Đợi đến khi không khí đã thực sự vui vẻ, thân mật, Lê Chí Thành mới như vô tình nhắc đến chuyện ruộng đất của họ Mạc:
- Ban nãy chúng tôi nghe dân làng nói gia chủ có chút tranh chấp ruộng đất với người làng An Viễn. Không biết sự tình thực hư ra sao?
Nghe hỏi đến việc ấy, nụ cười trên mặt Mạc Thuý dần nhạt đi. Ông ta khẽ thở dài, đặt chén trà xuống bàn, trầm ngâm giây lát rồi mới nói:
- Chuyện này nói ra thật khiến người ta thêm đau lòng. Tổ phụ tôi năm xưa làm quan đến chức Tả bộc xạ(1), địa vị tôn quý chỉ dưới vài người trong triều, vậy mà cả đời thanh liêm, không màng của cải. Khi cáo lão hồi hương, gia sản đơn bạc, thậm chí còn chẳng bằng nhiều vị tri huyện đương chức. Quan gia lúc ấy cảm phục đức hạnh của Người, mới ra khẩu dụ ban thưởng một ngàn mẫu ruộng tốt. Thế nhưng tổ phụ tôi kiên quyết từ chối, chỉ xin nhận hai trăm mẫu để làm kế sinh nhai cho con cháu.
[1]. Tương đương với Tể tướng
Nói đến đây, Mạc Thuý đứng dậy, đi vài bước rồi quay lại nói tiếp:
- Hai trăm mẫu ruộng ấy đều có điền khế do triều đình ban cấp, hiện nay nhà tôi vẫn còn lưu giữ đầy đủ. Tuy ruộng nằm bên địa phận làng An Viễn, nhưng bởi là ruộng vua ban, mấy chục năm qua không ai dám dị nghị nửa lời. Chỉ có điều...
Ông ta khẽ nghiến răng, sắc mặt hiện lên vẻ căm giận:
- Gần đây, ở làng An Viễn xuất hiện một tên phú ông họ Ngô tên Đường. Ba năm trước, lão dâng đứa con gái thứ ba làm tiểu thiếp cho Tả tướng quân Đỗ Dã Ca, từ đó cậy thế làm càn, ngang nhiên tác oai tác quái. Đến cả huyện quan cũng phải nhịn lão ba phần.
Nói rồi, ông ta cầm chén trà lên uống một ngụm, tựa như muốn nuốt xuống nỗi uất ức trong lòng. Một lát sau mới tiếp lời:
- Phú ông Đường đã đáng ghét, nhưng đứa con trai độc nhất của lão là Quý còn đáng ghét gấp mười lần. Thằng này từ nhỏ đã quen thói ngông cuồng, lại dựa hơi cha và thế lực của Đỗ Dã Ca, thường tụ tập một lũ vô lại, đi khắp nơi hoành hành. Chúng đánh người, cướp của, cưỡng đoạt phụ nữ, không việc ác nào không dám làm.
Mạc Thuý nói đến đây, đôi mắt đã đỏ lên vì giận dữ:
- Trước đây từng có mấy nhà bị hại, liều chết kéo nhau lên huyện kiện cáo. Ai ngờ huyện nha chẳng những không xử lý, mà còn tìm cách ém nhẹm vụ việc. Những người đi kiện sau đó đều bị Quý kéo người đến trả thù, kẻ thì bị đánh què chân, người thì bị đốt nhà. Từ đó, chẳng còn ai dám mở miệng nữa.
Ông ta đập nhẹ tay xuống mặt bàn:
- Cuối năm ngoái, cha con họ Đường lại nảy lòng tham, vin cớ hai trăm mẫu ruộng nhà tôi nằm trên đất An Viễn nên muốn chiếm đoạt. Nhà tôi kiên quyết không chịu, bọn chúng liền kiện lên huyện. May nhờ còn giữ điền khế của triều đình, quan huyện dù muốn thiên vị cũng không dám xử bừa. Nhưng không chiếm được bằng công khai, bọn chúng lại chuyển sang quấy phá. Chuyện như sáng nay, dăm ba ngày lại diễn ra một lần. Thật khiến ba vị tiên sinh phải chê cười rồi!
Nói xong, Mạc Thuý chỉ biết lắc đầu thở dài.
Ba người Trần Nguyên Hy nghe vậy đều đưa mắt nhìn nhau. Họ đều biết Đỗ Dã Ca là ái tướng của Lê Quý Ly, hiện giữ chức Tả tướng quân Đại đoàn Bạch Hổ, thống lĩnh gần một vạn binh mã đóng tại kinh thành. Người này vốn nổi tiếng tham lam, háo sắc, nhiều lần làm chuyện trái pháp luật, từng bị ngự sử dâng sớ đàn hặc. Thế nhưng một mặt do y có công trong quân ngũ, mặt khác lại được Lê Quý Ly đặc biệt che chở, nên chẳng những không bị trừng trị mà quyền thế ngày càng lớn. Với thế lực ấy, một vị huyện quan nhỏ bé làm sao dám đắc tội?
