CHƯƠNG 025
NỐT THỨ NĂM
“Vậy anh nghe cái gì?” Elsie hỏi. Cô ôm chiếc túi vải trước bụng, như sợ có ai sẽ tịch thu nó. “Bọn em hát xong là anh biết ai sai à?”
“Không. Tôi muốn nghe xem điều gì xảy ra khi hai người không sửa lời nhau.” Keeper đặt máy ghi âm giữa bàn và bấm nút. Đèn đỏ sáng lên. “Chị Miriam hát bản của chị. Cô Elsie hát bản của cô. Cùng lúc. Không ai chỉnh người kia.”
Miriam khoanh tay.
“Tôi chỉ nói trước một câu: em tôi hát sai.”
“Chị mới hát sai,” Elsie nói.
“Tôi không cần biết ai sai. Hai người bắt đầu khi tôi ra hiệu.”
Anh giơ bàn tay trái. Miriam vào sớm, Elsie chen giữa câu để đuổi cho kịp. Đến chữ “nón”, một người kéo dài, người kia cắt ngang, hai giọng mắc vào nhau. “Chị chạy trước!”
“Chị đâu có chạy. Là em lề mề.”
“Chị hơn em ba tuổi mà cái gì cũng giành trước, tới cái bài hát cũng giành!”
“Vì phải có người biết lúc nào thì bắt đầu.”
“Làm lại.” Keeper hạ tay. “Tôi đếm ba. Hai người vào cùng lúc, và đừng nhìn nhau.”
Miriam liếc em gái. Elsie liếc lại.
“Tôi nói đừng nhìn.”
Cả hai quay mặt đi. Keeper đếm.
Lần này họ vào khít. Bốn nốt đầu chồng lên nhau gần như hoàn toàn, giọng Miriam sắc hơn, giọng Elsie đục hơn, nhưng cả hai vẫn đi theo cùng một giai điệu. Sau nốt thứ tư, mỗi người rẽ một ngả: Miriam đẩy “nón to” lên cao, Elsie kéo “nón lò” xuống thấp. Elsie bật cười giữa câu, Miriam cười theo, và từ đó cả hai lệch hẳn.
“Dừng. Lần sau chỉ bốn nốt đầu, tới đó thì thôi.”
“Phần hay nằm ở đoạn sau chứ,” Miriam phản đối. “Bốn nốt đầu ai hát mà chẳng giống nhau.”
“Đoạn sau là chỗ hai người khác nhau. Tôi cần chỗ hai người đang giữ giống nhau.”
Hai người hít vào. Bốn nốt vang lên. Vừa dứt nốt thứ tư, cả hai cùng ngậm miệng.
Nốt thứ năm vang lên.
Một nốt đơn, cao hơn nốt thứ tư một chút, mỏng và hơi rè, kéo dài chừng nửa giây rồi tắt. Không ai xác định được âm thanh phát ra từ đâu.
“Em hát thêm rồi,” Miriam nói ngay.
“Em ngậm miệng từ nốt thứ tư rồi! Chị mới là người hát thêm!”
“Chị còn chưa kịp thở nữa là…”
Miriam dừng lại. Chị đưa tay lên che miệng. Elsie nhìn môi chị: khép chặt. Miriam nhìn môi em: cũng khép.
“Không ai hát nó,” Elsie nói, giọng nhỏ đi. “Mà nó vẫn ra.”
Keeper tua băng và phát lại đúng một lần. Giọng hai người, bốn nốt, ngưng. Rồi nốt thứ năm, y như vừa nghe, nằm trên băng ngay sau chỗ hai giọng dừng.
“Máy hỏng. Chắc là máy hỏng,” Miriam nói. Giọng chị không còn chắc.
“Thử. Chị hát bốn nốt một mình.”
Miriam hát. Bốn nốt rồi dừng. Không có gì thêm.
“Cô Elsie.”
Elsie hát. Cũng bốn nốt. Cũng không có gì.
“Cùng một máy. Hát riêng thì không có, hát cùng thì có.” Keeper ghi bằng tay trái: Nguồn: chưa rõ.
