KỸ THUẬT RỜI BỎ - QUÊN ĐI VÀ ĐỌC LẠI NHƯ MỘT ĐỘC GIẢ
Hoàn thành bản thảo thô chỉ mới là đi hết một nửa chặng đường. Khi dấu chấm cuối cùng được hạ xuống, câu chữ vẫn còn đang "nóng", và góc nhìn của người viết vẫn bị đóng khung trong vầng hào quang của cảm xúc. Đây là lúc bạn cần áp dụng kỹ thuật rời bỏ.
1. Tại sao phải "Quên đi"?
Chống lại cơ chế tự điền khuyết của não bộ: Khi vừa viết xong, bộ não của tác giả đã thuộc nằm lòng mọi tình tiết. Nếu đọc lại ngay, bạn sẽ có xu hướng tự động dùng trí tưởng tượng để lấp liếm những lỗ hổng logic, những đoạn chuyển cảnh gượng ép mà trên mặt chữ thực tế chưa hề thể hiện rõ.
Tạo "khoảng lùi" cần thiết: Đừng ngần ngại ném bản thảo vào một góc ổ cứng. Hãy để nó ngủ yên vài tuần, thậm chí vài tháng. Bạn cần thời gian để những ám ảnh về cốt truyện phai nhạt dần, trả lại một tâm thế trống rỗng và nguyên sơ nhất.
2. Kỹ thuật hóa thân thành Độc giả
Tước bỏ quyền năng của kẻ tạo hóa: Khi giở lại trang sách, hãy tự nhủ mình không phải là người đẻ ra hệ thống nhân vật này. Bạn không biết họ sắp làm gì, không biết cái kết sẽ ra sao. Hãy để chính văn bản dẫn dắt bạn.
Săn tìm những "cơn gợn": Một độc giả sẽ bực bội khi thấy nhân vật khóc lóc vô cớ, phì cười trước một câu thoại sến sẩm, hay ngáp vặt vì một đoạn miêu tả lê thê. Hãy cho phép mình được quyền phán xét tác phẩm một cách tàn nhẫn. Nhịp truyện đang đi quá nhanh hay quá chậm? Cảm xúc bùng nổ có đủ độ chín chưa? Mọi thứ phải được đánh giá dựa trên những gì đang hiện diện trên mặt giấy, chứ không phải những gì đang tồn tại trong đầu tác giả.
3. Các mẹo "đánh lừa" cảm giác để đọc lại
Thay đổi định dạng thị giác: Đổi một font chữ hoàn toàn mới, chuyển từ Word sang định dạng PDF hoặc Kindle, hay tốt nhất là in toàn bộ ra giấy. Việc thay đổi giao diện sẽ đánh lừa não bộ rằng đây là một văn bản hoàn toàn xa lạ.
Đọc to thành tiếng (Read Aloud): Kỹ thuật này giúp bạn bắt trúng những đoạn văn trúc trắc, lặp từ, hoặc những câu thoại thiếu tính đời thực. Đôi tai thường nhạy bén với những nhịp điệu sai lệch hơn là đôi mắt.
Sự tàn nhẫn lớn nhất của người cầm bút không nằm ở việc đày đọa nhân vật, mà là khả năng tự mổ xẻ chính những dòng chữ mình từng vắt kiệt tâm can để viết ra. Giai đoạn hóa thân thành một người đọc xa lạ thực chất là một cuộc thanh tẩy; tước bỏ đi lớp vỏ bọc đầy tự tôn của người sáng tạo để đối diện với bề mặt trần trụi của câu chữ, từ đó gọt giũa tác phẩm đến độ sắc lạnh và chân thực nhất.