Trần Nguyên Hy nghe xong, trong lòng âm thầm suy tính:
“Chỉ một tên phú ông nơi thôn dã mà dám ngang nhiên cướp đoạt ruộng vua ban, đủ thấy đám quan lại hiện nay đã suy đồi đến mức nào.”
Song chàng chỉ khẽ nhấp một ngụm trà, không nói ra suy nghĩ trong lòng.
Chủ khách lại chuyện trò thêm một hồi nữa. Bất giác mặt trời đã ngả về tây, ánh chiều tà xuyên qua song cửa, phủ lên nền nhà một màu vàng nhạt. Lê Chí Thành nhớ lời Trần Nguyên Hy dặn trước, liền đứng dậy, chỉnh lại y phục rồi chắp tay nói:
- Hôm nay chúng tôi mạo muội đến đây, vốn chỉ vì từ lâu ngưỡng mộ gia phong của Lưỡng quốc Trạng nguyên, mong được một lần bái phỏng. Nay tâm nguyện đã thành, thật không dám quấy nhiễu gia chủ thêm nữa. Xin cho chúng tôi được cáo từ.
Mạc Thuý nghe vậy vội đứng dậy giữ lại:
- Trời đã xế chiều, ba vị tiên sinh còn định đi đâu nữa? Chi bằng ở lại tệ xá dùng bữa cơm đạm bạc, nghỉ qua một đêm, sáng mai hãy lên đường, chẳng phải tiện hơn sao?
Hoàng An lập tức chắp tay đáp:
- Đa tạ thịnh tình của gia chủ. Chỉ là chúng tôi đã hẹn trước với Vân Hạc tiên sinh ở huyện Chí Linh, hôm nay nhất định phải đến bái phỏng. Nếu chậm trễ, e thất lễ với người ta, mong gia chủ lượng thứ.
Nghe nhắc đến ba chữ “Vân Hạc tiên sinh”, Mạc Thuý thoáng lộ vẻ ngạc nhiên:
- Ý tiên sinh nói đến Nguyễn tiên sinh ở Chí Linh đó sao?
Hoàng An mỉm cười:
- Chính là người ấy.
Nguyên Vân Hạc tiên sinh tên thật là Nguyễn Năng, tự Vân Hạc, vốn cùng theo học một thầy với Hoàng An năm xưa. Ông ta hơn Hoàng An bảy tuổi, thuở nhỏ đã nổi tiếng thần đồng, văn chương xuất chúng, tiếng tăm vang khắp vùng Đông Bắc. Thế nhưng Nguyễn Năng lại không màng công danh phú quý, nhiều lần từ chối khoa cử, chỉ ở quê mở trường dạy học, lấy việc truyền đạo thụ nghiệp làm vui. Học trò của ông đông đến hàng trăm người, trong đó không ít người sau này đỗ đạt làm quan. Bởi vậy, tuy không có chức tước gì, nhưng thanh danh của Vân Hạc tiên sinh trong giới sĩ lâm lại vô cùng hiển hách.
Mạc Thuý nghe nhắc đến Vân Hạc tiên sinh, thần sắc càng thêm kính trọng. Ông ta chắp tay, khẽ thở dài mà rằng:
- Người quân tử lấy chữ tín làm đầu, coi lời hứa nặng hơn ngàn vàng. Ba vị tiên sinh đã có hẹn trước với Vân Hạc tiên sinh, tại hạ đâu dám giữ lại. Chỉ mong trời xanh thương tình, ngày sau chúng ta còn có dịp tương phùng để đàm đạo.
Ba người Trần Nguyên Hy cũng đứng dậy đáp lễ. Mạc Thuý nhất quyết đích thân tiễn khách. Từ khách sảnh ra đến cổng lớn, rồi từ cổng lớn ra tận đầu thôn, ông ta vẫn không ngừng dặn dò đường sá hiểm trở, mong ba người bảo trọng. Đợi đến khi bóng ba người khuất hẳn sau rặng tre cuối làng, Mạc Thuý mới chắp tay đứng lặng hồi lâu rồi mới quay gót trở về.
Ra khỏi làng Mạc gia được chừng vài dặm, trời đã bắt đầu ngả chiều. Ánh tà dương đỏ sẫm chiếu xuống cánh đồng hoang, từng đàn chim chiều ríu rít bay về tổ. Lê Chí Thành lúc ấy mới chậm bước, quay sang Trần Nguyên Hy hỏi nhỏ:
- Vương gia, ban nãy Mạc Thuý đã nhiều lần mời ở lại. Cớ sao người nhất quyết cáo từ, lại còn nói dối rằng đến huyện Chí Linh bái phỏng Vân Hạc tiên sinh?
Trần Nguyên Hy thong thả đi chậm lại, mỉm cười nói:
- Qua chuyện xảy ra sáng nay và những lời Mạc Thuý vừa kể, ta cũng đã phần nào phân biệt được ai thiện ai ác. Nhưng phép xử án của thánh hiền xưa nay đều quý ở hai chữ "thận trọng". Việc lớn không thể chỉ nghe một phía mà kết luận. Ta tuy cảm mến phong thái của Mạc Thuý, song cũng chưa thể hoàn toàn tin tưởng. Nếu chỉ dựa vào vài lời nói mà định đúng sai, chẳng phải sẽ dễ làm oan người vô tội hay sao?
