Hà Nội, tháng Sáu năm 2027.
Thu Hạ nhận ra mình vẫn nhớ số điện thoại của Minh An vào một chiều thứ Bảy, khi cô đang đứng trước cổng trường cấp ba và cố gắng nhớ xem mình đã gửi xe ở đâu.
Chuyện bắt đầu từ một cuộc gọi của Thảo Vy.
"Đến chưa?"
"Đến rồi."
"Thế đang đâu?"
"Cổng trường."
"Cổng nào?"
Thu Hạ nhìn tấm biển xanh treo trên bức tường mới sơn. "Cổng chính chứ còn cổng nào. Trường mình có mấy cổng?"
"Có hai cổng từ bảy năm trước rồi, bà nội. Mày đi cổng bên đường Hạ Bình ấy, chỗ nhà bảo vệ mới. Cả lớp đang tập trung ở đấy."
"Bảy năm?" Thu Hạ ngạc nhiên. "Sao tao không biết?"
"Vì bảy năm nay mày có về trường đâu."
Câu nói ấy khiến Thu Hạ im lặng mất hai giây.
Ở đầu dây bên kia, Thảo Vy vẫn tiếp tục kể chuyện gì đó về một người bạn cùng lớp mang cả chồng và con đến buổi họp mặt. Thu Hạ đáp qua loa vài tiếng, mắt nhìn qua cánh cổng sắt đang mở rộng.
Cô từng đi qua nơi này gần như mỗi ngày trong ba năm. Hồi ấy, cổng trường thấp hơn một chút, bên trái có hàng nước của một bác gái thường bán trà đá và bánh mì. Sáng nào đi học muộn, cô cũng phải nghiêng người tránh đám học sinh đứng mua đồ ăn, rồi vừa chạy vừa cầu mong thầy giám thị chưa đóng sổ trực.
Bây giờ hàng nước không còn. Bức tường đã được xây cao hơn, bên trên gắn một dãy đèn trang trí. Tấm biển tên trường cũng đổi sang kiểu chữ mới, trông nghiêm túc và có phần xa lạ.
Thu Hạ đứng nhìn một lúc mới nhận ra nơi này không còn giống ngôi trường cô vẫn nhớ.
"Mày nghe không đấy?" Thảo Vy hỏi.
"Có. Tao sang ngay."
"Đi nhanh lên. Khánh vừa đến, nó đang bảo hồi xưa lớp mình có ba mươi đứa xinh trai đẹp gái, giờ nhìn lại chỉ còn mỗi nó."
"Thế mày bảo nó soi gương trước đi."
"Tao bảo rồi. Nó nói gương trường mình cũ quá, phản ánh không đúng sự thật."
Thu Hạ bật cười.
Mười năm trôi qua, có những người thay đổi đến mức gặp ngoài đường chưa chắc nhận ra. Cũng có những người, chỉ cần nghe hai câu đã biết thời gian chẳng làm gì nổi họ.
Trần Khánh rõ ràng thuộc nhóm thứ hai.
Cô cúp máy, bỏ điện thoại vào túi rồi đi dọc bức tường bao quanh trường. Tháng Sáu Hà Nội nóng đến mức mặt đường hắt lên một thứ hơi nóng âm ẩm. Mới hơn ba giờ chiều, sau lưng áo cô đã bắt đầu dính vào da. Một chiếc xe máy chạy ngang qua, người ngồi sau ôm bó hoa hướng dương lớn đến mức che gần hết mặt.
Thu Hạ nhìn theo, chợt nhớ hồi lớp mười hai, vào ngày tổng kết cuối cùng, Thảo Vy từng tuyên bố sau này nhất định sẽ trở về trường trong bộ váy đẹp nhất, đi giày cao gót và khiến tất cả bạn học cũ phải trầm trồ.
Không biết bây giờ nó đang đi đôi giày gì.
Nghĩ đến đó, Thu Hạ cúi xuống nhìn đôi giày bệt màu kem của mình. Cô đã mất gần hai mươi phút buổi sáng để chọn quần áo, cuối cùng vẫn mặc một chiếc sơ mi trắng cùng quần jeans xanh. Trước khi ra khỏi nhà, mẹ Mai còn hỏi hôm nay cô đi họp lớp hay đi phỏng vấn xin việc mà ăn mặc nghiêm túc thế.
Cô trả lời rằng mình chỉ muốn thoải mái.
Thật ra, đến tận lúc ấy, Thu Hạ vẫn không rõ mình muốn trông như thế nào trong mắt những người bạn đã mười năm không gặp.
Cổng phụ nằm cạnh một dãy nhà mới xây. Thu Hạ vừa bước vào đã nghe tiếng ai đó gọi tên mình.
"Thu Hạ!"
Một cô gái mặc váy xanh nhạt chạy từ dưới mái hiên tới, trên tay cầm chiếc quạt mini màu hồng. Chưa kịp để Thu Hạ nói gì, cô đã bị ôm chầm lấy.
"Trời ơi, cuối cùng cũng chịu xuất hiện!"
"Buông tao ra, nóng!"
"Người ta mười năm không gặp thì ôm nhau khóc, còn mày thì kêu nóng."
"Mười năm cái gì, tháng trước mình vừa ăn lẩu."
"Thì phải diễn cho có không khí họp lớp chứ."
Thảo Vy buông cô ra, lùi lại hai bước, ngắm nghía từ đầu đến chân rồi gật gù.
"Được. Vẫn giống hồi cấp ba."
"Thật à?"
"Ừ. Vẫn ăn mặc như chuẩn bị đi họp phụ huynh."
Thu Hạ giơ tay định đánh, Thảo Vy đã nhanh chân chạy trước.
Ngày trước, Thảo Vy là người thấp nhất nhóm bạn thân, lúc nào cũng than phiền vì phải đứng hàng đầu khi chào cờ. Mười năm sau, cô vẫn không cao thêm được bao nhiêu, nhưng bù lại đã có khả năng đi giày cao gót trên nền gạch trường học mà không vấp. Thu Hạ nhìn đôi giày màu trắng dưới chân bạn, thầm công nhận ít nhất một nửa lời tuyên bố năm mười tám tuổi đã thành sự thật.
