CHƯƠNG 6 — BÊN KIA CỬA TỔ
Sau cơn mưa đêm, một đoạn đường hầm gần cửa tổ bị đất vụn lấp nhẹ. Một nhóm kiến thợ nhanh chóng có mặt, dọn sạch từng hạt đất bằng những động tác dứt khoát, quen thuộc.
Aru đi theo, giữ khoảng cách vừa đủ để không cản đường, đứng lại ở một góc hầm nơi không khí đã bắt đầu đổi khác. Đất ở đây khô hơn hẳn phần còn lại của tổ. Luồng không khí không còn đứng yên như trong buồng ấp hay buồng nấm, mà chuyển động, đổi nhiệt độ liên tục theo từng nhịp thổi từ đâu đó rất xa.
Rồi một luồng gió mát tràn xuống, mang theo một thứ không khí hoàn toàn xa lạ, sạch và trống trải, như thể chưa từng chạm qua bất cứ ngóc ngách nào của tổ.
Aru hít vào thật sâu, giữ luồng khí ấy lại trong khoang miệng lâu hơn cần thiết.
Không lâu sau, cửa tổ phía trên được mở ra để đoàn kiến thợ bắt đầu một đợt kiếm lá mới.
Một dải sáng đổ xuống dọc theo đường hầm, chạm tới nơi Aru đang đứng. Cơ thể nó khựng lại hoàn toàn.
Những kiến thợ đi ngang bước qua dải sáng ấy mà không hề chậm lại, chân vẫn giữ nguyên nhịp đều đặn như đang bước qua bất cứ khoảng nền nào khác trong tổ.
Aru thì không bước được.
Từng hạt đất li ti trong không khí như bừng sáng lên khi luồng ánh sáng lướt qua. Không khí không còn đứng yên mà cuộn chảy thành từng lớp có thể cảm nhận được trên từng sợi lông trên cơ thể nó. Đâu đó phía xa, bóng của một vật gì to lớn đổ dài xuống nền đất, run rẩy theo một nhịp riêng, rồi rút đi khi luồng sáng thay đổi.
Aru đứng yên cho đến khi cái bóng ấy tan hẳn vào nền đất sáng.
Đoàn kiến thợ tiến ra khỏi cửa tổ, nối đuôi nhau thành một dòng chảy đều đặn, mỗi cá thể mang theo một nhiệm vụ đã được quy định rõ ràng từ trước khi rời khỏi lòng đất.
Bên ngoài, những chiếc lá lớn gấp nhiều lần cơ thể chúng rung nhẹ trong gió. Từng mảnh lá được cắt gọn thành hình vòng cung bằng những nhát hàm chuẩn xác, rồi được nâng lên cao hơn cả thân mình, chao đảo theo từng bước chân như những cánh buồm nhỏ màu lục đang trôi ngược vào lòng đất.
Aru đứng ở rìa cửa tổ, dõi theo dòng kiến ấy nối tiếp nhau không dứt, mang cả một phần khu rừng trở về nuôi sống cánh đồng nấm phía dưới. Mặt đất dưới chân nó ấm dần lên theo một cách buồng ấp ẩm ướt trong lòng đất chưa từng có, một hơi ấm không tỏa ra từ bất cứ cơ thể nào, chỉ từ chính mặt đất đang phơi mình dưới luồng sáng.
Một con bọ cánh cứng bóng loáng băng ngang qua chính giữa dòng kiến, chậm rãi, không hề đổi hướng. Đoàn kiến tách đôi quanh nó trong tích tắc rồi khép lại ngay phía sau, không một cá thể nào va chạm, không một cá thể nào dừng lại. Con bọ đi khuất vào đám cỏ, để lại một vệt bóng loáng mờ dần trên mặt đất ẩm.
Cách đó không xa, một chiếc lá lớn khẽ rung lên dù không có gió. Aru khựng lại. Trên mặt dưới của chiếc lá, gần như hòa lẫn vào những đường gân, một con nhện nằm im, tám chân gập sát vào thân. Nó không di chuyển. Aru cũng không di chuyển. Chỉ đến khi một cơn gió khác thổi qua, làm chiếc lá đung đưa, con nhện mới khẽ dịch sang một bên, và Aru mới bước tiếp.
Một cơn gió bất chợt lùa qua, hất một chiếc lá vừa cắt khỏi hàng ngũ, rơi lệch sang một bên.
Ngay lập tức, không cần một tín hiệu kéo dài nào, đội hình phía sau tự động khép lại, lấp đầy khoảng trống vừa xuất hiện. Một nhóm khác tách ra, nhặt lấy chiếc lá rơi, đưa nó trở lại đúng vị trí trong dòng chảy, trong khi phần còn lại của đoàn vẫn tiếp tục di chuyển không một khoảnh khắc gián đoạn.
Aru nhìn cảnh ấy diễn ra từ đầu đến cuối, rồi quay đầu nhìn ra xa hơn, về phía khoảng đất trống tiếp giáp với những thân cỏ cao. Những thân cỏ ấy cao vượt hẳn bất cứ cá thể nào trong đoàn, nghiêng qua nghiêng lại theo từng đợt gió, để lộ ra rồi lại che khuất một khoảng sáng phía sau chúng, chớp tắt như một thứ ánh sáng chưa từng có tên trong tổ.
Rồi một cơn gió mạnh hơn thổi qua, khiến những chiếc lá phía trên rung lên dữ dội, để lộ ra một khoảng trống rộng hơn hẳn mọi lần trước. Aru ngẩng đầu. Phía trên không còn là đất đá. Một khoảng sáng trải rộng đến tận nơi đôi mắt nó không thể nhìn tới, mênh mông đến mức không thể tìm ra một đường viền nào đánh dấu nơi nó kết thúc.
Gió thổi ngang qua khoảng sáng ấy trước khi chạm tới Aru, mang theo một luồng hơi lạnh hơn hẳn bất cứ luồng khí nào nó từng cảm nhận trong lòng đất. Lưng Aru khẽ rung. Rồi một lần rung nữa, từ một lớp cơ mỏng dưới cánh vẫn gấp kín, chưa từng cử động theo cách này bao giờ. Nó đứng yên, để mặc cho cơn rung lặp lại, chậm hơn nhịp thở, chậm hơn cả tiếng gió đang lướt qua từng sợi lông trên lưng nó.
Khi ánh sáng bên ngoài bắt đầu dịu lại, các đoàn kiến thợ lần lượt trở về, mang theo những mảnh lá cuối cùng của đợt kiếm ăn. Aru nhập vào dòng chảy ấy, để chân mình bước theo nhịp bước của những cá thể phía trước, hướng ngược trở lại phía cửa tổ.
Cửa tổ khép dần lại theo sau đoàn kiến cuối cùng, và dải sáng thu hẹp rồi biến mất hoàn toàn, nhường chỗ cho bóng tối quen thuộc tràn ngập trở lại các đường hầm. Mùi đất ẩm khép lại quanh Aru như một lớp vỏ quen thuộc, dày và ấm, len vào từng đốt chân, từng khe nối trên cơ thể nó, xóa dần lớp không khí khô và lạnh còn vương lại trên lưng.
Nó quay đầu nhìn lại phía cửa tổ đã khép, nơi vệt sáng cuối cùng vừa tắt hẳn, rồi bước tiếp vào bóng tối. Dưới chân nó, nền đất ấm dần lên theo từng bước, quen thuộc và chắc chắn, khác hẳn thứ ánh sáng không đáy vừa lướt qua phía trên lưng nó.