Elsie khẽ hát lại bốn nốt, một mình, rồi chờ như người gõ vào vách tường xem có ai gõ lại. Không ai gõ lại.
“Vậy giờ sao?” Miriam hỏi. “Chúng tôi đến đây để biết ai nhớ đúng. Chứ không phải để nghe thêm một nốt mà chẳng ai nhận.”
“Câu hỏi đó tôi bỏ rồi. Cái tôi cần tìm là nốt thứ năm từ đâu ra. Tôi đã nghe hết những gì hai người còn nhớ. Giờ tôi cần một vật từng ở trong căn bếp đó để đối chiếu.”
“Nhà bán lâu rồi. Đồ đạc chia hết, cái nào hư thì vứt. Còn gì đâu mà tìm.”
Elsie mở túi vải, lấy ra một chiếc hộp thiếc vuông, nắp trầy xước, một góc lõm bằng đầu ngón tay cái. Cô đặt nó cạnh máy ghi âm.
“Em mang cái này. Em nghĩ Archive có thể cần vật gốc.”
“Sao cô không lấy ra từ đầu?”
“Lúc nãy anh chỉ hỏi bài hát mà. Em đâu biết anh muốn xem cả hộp.”
Miriam nhìn chiếc hộp rồi nhìn em gái.
“Em mang cái này theo mà không nói với chị?”
“Chị cũng đâu có hỏi.”
Keeper kéo hộp lại gần.
“Nói tôi nghe về nó.”
“Hộp đựng công thức của mẹ. Mẹ chép tay, mỗi món một tờ phiếu.” Elsie mở nắp. Một xấp phiếu ố vàng buộc bằng sợi chỉ nằm bên trong. “Nó để trên kệ bếp nhà cũ. Lúc dọn đi, mẹ đưa cho em giữ.”
“Hộp có rời gia đình lần nào không?”
“Không. À, chị Miriam mượn một tuần để chép công thức bánh, rồi trả.”
“Chép xong là trả liền,” Miriam nói.
“Một tuần.”
“Thì chị trả rồi còn gì.”
Keeper hỏi thêm họ chuyển nhà vào năm nào. Hai chị em cùng nêu ra một năm, rồi cùng thốt “À, không!” trước khi sửa lại thành năm kế tiếp. Elsie lục dưới đáy hộp, lấy ra tấm ảnh đã khiến cả nhà nhớ lại bài hát. Mặt sau có nét chữ của mẹ họ, ghi tên hai chị em và một mùa hè, không có ngày cụ thể.
“Vậy là hộp với tấm ảnh vẫn do gia đình hai người giữ trước khi mang tới đây,” Keeper nói. “Còn bài hát thì tôi vẫn chưa chắc.”
“Anh lúc nào cũng phải thêm một câu ‘chưa chắc’ à?” Miriam hỏi.
“Không nói ra thì lát nữa tôi tự coi nó là chắc. Ngoài phiếu công thức, trong hộp còn gì?”
“Mấy tờ hóa đơn chợ, cái kẹp tóc hồi em còn nhỏ,” Elsie đếm trên đầu ngón tay. “Với tấm ảnh. Chính nó làm cả nhà nhớ ra bài hát.”
Keeper nhìn chiếc hộp. Theo lời hai chị em, nó từng ở trên kệ bếp, rồi đến tay Elsie, qua chỗ Miriam một tuần và trở về.
“Tôi xin phép chạm vào nó.”
Elsie gật.
“Anh cứ chạm,” Miriam nói. “Nó chịu đựng hai chị em tôi bao năm rồi, thêm anh chắc chẳng hề gì.”
Keeper đặt bàn tay trái lên nắp hộp, ngay chỗ vết lõm.
Trong Dư Âm, một bàn tay phụ nữ mở nắp hộp trước mặt anh.
Những tờ phiếu công thức sột soạt dưới đầu ngón tay. Mép một tờ giấy cấn vào ngón trỏ. Bàn tay lật qua hai công thức rồi dừng ở tờ thứ ba, trên đó có một vệt bột khô bám ở góc.