"Lớp mình đông không?" cô hỏi khi hai người bước lên cầu thang.
"Hơn hai mươi đứa rồi. Có mấy người đưa cả gia đình đến. À, Ngọc Linh cũng về đấy."
"Linh về từ bao giờ?"
"Hôm qua. Nó bảo chuyến bay bị hoãn, tưởng không kịp."
"Lâu lắm rồi tao không gặp Linh."
"Ừ. Nó bảo nhớ mày lắm, nhưng chắc chỉ nhớ người từng làm phần thuyết trình hộ nó thôi."
Thu Hạ bật cười. Ngọc Linh ngày xưa làm việc gì cũng có kế hoạch, đến mức từng lập một bảng phân công trực nhật bằng Excel và khiến cả lớp mất hai tuần để hiểu cách sử dụng. Cô không biết bây giờ Linh còn giữ thói quen ấy không.
Thảo Vy đi trước vài bậc thang, bất chợt ngoái đầu.
"À này."
"Sao?"
"Hôm nay Minh An cũng đến đấy."
Thu Hạ suýt giẫm vào gót giày của bạn.
Cô ngẩng lên. "Ừ."
"Ừ là sao?"
"Thì đến thôi. Họp lớp mà."
"Đúng. Họp lớp thì ai chẳng được đến."
Thảo Vy gật đầu, vẻ mặt bình thản đến mức đáng ngờ. Thu Hạ biết rất rõ biểu cảm ấy. Hồi cấp ba, mỗi lần Thảo Vy định trêu chọc ai, nó cũng làm bộ nghiêm túc như vậy.
"Đừng có bắt đầu," cô nói.
"Tao đã nói gì đâu."
"Vậy thì tốt."
"Tao chỉ báo trước để lát nữa mày khỏi giật mình."
"Tao có gì phải giật mình?"
"Đấy, tao cũng đang thắc mắc."
Thu Hạ quyết định không trả lời.
Cô đã hai mươi tám tuổi, có công việc, có những mối quan hệ xã hội và đủ kinh nghiệm để biết một cuộc tranh luận với Thảo Vy thường kết thúc bằng việc bản thân mình nổi nóng, còn đối phương thì rất vui vẻ.
Hai người tiếp tục đi lên tầng ba.
Đến khúc ngoặt cuối cầu thang, một cơn gió lùa qua ô cửa khiến Thu Hạ bất giác dừng lại.
Mùi hành lang trường học vẫn như cũ.
Đó là mùi tường vôi hơi ẩm, mùi bàn ghế gỗ cũ trộn với thứ nước lau sàn nồng nhẹ. Ở đâu đó có tiếng chổi quét trên nền gạch, tiếng người gọi nhau từ cuối dãy nhà, và tiếng cửa sổ va vào khung sắt lạch cạch.
Thu Hạ từng nghĩ mình đã quên hết những thứ ấy.
Thế mà chỉ cần đứng ở đây, cô bỗng nhớ ra cảm giác của một buổi chiều mùa hè năm lớp mười một, khi cả lớp vừa kiểm tra xong môn Toán, Thảo Vy nằm gục trên bàn than rằng đời mình coi như chấm hết, còn Trần Khánh chạy khắp lớp hỏi có ai muốn góp tiền mua chè không.
Những chuyện không quan trọng chút nào.
Nhưng cô lại nhớ rõ đến kỳ lạ.
Phòng học 12A3 nằm ở cuối hành lang.
Tấm biển gắn trên cửa đã được thay mới, song vị trí của nó vẫn như cũ. Thu Hạ vừa bước vào đã nghe một giọng nam vang lên:
"Ồ, nhân vật chính tới rồi!"
Trần Khánh đứng cạnh bàn giáo viên, trên tay cầm một chiếc micro không dây. Anh mặc áo polo đen, tóc cắt ngắn, dáng người đầy đặn hơn hồi đi học một chút. Thấy Thu Hạ, Khánh lập tức giơ micro lên.
"Xin chào quý vị! Sau mười năm mất tích, bạn Thu Hạ của chúng ta cuối cùng cũng trở về!"
Mấy người trong lớp bật cười.
Thu Hạ đặt túi xuống chiếc bàn gần cửa, bình thản đáp:
"Cảm ơn MC. Mười năm rồi vẫn chưa kiếm được nghề khác à?"
"Đấy, mọi người thấy không? Ngày xưa nó đã độc mồm thế này rồi."
"Ngày xưa mày cũng nói nhiều thế này."
"Không, ngày xưa tao đẹp trai hơn."
"Cái đấy thì chắc."
Khánh lập tức quay sang mọi người.
"Nghe thấy chưa? Thu Hạ vừa công nhận ngày xưa tôi đẹp trai!"
Cả lớp ồn ào hưởng ứng. Thu Hạ lắc đầu, nhưng không nhịn được cười.
Cô lần lượt chào những gương mặt quen thuộc. Có người nhận ra ngay, có người phải mất vài giây mới đối chiếu được khuôn mặt trước mắt với cậu bạn, cô bạn từng mặc đồng phục trắng ngồi chung lớp năm nào. Một vài người giờ đã có con, nói chuyện với nhau về trường mầm non, tiền học và chuyện con ốm. Những người khác hỏi nhau đang làm ở đâu, đã mua nhà chưa, bao giờ cưới.
Ngọc Linh ngồi ở bàn thứ hai, vừa thấy Thu Hạ liền đứng dậy ôm cô. Linh vẫn đeo kính, tóc buộc gọn sau gáy. Hai người hỏi thăm nhau vài câu, rồi Thu Hạ phát hiện bạn mình đang cầm một tờ giấy in lịch trình buổi họp lớp.