Chàng ngẩng đầu nhìn về phương xa, chậm rãi nói tiếp:
- Bởi vậy, ta muốn đến tận nhà phú ông Đường để dò xét thêm một phen, xem thực hư thế nào. Chỉ có điều, chúng ta cùng họ không quen biết, vô duyên vô cớ tới cửa tất sẽ bị nghi ngờ. Chi bằng giả làm mấy thư sinh lỡ đường, xin tá túc một đêm, may ra có thể nhìn rõ chân tướng.
Hoàng An vừa nghe xong, sắc mặt lập tức biến đổi:
- Vương gia, việc này tuyệt đối không thể xem thường! Cha con phú ông Đường kia đều là hạng hung đồ ác bá. Người đường đường là thân vương, thân thể quý giá ngàn vàng, sao có thể tự mình bước vào chốn đầm rồng hang hổ ấy được?
Trần Nguyên Hy nghe vậy, chẳng những không lo mà còn cất tiếng cười lớn:
- Tiên sinh quá cẩn thận rồi! Chẳng qua chỉ là một nhà địa chủ ở chốn thôn quê, dù có hung hăng đến đâu cũng chỉ là đám dân dã. Huống hồ, ba người chúng ta đều biết võ nghệ, trong đó Lê huynh đây võ công cao cường, giữa muôn ngàn quân giặc còn có thể xông pha, lẽ nào lại sợ mấy tên ác bá nơi thôn dã?
Nói xong, chàng quay sang nhìn Lê Chí Thành.
Lê Chí Thành chỉ khẽ mỉm cười, không nói một lời, nhưng thần thái ung dung tự tại, rõ ràng cũng không hề coi chuyện ấy là nguy hiểm.
Hoàng An tuy trong lòng vẫn thấp thỏm không yên, song thấy hai người đều tỏ ra ung dung như vậy, lại nghĩ mệnh lệnh của Vương gia là trên hết, cho dù phía trước là núi đao biển lửa cũng không thể bàn lùi, nên chỉ biết thở dài, rảo chân đi theo.
Thế nhưng, cả Trần Nguyên Hy lẫn Lê Chí Thành đều không ngờ rằng lần này họ đã quá mức tự tin.
Bởi lẽ, nhà phú ông Đường tuyệt nhiên không phải là một gia đình địa chủ bình thường. Kể từ khi phú ông Đường dâng ái nữ làm tiểu thiếp cho Tả tướng quân Đỗ Dã Ca, thế lực của nhà họ Đường liền bành trướng nhanh chóng. Đỗ Dã Ca lấy cớ bảo vệ gia quyến, đặc biệt phái một đội quân gồm ba mươi tinh binh thường trú tại làng An Viễn. Bề ngoài nói là bảo vệ người thân của tướng quân, nhưng trên thực tế, đội quân này đã trở thành nanh vuốt của cha con phú ông Đường.
Suốt mấy năm qua, bọn chúng dựa vào đao thương và quyền thế để ngang nhiên cướp đoạt ruộng đất của các đại hộ trong vùng, cưỡng chiếm tài sản, đánh đập lương dân. Hễ nghe nơi nào có thiếu nữ dung mạo xinh đẹp, chúng lại tìm cách bắt về làm nhục. Dân chúng quanh vùng tuy oán thán ngút trời, nhưng vì sợ quyền thế của Đỗ Dã Ca nên không ai dám hé răng.
Kẻ đứng đầu đội binh sĩ ấy là một tên giáo úy họ Đàm tên Luân. Hắn vốn xuất thân quân ngũ, võ nghệ tầm thường, nhưng lại cực kỳ giỏi xu nịnh. Từ khi đến An Viễn, Đàm Luân ngày đêm nịnh bợ cha con phú ông Đường, việc gì cũng làm theo như tay sai trung thành nhất. Phú ông Đường bảo đánh người, hắn lập tức đánh người; bảo cướp đất, hắn lập tức cướp đất; bảo bắt người, hắn cũng không hề chớp mắt.
Trong lòng Đàm Luân có một tính toán rất sâu xa. Hắn biết rằng con gái phú ông Đường hiện đang được Đỗ Dã Ca sủng ái. Chỉ cần phụng sự tốt cho cha con họ, ngày sau vị thiếu phu nhân ấy thuận miệng nói vài câu tốt đẹp trước mặt chủ tướng, thì con đường thăng quan tiến chức của hắn ắt sẽ rộng mở.
Than ôi! Kẻ tiểu nhân một khi đã có quyền thế chống lưng thì lòng tham càng lớn, thủ đoạn càng độc. Chính bởi sự tự tin của Trần Nguyên Hy ngày hôm ấy, về sau mới dẫn đến một phen hung hiểm chưa từng có. Chuyện ấy ra sao, xin xem chương sau sẽ rõ.