Tiếng dao gõ thớt đều và nhanh. Mưa đập trên mái kim loại phía ngoài cửa sổ. Cầm tờ phiếu trong tay, người phụ nữ quay về phía bếp, dùng khuỷu tay đẩy chiếc bát tránh khỏi mép bàn.
Hai đứa trẻ đang hát.
Một đứa đứng trên ghế đẩu, đứa kia ngồi thấp hơn cạnh bàn. Chúng hát bốn nốt đầu cùng nhau rồi mỗi đứa chạy sang một câu khác, một đứa “to”, một đứa “lò”, cười đến mức ho.
Trên chiếc kệ gần bếp, một chiếc radio nhỏ phát một đoạn nhạc ngắn. Quanh nắp pin có một vòng dây thun. Đoạn nhạc gồm năm nốt.
Bốn nốt đầu trùng với phần hai đứa trẻ đang hát.
Nốt thứ năm đến sau, cao, mỏng, hơi rè.
Không đứa nào hát nó.
Người mẹ đặt tờ công thức xuống, xoay núm radio đi một chút vì tiếng rè. Năm nốt trở lại, bốn nốt đầu nghe rõ hơn nhưng nốt cuối vẫn mảnh như cũ.
“Hai đứa nhỏ tiếng chút,” bà nói rồi quay lại với chiếc bát. “Ngoài trời mưa đã ầm ầm, hai đứa còn thi nhau hét.”
Một đứa cãi rằng đứa kia hát sai. Đứa kia lập tức cãi ngược. Người mẹ bật cười mà không quay lại.
Chiếc radio lặp đoạn nhạc.
Bốn nốt. Hai giọng trẻ con. Rồi nốt thứ năm một mình.
Dư Âm rút đi.
Keeper nhấc tay khỏi nắp hộp. Khi hít vào, sườn phải nhói lên.
“Trong bếp có một chiếc radio,” anh nói. “Nắp pin giữ bằng dây thun. Nó phát một cụm năm nốt, lặp đi lặp lại. Bốn nốt đầu khớp với phần hai người vừa hát cùng. Nốt cuối khớp với nốt trên băng, theo tai tôi. Tôi chắc được đến đó thôi.”
Miriam đặt tay lên cổ.
“Radio… Mẹ hay bật nó lên lúc nấu ăn.”
“Radio á? Em không nhớ có radio nào hết,” Elsie nói.
“Có. Cái núm chỉnh kênh bị lỏng. Mẹ phải xoay rất chậm.”
Keeper gật. “Trong Dư Âm, tôi cũng thấy mẹ hai cô phải xoay núm rất chậm.”
Elsie nhìn chị, rồi nhìn chiếc hộp.
“Nắp pin… nắp pin bị lỏng. Mẹ quấn dây thun quanh.”
“Tôi thấy cái dây,” Keeper nói.
“Dây vàng.”
“Đỏ,” Miriam nói.
Cả hai quay sang Keeper.
“Cái dây thì tôi thấy rõ. Màu thì không chắc. Phần này tôi chịu.”
Miriam thở ra qua mũi.
“Vậy ít nhất vẫn còn một thứ để chúng tôi cãi.”
Elsie bật cười, nhưng tiếng cười nhanh chóng nhỏ lại.
“Em nhớ cái nốt đó mà không biết là mình nhớ.”
“Chị cũng vậy,” Miriam nói, chậm hơn lúc nãy.
Elsie đẩy xấp phiếu công thức về phía chị, như thể chị cần cầm vào thứ gì đó.
“Lật nhẹ thôi, giấy mềm như vải rồi.”
Miriam định đáp lại, rồi thôi. Chị dùng cả hai tay lật tờ đầu tiên, rồi khựng lại khi nhìn thấy nét chữ của mẹ.
“Vậy… cuối cùng thì ai đúng?” chị hỏi. “Nón to hay nón lò?”