"Đừng bảo cái này do mày làm nhé?"
Linh đẩy kính. "Không thì ai làm?"
"Đúng là mười năm không thay đổi."
"Có chứ. Ngày xưa tao còn in cả danh sách người đến và người vắng."
Thảo Vy đứng cạnh chen vào:
"Bây giờ nó lập nhóm trên mạng, gửi biểu mẫu bắt mọi người xác nhận. Khánh điền ba lần vì không biết phần ghi chú là ghi cái gì."
Khánh ở phía xa nghe thấy tên mình, lập tức phản đối:
"Tại biểu mẫu phức tạp quá!"
Cả nhóm lại cười.
Thu Hạ ngồi xuống bàn gần cửa sổ. Chiếc bàn mới hơn trong trí nhớ của cô, mặt gỗ sáng màu, không còn những vết bút xóa và dòng chữ nghịch ngợm học sinh thường khắc lên. Ghế cũng được thay bằng loại có tựa lưng cao hơn.
Cô đưa tay chạm lên mép bàn.
Hồi lớp mười hai, cô ngồi ở dãy thứ hai tính từ cửa sổ, bàn thứ ba. Thảo Vy ngồi bên cạnh. Bàn phía sau là hai bạn nữ khác, mỗi lần đến tiết kiểm tra lại có người dùng đầu bút chọc lưng cô hỏi đáp án.
Minh An ngồi ở dãy giữa, cách đó hai bàn.
Thu Hạ không nhớ chính xác từ khi nào mình bắt đầu biết vị trí chỗ ngồi của cậu ấy mà không cần nhìn.
Có lẽ từ lúc làm chung dự án.
Cũng có thể sớm hơn.
"Nhìn gì đấy?"
Thảo Vy kéo ghế ngồi xuống bên cạnh.
"Không có gì. Tao thấy lớp thay đổi nhiều thật."
"Ừ. Hồi xưa tường vàng hơn."
"Chắc vì sơn mới."
"Bàn ghế cũng thay hết rồi."
"Ừ."
Thảo Vy chống cằm nhìn quanh, chợt thở dài.
"Có mỗi cái quạt trần là trông vẫn đáng sợ như ngày xưa."
Thu Hạ ngẩng lên.
Chiếc quạt trên đầu quay chậm rãi, phát ra âm thanh đều đều. Cô bật cười khi nhớ hồi lớp mười một, Trần Khánh từng nghiêm túc đề nghị cả lớp viết đơn xin thay quạt vì sợ một ngày đẹp trời nó sẽ rơi xuống.
Hôm đó, Minh An đã đứng lên kiểm tra rồi bảo quạt không có vấn đề gì.
Khánh hỏi cậu lấy gì bảo đảm.
Minh An đáp rằng nếu không tin thì cứ ngồi sang bàn khác.
Cuối cùng Khánh chuyển thật.
Nghĩ đến đó, Thu Hạ nhìn về phía dãy bàn giữa.
Chỗ ngồi cũ của Minh An hiện đang có một chiếc ba lô màu xám đặt trên ghế. Cô không biết đó có phải đồ của anh không.
"Tìm ai à?" Thảo Vy hỏi.
"Không."
"Tao đã hỏi tên ai đâu."
Thu Hạ quay sang nhìn bạn.
Thảo Vy cười, hai mắt cong lên.
"Mày đừng nhìn tao thế. Tao hai mươi tám tuổi rồi, không còn trẻ con nữa."
"Biết thế thì cư xử cho giống người hai mươi tám tuổi đi."
"Khó lắm. Hôm nay tao về trường, tao quyết định chỉ mười tám tuổi thôi."
Thu Hạ không phản bác được.
Cô cũng đang có cảm giác mình trẻ lại, mặc dù điều đó chẳng liên quan đến chiếc quạt trần hay những dãy bàn mới.
Buổi họp lớp bắt đầu muộn hơn dự kiến gần nửa tiếng vì vẫn có người liên tục đến.
Cô Thanh Hương xuất hiện lúc gần bốn giờ, được cả lớp đứng dậy vỗ tay chào. Cô giáo dạy Văn năm nào giờ đã có vài sợi tóc bạc ở hai bên thái dương. Thu Hạ nhìn cô bước vào lớp, trong lòng bỗng thấy một cảm giác khó tả.
Ngày trước, cô Thanh Hương luôn đứng trên bục giảng, cầm phấn viết những dòng chữ dài lên bảng. Học sinh ngồi phía dưới vừa chép bài vừa lén nhìn đồng hồ, mong sao tiết học trôi nhanh một chút.
Hôm nay, cô không mang giáo án. Trên tay chỉ có chiếc túi vải và một tập ảnh.
"Các em ngồi đi," cô nói, rồi bật cười. "À quên, giờ phải gọi là các anh các chị rồi."
"Cô cứ gọi bọn em như ngày xưa ạ!" Khánh đáp ngay.
"Thế cô gọi em lên kiểm tra bài cũ nhé?"
Cả lớp cười ầm.
Khánh lập tức ngồi xuống.
Một lúc sau, mọi người cùng xem lại những tấm ảnh cũ được chiếu trên màn hình. Có ảnh chụp ngày khai giảng, ảnh hội thao, ảnh văn nghệ và cả những bức rất mờ từ điện thoại đời cũ. Người trong ảnh thường bị gọi tên trước khi kịp nhận ra bản thân. Có người xấu hổ vì kiểu tóc ngày trước, có người cười đến đỏ mặt khi nhìn thấy chiếc kính to gần bằng nửa khuôn mặt.
Thu Hạ cũng cười.
Cô nhìn thấy mình trong một bức ảnh chụp ngày tổng kết lớp mười một. Cô mặc áo sơ mi trắng, tóc buộc đuôi ngựa, đứng cạnh Thảo Vy. Phía sau hai người, Trần Khánh đang cố giơ hai ngón tay thành hình chữ V trên đầu Ngọc Linh.
