Thành thương An bằng tất cả sự chân thành, bằng sự quan tâm thầm lặng. Anh kể cho An nghe câu chuyện về ông Cóc chung thủy. Có hai ông bà thương nhau sâu nặng, trải qua bao nắng mưa dãi dầu vẫn thủy chung tới bạc đầu. Ngày người vợ mất, người chồng ra ngôi miếu – nơi hai người từng thề hẹn lúc trẻ. Ông khấn lâm râm gì đó không rõ. Trở về, ông nằm bên cạnh vợ, ông mất. Đúng như câu “Sống đồng tịch đồng sàng, chết đồng quan đồng quách”. Lúc kể, ánh mắt anh khẽ nhìn An, mượn câu chuyện dân gian ấy để bày tỏ tấm lòng sắt son của mình.
Hơn một năm đồng hành cùng nhau, từ những buổi phát cơm Bệnh viện Chợ Rẫy, chợ Bình Tây, đến những chuyến đi địa đạo Củ Chi, đi biển Cần Giờ dịp cuối tuần… An hiểu hết, biết hết. Nhưng cô không hề có cảm xúc yêu đương với anh, chỉ xem Thành là người anh tốt. Cô không muốn làm mất thời gian của Thành, không muốn anh lỡ dở vì mình nên tìm cách tránh né các cuộc nói chuyện hay gặp gỡ riêng. Tuy không ai nói với ai câu nào, nhưng cả Thành và An đều hiểu lòng nhau. Hai anh em vẫn sinh hoạt chung Hội, vẫn coi nhau như anh em bạn bè.
Sau lần trục trặc tình cảm thời sinh viên, An khó mà rung động với ai được nữa. Chuyện đã qua lâu rồi, cô không còn suy nghĩ nhiều nhưng cảm giác từng làm mình và người khác tổn thương, khó chịu lắm, day dứt lắm. Đã từ lâu, An chẳng còn quan tâm, chẳng thiết tha nghĩ cho riêng mình. Trong mắt cô chỉ có gia đình, người thân và tâm nguyện sống sao cho không lãng phí tuổi trẻ. Với An, giúp người cũng là giúp mình, niềm vui người chính là niềm vui của bản thân. An đã định hướng sống một mình đến già.
Năm đó, vở kịch ấy được diễn lại. Tác phẩm hay đến nỗi An coi đi coi lại nhiều lần suốt nhiều năm, gần như thuộc nằm lòng từng câu từng chữ. Mỗi lần đến rạp, cô lại đi cùng vài người thân thiết khác nhau. Vở kịch nói về một vùng cù lao nhỏ, nhưng nghĩa tình con người ở đó thật bao la, ấm áp. Cảm giác xem kịch trên sân khấu lạ lắm, như được sống cùng nhân vật, đau nỗi đau của nhân vật, khóc cười một cách tự nhiên nhất. Hàng ghế khán giả lúc nào cũng chìm trong bóng tối, chỉ có ánh đèn sân khấu rực sáng, nên người ta có cười to một chút hay khóc lớn một chút cũng chẳng ai hay. Hơn nữa, xung quanh ai cũng chung nhịp cảm xúc nên hổng ai sợ thẹn với ai.
An nhớ đến Thành. Cô muốn chia sẻ cho anh niềm vui ấy vì biết anh chưa được xem kịch lần nào. Cô nghĩ anh xem rồi thế nào cũng thích vì vở kịch đời và thật lắm, với bao cung bậc bi hài đan xen xúc động.
Ai ngờ sau lần xem kịch ấy, Thành quay ngược lại, bám riết lấy An hơn.
An mời Thành đi xem kịch đơn thuần chỉ vì muốn chia sẻ một điều hay, thật sự là không có ý gì khác. Bữa đó còn có em của cô đi nữa chứ có phải riêng hai người đâu. Tự nhiên anh lại thay đổi, phủ sóng khắp các mặt trận bằng tình cảm nồng hậu nhất. “An ơi mày lại làm gì thế này! Không khéo anh Thành đang hiểu mày dùng chiêu kéo đẩy của các cô gái hay dùng thì tội cho ảnh lắm mà!”
Thành một lòng một dạ chờ đợi người thương dẫu trời đổ giông bão, hay vạn vật đổi dời. Nếu An muốn về quê, anh sẵn sàng đi theo. An muốn làm gì anh cũng ủng hộ. Thứ tình cảm khi ấy thật mong manh nhưng cũng thật lấp lánh.
Thành nỗ lực bước vào cuộc sống của An bằng những món quà nhỏ tự tay chọn lựa. Anh chạy từ Quận 9 lên tận Tân Phú, tới trước cửa nhà chỉ để tặng quà rồi về, chẳng dám nấn ná làm phiền. Tự nhiên An không nỡ chối từ như những lần trước nữa. Rồi cái lần trời đổ cơn giông đột ngột giữa lòng Sài Gòn, anh cố tình giữ lại chiếc áo mưa của An không trả. Đó đâu phải là một chiếc áo mưa bình thường, đó là cái cớ để anh vương lại chút duyên nợ, níu giữ bước chân người con gái anh thương.
