bảy lần."
"Ừ," Camille ngồi xuống ghế cạnh anh, giọng cô mất đi vẻ đùa cợt thường thấy. "Tớ có một người cô ở bên Bangladesh. Năm ngoái cả làng cô ấy phải chuyển đi vì nước biển dâng ngập ruộng muối. Cô ấy giờ sống trong một trại tạm ở ngoại ô Dhaka. Nói chuyện qua điện thoại với cô, tớ... tớ không biết phải nói gì cả. Mình đang ngồi đây, uống cà phê, làm việc trong một tòa nhà có điều hòa chạy hai mươi bốn trên hai mươi bốn, còn cô ấy thì..."
Cô không nói hết câu. Không cần thiết.
Elias nhìn xuống bảng số liệu một lần nữa. Bốn mươi phần trăm đất canh tác. Sáu mươi mốt quốc gia trong tình trạng khẩn cấp. Một phần ba trẻ em suy dinh dưỡng ở những khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất, con số đó, khi anh cố gắng hình dung nó không phải như một tỷ lệ phần trăm mà như những khuôn mặt thật, những đứa trẻ thật, khiến anh cảm thấy một cơn buồn nôn nhẹ dâng lên trong bụng.
Anh nghĩ đến cuộc họp sáu năm trước, căn phòng gỗ ó-c chó, bảy người sáng lập ký tên vào một văn bản phê duyệt bốn mươi hai tỷ đơn vị tiền tệ. Lúc đó anh mới hai mươi hai tuổi, đứng ở góc phòng với ly nước cam trong tay, chưa hoàn toàn hiểu vì sao một con số lớn đến phi lý như vậy lại được thông qua trong một buổi chiều gần như lặng lẽ.
Bây giờ, sáu năm sau, nhìn vào bảng số liệu này, anh hiểu.
Khi con người đủ sợ hãi, Marguerite từng nói với anh, đứng bên khung cửa sổ khác, một buổi chiều khác, họ sẽ đồng ý với gần như bất cứ điều gì hứa hẹn giúp họ hết sợ.
Lúc đó anh đã nghĩ bà đang nói về một nỗi sợ mơ hồ, trừu tượng, nỗi sợ của những người có quyền lực, ngồi trong phòng họp, ký vào những con số lớn. Nhưng ngồi đây bây giờ, đọc dòng chữ "sáu mươi mốt trên một trăm chín mươi ba quốc gia đã ban bố tình trạng khẩn cấp lương thực," anh nhận ra mình đã hiểu sai. Nỗi sợ đó không trừu tượng chút nào. Nó là nỗi sợ rất cụ thể, rất thật, của một người cô ở Bangladesh phải rời bỏ ruộng muối đã ngập nước biển, của một đứa trẻ tám tuổi hỏi mẹ liệu cháy rừng có đau không.
Và nếu đó là loại sợ hãi đang thúc đẩy bốn mươi hai tỷ đơn vị tiền tệ, đang thúc đẩy hàng nghìn kỹ sư như anh làm việc đến kiệt sức mỗi ngày để xây dựng một thứ có thể, có thể thôi, giúp ngăn những con số này tiếp tục leo thang, thì Elias không thể trách bất kỳ ai trong số họ, kể cả chính mình, vì đã sẵn sàng đánh cược gần như mọi thứ vào nó.
Không phải vì họ ngây thơ. Không phải vì họ không biết cân nhắc rủi ro.
Mà vì, khi đứng trước một bảng số liệu như thế này, câu hỏi không còn là "liệu chúng ta có nên thử hay không." Câu hỏi trở thành: còn cách nào khác nữa không.
"Cậu ổn chứ?" Camille hỏi, nhìn anh với vẻ lo lắng nhẹ.
"Ừ," Elias nói, đóng cửa sổ báo cáo lại, dù những con số vẫn còn in hằn trong đầu anh. "Tớ chỉ đang nghĩ... có lẽ đó là lý do vì sao không ai trong chúng ta thật sự dừng lại để hỏi liệu mình có đang đi quá nhanh hay không. Vì tốc độ, ngay lúc này, cảm giác giống như thứ duy nhất chúng ta còn có."
Camille không trả lời ngay. Cô nhìn ra cửa sổ, về phía bầu trời vẫn còn nhuốm màu cam của khói xa, rồi gật đầu, chậm rãi, như thể cô cũng đang tự hỏi chính câu hỏi đó, và cũng chưa tìm được câu trả lời nào tốt hơn.
Ivan Aivazovsky – The Ninth Wave (1850)