Ở góc bên phải bức ảnh có Minh An.
Anh đang cúi xuống làm gì đó, chỉ nhìn thấy một bên mặt.
Thu Hạ nhìn tấm ảnh lâu hơn những tấm trước.
"Có phải hôm ấy Minh An sửa máy ảnh cho lớp không nhỉ?" Ngọc Linh hỏi.
"Hình như thế," Thu Hạ đáp.
Cô không chắc.
Rất nhiều ký ức của cô về Minh An đều như vậy. Một sự việc hiện lên rõ ràng, nhưng thời gian, thứ tự hoặc nguyên nhân lại mơ hồ.
Đôi khi cô nhớ giọng nói của anh trước khi nhớ anh đã nói gì.
Đôi khi cô nhớ mình từng giận anh, nhưng phải nghĩ rất lâu mới nhớ ra tại sao.
Lạ nhất là những chuyện cô cho rằng mình đã quên từ lâu, thỉnh thoảng vẫn xuất hiện trong một giấc mơ, một bài hát nghe được trên đường, hay khi vô tình nhìn thấy ai đó có dáng đi giống anh.
Thu Hạ không thích điều đó.
Cô luôn nghĩ ký ức nên có chỗ của ký ức.
Một chuyện đã qua thì cứ để nó qua.
"Ê, ra đây chụp ảnh!"
Tiếng Thảo Vy gọi khiến cô giật mình.
Mấy người bạn đang tụ tập trước bảng. Thu Hạ đứng dậy, đi đến cạnh Ngọc Linh. Khánh lại giơ micro lên chỉ huy mọi người, yêu cầu ai cao đứng sau, ai thấp đứng trước, khiến Thảo Vy lập tức phản đối.
Đang lúc cả lớp loay hoay sắp xếp đội hình, cánh cửa phía sau mở ra.
"Xin lỗi, tôi đến muộn."
Giọng nói ấy không lớn.
Nhưng Thu Hạ vẫn nghe thấy.
Cô quay đầu.
Minh An đứng ở cửa, một tay giữ quai ba lô trên vai. Anh mặc áo sơ mi xanh nhạt xắn tay, quần tối màu, tóc cắt gọn. So với ký ức của Thu Hạ, anh cao hơn một chút, hoặc có lẽ chỉ là tư thế đứng đã khác. Đường nét gương mặt cũng trưởng thành hơn, không còn vẻ gầy gò của cậu học sinh năm lớp mười hai.
Anh nhìn quanh lớp, hơi mỉm cười.
"Đông đủ thế này rồi à?"
Khánh lập tức bước tới.
"Ông tướng! Mười năm mới gặp mà còn đến muộn!"
"Xin lỗi. Đường tắc."
"Lý do cũ quá. Hồi cấp ba mày cũng nói thế."
"Hồi cấp ba tao đi xe đạp."
"Thế càng chứng tỏ không tiến bộ."
Minh An cười, đặt tay lên vai bạn.
Thu Hạ đứng cách đó vài bước. Cô không tiến lên, cũng không quay đi.
Mười năm qua, cô từng gặp lại Minh An vài lần.
Không phải hoàn toàn mất liên lạc.
Họ cũng đã từng nói chuyện, từng ngồi đối diện nhau trong những quán cà phê, từng có những khoảng thời gian cô nghĩ mọi chuyện có lẽ sẽ khác.
Nhưng sau cùng, mỗi người vẫn đi theo cuộc sống của riêng mình.
Lần gần nhất gặp nhau đã cách đây gần hai năm.
Hôm ấy trời mưa.
Thu Hạ nhớ điều đó, dù cô không nhớ chính xác ngày tháng.
Minh An nói chuyện thêm vài câu với Khánh rồi nhìn về phía nhóm người đang đứng cạnh bảng. Ánh mắt anh lướt qua Ngọc Linh, Thảo Vy, sau đó dừng lại ở cô.
Không có gì đặc biệt xảy ra.
Anh chỉ hơi khựng lại một nhịp, rồi gật đầu.
"Thu Hạ."
Cô gật đầu đáp lại.
"Lâu rồi không gặp."
"Ừ, lâu thật."
Anh bước đến gần hơn, vừa đủ để không phải nói lớn giữa đám đông.
"Cậu vẫn làm ở Hà Nội à?"
"Ừ. Còn cậu?"
"Tớ mới chuyển về được một thời gian."
"Thế à."
"Ừ."
Cuộc trò chuyện dừng lại ở đó.
Thu Hạ biết mình nên hỏi thêm điều gì. Chẳng hạn công việc dạo này thế nào, sống ở đâu, có quen với Hà Nội sau thời gian xa cách không. Đó đều là những câu hỏi lịch sự, bình thường, không mang bất kỳ ý nghĩa đặc biệt nào.
Nhưng cô không hỏi.
Minh An cũng không nói thêm. Một người bạn gọi anh sang phía bàn giáo viên, anh quay đầu đáp lời, trước khi đi còn nói với cô:
"Lát nói chuyện sau nhé."
"Ừ."
Thu Hạ nhìn anh bước đi.
Cô không biết mình vừa thở phào hay vừa thấy thất vọng.
Thảo Vy đứng bên cạnh từ lúc nào, khẽ huých khuỷu tay cô.
"Sao?"
"Gì?"
"Không có gì."
"Thảo Vy."
"Ừ?"
"Mày mà nói thêm câu nào là tao đi về."
Thảo Vy giơ hai tay đầu hàng, nhưng khóe miệng vẫn cong lên.
Thu Hạ quay lại phía bảng, cố tập trung vào việc chụp ảnh.
Khi Khánh đếm đến ba, cô mỉm cười theo phản xạ.
Về sau, xem lại bức ảnh hôm ấy, Thu Hạ mới phát hiện Minh An đứng ở hàng sau, cách cô đúng hai người.
Không gần.
Cũng không xa.
Buổi họp mặt kéo dài đến gần năm giờ.