“Trước đèn xem truyện Tây Minh
Gẫm cười hai chữ nhân tình éo le”
Ông bà ngoại An ngồi sau hè, vừa nhấp ngụm trà nóng vừa ngân nga vài câu thơ Lục Vân Tiên ngắm cảnh chiều quê. Thuở trẻ, ông bà từng bôn ba sinh sống nhiều năm ở vùng Sa Đéc rồi lên Sài Gòn, mãi sau này mới quay về cố hương miền Đông Nam Bộ. Dù vậy, cái nếp sinh hoạt và chất tình phóng khoáng của miền Tây sông nước vẫn ăn sâu vào nếp nhà, truyền sang đến tận thế hệ của An.
Những ngày giáp Tết, nhà nào cũng tất bật nấu bánh tét, kho măng, kho thịt, kho trứng. Khắp xóm rộn ràng tiếng bếp củi nổ tí tách, tiếng trẻ con gọi nhau dắt bò về chuồng, tiếng người lớn chào hỏi hòa cùng tiếng xe cộ hối hả. Trong gió thoảng mùi khói đốt vườn quen thuộc của lá khô, cỏ mục. Gian bếp nhỏ của ngoại đỏ lửa, từng đợt khói bảng lảng bay qua ô cửa thông gió phía trên bếp lò, từng đợt, từng đợt… Phía xa, hoàng hôn nhuộm ráng vàng, mặt trời khuất dần sau núi. Những làn khói đốt vườn, khói bếp nhà ngoại và khói từ các mái nhà hàng xóm quyện vào nhau, tan trong ánh chiều tà như màn sương mờ ảo. Trong đầu An bỗng vang lên câu nói của ngoại: “Nếu được lựa chọn, thì nên lấy người thương mình con à!”
An biết qua lời kể của người bạn thân rằng anh Thành có rất nhiều điều muốn nói, nhưng chẳng hiểu sao trước mặt cô, anh lại không thể thốt ra những lời tình cảm. Cứ đứng đối diện An là anh lại lúng túng, cổ họng như nghẹn lại, câu chữ bật ra cứ ngập ngừng, khô khan và cụt ngủn. Thành cũng thừa biết con gái thường yêu bằng tai, thích nghe những lời ngọt ngào, âu yếm chứ đâu chỉ nhìn vào hành động, nhưng anh làm không được. Anh sợ An chê mình khô khan, thiếu lãng mạn.
Nghe xong, An chỉ khẽ cười. Cô nghĩ chắc anh Thành thương mình thiệt bụng lắm, vì quá tử tế và trân trọng nên những lời hoa mỹ mới khó thốt thành câu. Không chỉ vậy, Thành còn ân cần quan tâm đến em gái An ở quê, chủ động hỏi thăm từng người thân trong gia đình cô. Đây mới chính là điều khiến trái tim An lay động. Một người con trai không chỉ biết nghĩ cho người mình thương, mà còn sẵn lòng thương và lo luôn cả gia đình của cô gái ấy. Thật đáng quý biết bao! An tự nhủ, hay là thử mở lòng một chút, cho ảnh một cơ hội cũng chính là cho bản thân mình một cơ hội. Nghĩ vậy, cô chủ động nhắn tin hẹn gặp Thành vào cuối tuần.
Cũng như bao cặp đôi khác, Thành và An cùng đi ăn kem, uống cà phê, dùng bữa tối rồi dạo phố. Thành mặt mày rạng rỡ, hớn hở, tươi cười hơn trước nhiều, chỉ có cái tính “sợ” An là vẫn như cũ. Anh sợ mất An, sợ mất cảm giác mong manh này, sợ những niềm vui hiện tại sẽ tan biến như sương mờ gặp nắng sớm.
Thời gian cứ thế trôi qua sau vài tuần gặp gỡ, An từng nghĩ: “Phụ nữ dẫu kiên cường đến đâu thì hạnh phúc bình yên nhất vẫn là được ở bên một người thực lòng thương yêu và trân trọng mình.” Vậy mà cô vẫn chẳng có chút cảm xúc, chẳng hề rung động. Dù đã rất cố gắng nghĩ đến những điểm tốt của Thành, nghĩ đến sự ủng hộ, chăm sóc và nâng niu mà anh dành cho mình, nhưng trái tim An vẫn cứ lặng thinh.
An từng nghĩ, nếu nhắm mắt lấy một người thương mình đến già thì cuộc đời chắc sẽ bình yên lắm. Nhưng lỡ sau này gặp một người khác làm tim mình rung động thì phải làm sao? Nằm chung giường mà lòng tơ tưởng người khác, hay li dị chồng để chạy theo tình nhân thì thiệt bất nhơn bất nghĩa. Không chỉ khổ mình còn khổ người thương mình, hại lắm chớ chẳng vừa. Mà mấy chuyện xa xôi đó cũng chưa phải là chuyện cốt lõi. Quan trọng nhất là ngay lúc này, An hoàn toàn không có cảm xúc, mở lòng như này còn khó hơn lúc né tránh nữa. “An ơi, mày bị sao vậy? Mày gieo cho người ta hy vọng rồi giờ mày lại đòi dừng lại sao?”