“Cả hai đều là phiên bản mà mỗi người thật sự nhớ. Trong Dư Âm của chiếc hộp, tôi nghe một chiếc radio phát năm nốt. Nốt cuối nghe khớp với băng vừa thu. Tôi không thấy ai nói dối, cũng không có căn cứ để tôi dựng ra một ‘bản gốc’ từ hai bản này.”
“Thế tại sao nốt thứ năm chỉ có khi bọn em hát cùng nhau?” Elsie hỏi.
Keeper nhìn chiếc máy ghi âm.
“Cái đó tôi chưa biết. Tôi đã nghe nốt ấy trong Dư Âm. Còn vì sao nó vang lên ở đây khi hai người cùng hát thì Dư Âm của chiếc hộp không cho tôi câu trả lời.”
Miriam nhìn em gái.
“Vậy là lần đầu tiên hôm nay có chuyện không phải lỗi của đứa nào.”
“Em nói từ đầu rồi mà.”
“Em có chuyện gì mà chẳng nói từ đầu.”
Keeper kéo hai tờ phiếu ghi nhận mới lại gần. Trên một tờ, anh viết MIRIAM VALE — “nón to”. Trên tờ còn lại: ELSIE VALE — “nón lò”. Hai bản được giữ riêng trong cùng một hồ sơ.
Elsie nghiêng đầu đọc.
“Anh viết chữ như gà bới.”
“Tay phải tôi đang bó nẹp. Tôi sẽ chép lại cho rõ sau.”
“Hay anh nhờ chị em tôi viết hộ,” Miriam nói.
Elsie đóng nắp hộp, cất vào túi. Hai chị em đứng dậy. Miriam với tay mở cửa trước, tiện tay nắm một bên quai túi của em gái. Elsie để chị cầm.
“Vẫn là nón to.”
“Nón lò.”
“Ít nhất nốt thứ năm không phải lỗi của em.”
“Cũng đâu phải lỗi của chị. Mà tối nay ai rửa chén?”
“Chia đôi.”
“Chia đôi kiểu chị rửa hai cái còn em rửa cả đống ấy hả?”
“Vì em rửa là vỡ.”
Cánh cửa khép lại sau lưng họ. Giọng hai người còn vọng dọc hành lang rồi mất.
Keeper mở sổ, viết bằng tay trái:
Âm thanh đối chiếu: radio phát năm nốt trong Dư Âm của hộp.
Hai phiên bản cá nhân được giữ tách biệt; chưa có bản chuẩn.
Cơ chế nốt thứ năm vang lên khi hai chị em cùng hát: chưa xác định.
Anh đọc lại ba dòng rồi gập sổ.
Điện thoại rung. Iris gọi; giọng cô bị tiếng xe điện át mất vài tiếng đầu.
“Kho Bến Cũ vừa tìm thấy một phiếu thu dụng cụ lập năm 1968, trên đó ghi một dụng cụ mang số mười bảy. Tôi đã xin đối chiếu sổ giao và xem vật gốc. Chưa có chứng cứ cho thấy dụng cụ ấy liên quan đến cha Linh.”
“Bao giờ họ cho xem?”
“Chưa có lịch. Họ đang tìm quyển sổ.”
“Vậy chỉ là một đầu mối,” Keeper nói.
“Ừ. Hồ sơ Linh vẫn đóng.”
Anh cất điện thoại. Cuộc gặp của hai chị em đã có kết luận; còn chuyện chiếc thuyền, anh chưa có quyền viết thêm điều gì.
Bàn tay trái vẫn nằm yên trên bìa. Lần này không có động tác nào tự chen vào. Nhưng anh nhớ quá rõ những lần trước: ngón tay đi trước ý nghĩ, cổ tay tự tìm một góc quen, cơ thể làm xong nửa việc rồi anh mới hiểu mình đang làm gì.
Sau những gì anh vừa chứng kiến ở cây cầu, những hiện tượng rời rạc ấy cuối cùng đã có một cái tên.
Neo.
Keeper nhìn bàn tay mình.
“Tôi muốn biết cơ thể mình đang làm gì khi Neo bắt đầu hoạt động,” anh nói.