Sau phần chụp ảnh, cô Thanh Hương đề nghị mọi người ở lại thêm một chút để trao đổi về hoạt động kỷ niệm của trường. Ngọc Linh mang từ dưới bàn lên một chiếc hộp giấy lớn, bên ngoài dán nhãn "Tư liệu lớp 11A3 – 2016".
"Cái gì đây?" Trần Khánh hỏi.
"Đồ cổ của lớp mình," Linh đáp. "Cô Hương nhờ tao mang đến."
Khánh tò mò mở nắp hộp.
Bên trong có những tập giấy đóng gáy, vài phong bì đựng ảnh, một đĩa DVD và một tấm bản đồ lớn được cuộn lại bằng dây chun.
Thu Hạ nhìn chiếc hộp, trong đầu chợt hiện lên hình ảnh năm người học sinh ngồi quanh một chiếc bàn cũ, cãi nhau vì không thống nhất được nên dùng bìa xanh hay bìa trắng.
Cô bật cười.
"Không ngờ vẫn còn."
"Có chứ," cô Thanh Hương đáp. "Cô giữ một bộ, nhưng nhiều năm trước chuyển phòng bộ môn nên thất lạc vài thứ. May mà Linh còn lưu danh sách tư liệu."
Ngọc Linh đắc ý đẩy kính.
"Em đã bảo lưu hồ sơ là quan trọng mà."
Khánh chen vào:
"Ngày xưa mày bắt tao đặt tên ảnh theo ngày tháng, tao còn nhớ."
"Vì mày đặt toàn kiểu 'ảnh đẹp một', 'ảnh đẹp hai'."
"Thì đúng là ảnh đẹp mà."
"Có ảnh nào nhìn rõ mặt đâu!"
Mọi người cười ồ.
Cô Thanh Hương chờ tiếng cười lắng xuống rồi giải thích rằng trường dự định tổ chức một buổi trưng bày nhỏ về những hoạt động học sinh qua các thời kỳ. Dự án "Ở Đây, Ngày Ấy" từng được lớp 11A3 thực hiện hơn mười năm trước có thể trở thành một phần của buổi trưng bày ấy.
"Cô muốn hỏi các em có ai còn giữ bản ảnh hoặc dữ liệu gốc không," cô nói. "Một số ảnh trong tập giấy này in khá mờ rồi. Nếu có bản điện tử thì tốt hơn."
"Minh An giữ đấy cô!" Trần Khánh nói ngay.
Thu Hạ ngẩng lên.
Minh An đang đứng bên cạnh cửa sổ, tay cầm cốc nước giấy. Nghe gọi tên, anh quay lại.
"Em có giữ một phần ạ. Nhưng dữ liệu cũ lắm rồi, để em kiểm tra lại."
"Vẫn còn à?" Ngọc Linh ngạc nhiên.
"Còn một ổ lưu trữ cũ. Hồi đó tớ sao lưu mấy lần."
Khánh vỗ tay.
"Đấy! Tôi đã bảo ông này ngày xưa cẩn thận kinh khủng. Có khi bài kiểm tra mười lăm phút lớp mười nó vẫn giữ."
Minh An nhìn bạn.
"Bài kiểm tra của mày thì không."
"Tại sao?"
"Không có giá trị lưu trữ."
Cả lớp lại bật cười.
Thu Hạ cũng cười, nhưng trong lòng có chút ngạc nhiên.
Cô biết Minh An là người thích lưu giữ dữ liệu. Hồi đi học, anh thường nhắc cả nhóm sao lưu ảnh, đổi tên tệp và kiểm tra thiết bị trước mỗi buổi khảo sát. Tuy nhiên, cô không nghĩ hơn mười năm rồi anh vẫn còn giữ những thứ ấy.
Bản thân Thu Hạ cũng từng có một thư mục ảnh của dự án trong chiếc máy tính cũ ở nhà. Nhưng sau vài lần đổi máy, cô không biết chúng đã đi đâu.
Có một thời gian, cô từng cố tìm lại.
Sau đó không tìm nữa.
Ngọc Linh và cô Thanh Hương cùng mở cuộn bản đồ trên hai chiếc bàn ghép lại. Giấy đã ngả vàng ở mép, một góc bị gập lâu ngày nên không thể vuốt phẳng hoàn toàn. Những đường kẻ màu xanh đỏ vẫn còn khá rõ, bên cạnh mỗi địa điểm là một ô chú thích nhỏ.
Thu Hạ bước tới.
Cô nhận ra nét chữ của mình.
Hồi ấy, cô có thói quen viết chữ nghiêng nhẹ sang phải, những chữ cái cuối dòng thường nhỏ hơn đầu dòng vì sợ thiếu chỗ. Bây giờ nhìn lại, cô thấy chữ mình ngày xưa tròn trịa đến buồn cười.
"Đây là chữ mày này," Thảo Vy nói, chỉ vào một đoạn chú thích. "Nhìn như học sinh tiểu học."
"Chữ mày hồi đấy còn không đọc nổi."
"Nhưng tao có năng khiếu nghệ thuật."
"Ừ. Nghệ thuật làm cô Hương đau đầu."
Cô giáo nghe thấy liền bật cười.
Thu Hạ cúi xuống xem từng ô trên bản đồ.
Tiệm sách ông Tư. Trạm xe buýt gần trường. Hàng xôi đầu ngõ. Khu tập thể cũ. Con đường có cây bằng lăng.
Những địa điểm được ghi bằng mực xanh, bên cạnh là vài ký hiệu nhỏ do Minh An thiết kế để phân biệt ảnh, âm thanh và phần phỏng vấn.
Có nơi đến nay vẫn còn.
Có nơi đã biến mất.
Tiệm sách ông Tư đóng cửa từ mấy năm trước. Hàng xôi đầu ngõ bây giờ được thay bằng một cửa hàng tiện lợi. Trạm xe buýt cũng đã chuyển sang vị trí khác.
Thu Hạ đưa ngón tay dọc theo một đường kẻ xanh, dừng ở ô chú thích phía cuối bản đồ.
Ô số 17.
Không có tên địa điểm.
Chỉ có một khung chữ nhật trống, bên dưới là một dòng chữ nhỏ đã hơi nhòe mực.
"Mười sáu địa điểm thôi mà," Ngọc Linh nói. "Sao lại có thêm ô này nhỉ?"
"Có khi hồi đó đếm nhầm," Khánh đáp.
"Không thể nào. Tao là người kiểm tra danh sách."
"Thế có khi mày đếm nhầm."
"Trần Khánh!"
Thu Hạ bật cười, nhưng ánh mắt vẫn dừng ở ô trống.
Cô có cảm giác mình đã từng nhìn thấy nó rất nhiều lần.
Không phải chỉ nhìn.
Cô từng nói gì đó về nó.
Một câu rất bình thường, trong một buổi chiều nào đó của năm lớp mười một.
Nhưng càng cố nhớ, cô càng không thể xác định được đó là ngày nào.
"Có thể là địa điểm dự phòng chăng?" cô hỏi.
Ngọc Linh lắc đầu.
"Không. Danh sách cuối cùng chỉ có mười sáu địa điểm. Tớ vẫn giữ bản phân công."
"Vậy sao lại có ô thứ mười bảy?"
Không ai trả lời ngay.
Cho đến khi Minh An lên tiếng.
"Ô đó không phải do bọn mình quên làm."
Giọng anh vang lên từ phía bên kia chiếc bàn.
Thu Hạ ngẩng đầu.
Minh An đã đặt cốc nước xuống, đứng cách cô một khoảng vừa đủ. Anh nhìn tấm bản đồ, vẻ mặt có chút trầm ngâm.
"Thế là gì?" cô hỏi.
Minh An đưa tay giữ góc giấy đang cong lên.
"Hồi đó chính cậu bảo cứ để trống."
Thu Hạ nhìn anh.
"Tớ á?"
"Ừ."
"Tớ bảo thế bao giờ?"
Minh An dường như định nói gì đó, nhưng rồi chỉ cười.
"Lâu quá rồi. Cậu không nhớ cũng phải."
Câu trả lời ấy khiến Thu Hạ hơi khó chịu.
Không phải vì anh nói sai. Mười một năm là một khoảng thời gian dài. Một người quên một câu nói từ thời đi học chẳng có gì đáng ngạc nhiên.
Chỉ là cách anh nói khiến cô có cảm giác anh còn nhớ một điều gì đó mà mình đã quên.
Cô cúi xuống nhìn lại ô trống.
"Thế sao cậu vẫn nhớ?"
Minh An im lặng trong giây lát.
"Tại hồi đó tớ là người sửa bản thiết kế cuối cùng."
"À."
Một lời giải thích rất hợp lý.
Thu Hạ gật đầu, không hỏi thêm.
Cô Thanh Hương đề nghị các thành viên nhóm cũ phối hợp xem lại dữ liệu và bổ sung thông tin về những địa điểm đã thay đổi. Ngọc Linh lập tức nhận phần danh sách, Thảo Vy bảo mình có thể hỗ trợ liên hệ bạn bè, còn Trần Khánh tuyên bố sẽ phụ trách tinh thần cho cả nhóm.
"Cụ thể là làm gì?" Ngọc Linh hỏi.
"Động viên mọi người."
"Thế thôi à?"
"Và mua nước."
"Cái này được."
Mọi người cười.
Thu Hạ cũng đang cười thì nghe cô Thanh Hương gọi:
"Thu Hạ, em còn làm công việc liên quan đến nội dung và tư liệu đúng không?"
"Dạ vâng."
"Vậy em xem có thể giúp cô chỉnh sửa lại phần giới thiệu các địa điểm nhé. Minh An giữ dữ liệu gốc, hai em ngày trước cũng phụ trách phần chính của dự án."
Thu Hạ ngẩng lên, bắt gặp ánh mắt Minh An ở phía đối diện.
Cô đã định nói rằng công việc dạo này hơi bận.
Thật ra cô cũng bận. Tuần tới còn một bản thảo cần nộp, cuối tháng phải hoàn thành kế hoạch nội dung cho một dự án mới. Việc nhận thêm một công việc không có thù lao rõ ràng, lại liên quan đến một đống tư liệu từ hơn mười năm trước, hoàn toàn không nằm trong kế hoạch của cô.
Nhưng cô nhìn cô Thanh Hương đang chờ câu trả lời, rồi nhìn những dòng chữ cũ trên bản đồ.
Cuối cùng, cô nói:
"Nếu chỉ hỗ trợ biên tập thì em làm được ạ. Nhưng chắc phải xem lượng tư liệu thế nào đã."
"Được rồi, thế là tốt quá."
Ngọc Linh quay sang Minh An.
"Còn cậu?"
"Để tớ kiểm tra dữ liệu trước. Nếu còn đủ thì tớ gửi cho mọi người."
Khánh khoác vai anh, cười toe toét.
"Hay quá. Nhóm năm người tái xuất!"
"Có bốn người làm việc," Thảo Vy đáp. "Một người mua nước."
"Công việc hậu cần rất quan trọng nhé!"
Tiếng cười lại vang lên giữa lớp học cũ.
Thu Hạ cúi xuống cuộn bản đồ, giúp Ngọc Linh giữ cho các mép giấy không bị gập.
Trong lúc ấy, Minh An đứng ngay bên cạnh.
Khoảng cách giữa hai người gần đến mức cô có thể nhìn thấy một vết xước nhỏ trên mặt đồng hồ anh đeo.
Anh vẫn có thói quen dùng tay trái giữ giấy khi cần chỉnh một thứ gì đó.
Ngày xưa cũng vậy.
Thu Hạ không biết tại sao mình còn nhớ chuyện này.
Khi buổi họp mặt kết thúc, trời đã dịu nắng.
Đám bạn hẹn nhau đi ăn tối. Thu Hạ từ chối vì có việc phải về nhà. Thảo Vy trách cô vài câu rồi cũng thôi, nhưng không quên nhắc lần sau nhất định phải đi đủ.
Thu Hạ xuống cầu thang chậm hơn mọi người.
Cô vừa đi vừa xem lại những bức ảnh mới chụp trong điện thoại. Ở tấm ảnh cả lớp đứng trước bảng, vài người nhắm mắt, Khánh cười lớn đến mức gần như không thấy mắt, còn Ngọc Linh vẫn giữ vẻ mặt nghiêm túc thường ngày.
Thu Hạ phóng to ảnh.
Ở hàng sau, Minh An đứng cạnh một bạn nam, hai tay buông tự nhiên. Anh không nhìn về phía cô, cũng không có biểu cảm gì đặc biệt.
Cô nhìn thêm vài giây rồi tắt màn hình.
Điện thoại rung.
Một tin nhắn mới trong nhóm bạn cũ.
Ngọc Linh: Tối nay tớ sẽ gửi lại danh sách tư liệu và phân công dự kiến nhé. Ai còn giữ ảnh cũ thì gửi giúp tớ.
Ngay sau đó, Trần Khánh gửi một nhãn dán chào kiểu quân đội.
Thảo Vy đáp bằng một biểu tượng mặt cười.
Thu Hạ định bỏ điện thoại vào túi thì thấy thông báo khác xuất hiện.
Minh An: Tớ tìm được danh sách thư mục cũ rồi. Nhưng phải mở ổ lưu trữ mới biết còn những gì.
Cô đọc tin nhắn, chợt nhớ lúc chiều mình chưa hỏi anh điều quan trọng nhất.
Không phải chuyện bản đồ.
Cũng chẳng phải chuyện công việc.
Cô muốn hỏi vì sao anh vẫn giữ những dữ liệu cũ ấy.
Mười một năm là một khoảng thời gian đủ dài để người ta thay vài chiếc điện thoại, vài chiếc máy tính và quên đi vô số chuyện tưởng như quan trọng.
Vậy mà anh vẫn còn giữ.
Thu Hạ mở khung trả lời, gõ mấy chữ.
Cậu vẫn giữ hết thật à?
Cô nhìn câu hỏi.
Rồi xóa đi.
Cũng chẳng có gì đáng hỏi. Anh vốn là người cẩn thận, giữ đồ cũ đâu phải chuyện lạ.
Cô cất điện thoại.
Ra đến sân trường, Thu Hạ bất chợt gặp Minh An đang đứng cạnh dãy xe máy. Anh cúi đầu nhìn màn hình điện thoại, bên cạnh là một chiếc xe màu đen.
Nghe tiếng bước chân, anh ngẩng lên.
"Cậu về à?"
"Ừ."
"Không đi ăn với mọi người sao?"
"Tớ có việc."
"Ừ."
Thu Hạ đứng lại một chút.
Lần này, không có Trần Khánh hay Thảo Vy ở bên cạnh để nói chen vào.
Chỉ có tiếng ve từ những hàng cây ngoài sân và vài học sinh đang chơi bóng ở phía xa.
Cô định chào rồi đi.
Nhưng Minh An lên tiếng trước:
"Lúc nãy tớ nói chuyện ô số 17..."
Thu Hạ nhìn anh.
"Sao?"
Anh ngừng lại, như đang cân nhắc cách diễn đạt.
"Tớ không chắc mình nhớ đúng hết. Nếu tìm được bản ghi chú cũ, tớ sẽ gửi cậu xem."
"Ừ. Cảm ơn."
"Không có gì."
Anh nhìn về phía cổng trường.
"Cậu vẫn đi đường cũ về à?"
Thu Hạ hơi ngạc nhiên.
"Đường nào?"
"Qua ngõ bên tiệm sách ấy."
Cô lắc đầu.
"Nhà tớ chuyển từ lâu rồi."
Minh An gật đầu.
"À, tớ quên."
Câu nói rất bình thường.
Nhưng không hiểu sao Thu Hạ thấy lòng mình chùng xuống một chút.
Ngày trước, Minh An biết cô đi đường nào về nhà.
Anh biết cô thường ghé tiệm sách ông Tư vào chiều thứ Sáu, biết cô thích ngồi phía cửa sổ khi cả nhóm học bài, biết cô không thích ai đọc những thứ mình đang viết dở.
Có một thời gian, anh biết rất nhiều chuyện nhỏ về cô.
Bây giờ, ngay cả con đường về nhà của cô cũng đã khác.
"Thế nhé," Thu Hạ nói.
"Ừ. Đi đường cẩn thận."
Cô mỉm cười, quay người bước đi.
Đến gần cổng, Thu Hạ chợt nghe anh gọi phía sau.
"Thu Hạ."
Cô dừng lại.
Minh An đứng dưới bóng cây, ánh chiều rơi xuống một bên vai áo. Anh nhìn cô, vẻ mặt có chút do dự.
"Có chuyện gì à?"
Anh im lặng một nhịp, rồi hỏi:
"Cậu còn nhớ tiệm sách ông Tư đóng cửa năm nào không?"
Thu Hạ không ngờ anh hỏi chuyện đó.
"Hình như năm 2021. Sao thế?"
"Không có gì. Tớ đang kiểm tra lại mốc thời gian thôi."
"À."
"Cảm ơn cậu."
Cô gật đầu, lần này đi thẳng ra cổng.
Đường về nhà đông hơn lúc chiều. Thu Hạ gọi xe, đứng dưới bóng một cây sấu ven đường chờ tài xế tới.
Cô nhìn những người đi ngang qua, bất chợt nghĩ đến câu hỏi của Minh An.
Tiệm sách ông Tư đóng cửa năm 2021.
Cô nhớ rất rõ.
Bởi đó là năm cô và Minh An gặp lại nhau sau một quãng thời gian dài ít liên lạc.
Cũng là năm cô từng nghĩ, có lẽ lần này hai người sẽ không bỏ lỡ nhau nữa.
Thu Hạ cúi đầu, lấy điện thoại ra.
Trên màn hình vẫn còn nhóm trò chuyện mới được lập. Minh An vừa gửi một bức ảnh chụp trang bìa của tập tư liệu cũ.
Cô bấm mở.
Giấy trắng đã ngả vàng, giữa trang là dòng chữ viết bằng bút mực xanh:
Ở Đây, Ngày Ấy — Nhóm 3, lớp 11A3.
Bên dưới là tên năm thành viên.
Ngọc Linh. Thảo Vy. Trần Khánh. Minh An. Thu Hạ.
Nét chữ của cô nằm ở cuối cùng.
Thu Hạ nhìn trang giấy một lúc lâu.
Rồi cô chợt nhớ ra.
Đó là một buổi chiều tháng Hai năm 2016. Cả nhóm ngồi trong lớp học, tranh cãi gần nửa tiếng chỉ để quyết định xem có nên thêm một dòng giới thiệu dưới tên dự án hay không.
Trần Khánh muốn viết gì đó thật hoành tráng.
Ngọc Linh bảo không cần.
Thảo Vy đề nghị một câu nghe giống khẩu hiệu của đoàn trường.
Minh An thì nói càng ngắn càng tốt.
Cuối cùng, Thu Hạ cầm bút viết một câu, rồi đưa cho cả nhóm xem.
Cô không nhớ những người khác đã phản ứng thế nào.
Chỉ nhớ Minh An nhìn dòng chữ ấy, nghĩ một lúc rồi gật đầu.
"Câu này được."
Đó có lẽ là lần đầu tiên anh khen một thứ cô viết.
Thu Hạ phóng to bức ảnh.
Phía dưới danh sách thành viên, dòng chữ năm ấy vẫn còn nguyên, dù mực đã nhòe đi đôi chút.
"Để sau này, khi một nơi không còn nữa, chúng ta vẫn biết mình đã từng ở đó."
Cô đọc lại câu ấy.
Năm mười bảy tuổi, Thu Hạ đã viết nó mà không suy nghĩ quá nhiều. Khi ấy cô chỉ muốn làm một bài tập thật tốt, ghi lại vài con phố, vài hàng quán và những câu chuyện mà người lớn thường không có thời gian kể hết.
Cô chưa từng nghĩ mười một năm sau, mình sẽ đứng giữa một Hà Nội đã thay đổi rất nhiều, nhìn lại nét chữ của chính mình và nhớ đến một người.
Xe đến.
Thu Hạ cất điện thoại, mở cửa ngồi vào ghế sau.
Khi xe bắt đầu lăn bánh, cô quay đầu nhìn cổng trường lần cuối.
Nắng chiều vẫn còn trên những ô cửa tầng ba.
Cô bỗng nhớ đến một buổi chiều khác, rất lâu trước đây, ở tiệm sách ông Tư.
Hôm ấy, cô đã đứng sau một kệ sách, nghe Minh An nói với Trần Khánh một câu.
Một câu mà suốt nhiều năm sau, mỗi lần nghĩ lại, cô vẫn thấy khó chịu.
"Tốt nghiệp xong chắc tao với Thu Hạ cũng chẳng còn liên quan gì đến nhau nữa."
Ngày ấy, cô tin mình đã hiểu rất rõ ý nghĩa của câu nói đó.
Và cũng vì tin như vậy, cô đã không đến cuộc hẹn cuối cùng.
Điện thoại trong tay rung lên lần nữa.
Một tin nhắn riêng.
Người gửi: Minh An.
"Thu Hạ, tớ vừa xem lại bản danh sách. Có một chỗ hình như cậu nhớ nhầm."
Cô ngồi thẳng dậy.
Một tin nhắn khác hiện lên ngay sau đó.
"Tiệm sách ông Tư không đóng cửa năm 2021. Nó đóng cửa vào tháng Tám năm 2022."
Thu Hạ cau mày.
Không thể nào.
Cô nhớ rõ năm 2021.
Nhớ cả buổi chiều hai người đứng trước cửa tiệm sách. Nhớ hôm ấy trời nóng, tấm biển gỗ bên ngoài đã bạc màu, còn Minh An mặc một chiếc áo sơ mi trắng, đứng bên cạnh cô rất lâu mà không nói gì.
Cô mở khung trả lời.
"Cậu chắc không?"
Minh An đáp sau chưa đầy một phút.
"Chắc. Tớ có ảnh chụp hôm cuối cùng tiệm mở cửa."
Thu Hạ nhìn màn hình.
Bên ngoài cửa kính, những con phố lần lượt trôi qua. Cô chợt có một cảm giác rất lạ, giống như có ai đó vừa dịch chuyển một món đồ trong căn phòng quen thuộc mà cô đã sống suốt nhiều năm.
Một chuyện cô nhớ rõ đến vậy, hóa ra lại có thể sai.
Cô định nhắn thêm, nhưng rồi dừng tay.
Bởi nếu tiệm sách thực sự đóng cửa năm 2022, vậy buổi chiều cô vẫn luôn nhớ là năm 2021 đã xảy ra chuyện gì?
Và tại sao, trong ký ức của cô, Minh An lại đứng ở đó?
Thu Hạ nhìn dòng tin nhắn cuối cùng, mãi không trả lời.
Mười một năm trước, cô và Minh An từng cùng nhau làm một tấm bản đồ để lưu giữ những nơi có thể biến mất.
Khi ấy, cả hai đều tin rằng chỉ cần ghi chép đủ cẩn thận, người ta sẽ không quên.
Bây giờ, Thu Hạ bắt đầu không chắc điều đó có đúng hay không.
Vì có những chuyện cô đã nhớ suốt mười năm.
Nhưng chưa chắc đã xảy ra đúng như cô nhớ.
