Sau khoảng nửa năm lăn lộn trên khắp các diễn đàn văn học và nhận đủ loại phản hồi, tôi nhận ra một sự thật khá thú vị: mọi nền tảng, dù khó tính hay dễ chịu, đề cao tốc độ hay cá tính, đều vận hành theo những luật chơi riêng. Một bản thảo đầy lỗi chính tả, câu cú lủng củng hay tình tiết rời rạc đương nhiên phải được rà soát và chỉnh sửa. Việc nương theo luật chơi ấy không phải sự gượng ép, mà là bước đi cần thiết để biến một bản nháp cá nhân thành tác phẩm chỉn chu trước công chúng, thể hiện trách nhiệm tối thiểu của người viết đối với câu chữ của mình và với người đọc.
Thế nhưng, đằng sau công đoạn hoàn thiện ấy lại là một ma lực mang tên lượt xem, thứ chỉ số mà tác giả cần để thấy mình tồn tại, nền tảng cần để duy trì hệ sinh thái, và độc giả vô tình trở thành một phần của cuộc chơi. Để chạy theo lượt xem, tôi bắt đầu nắn chỉnh văn phong cho hợp thời đại, học cách trình bày dễ đọc và nhào nặn tình tiết theo thị hiếu số đông. Ranh giới giữa hoàn thiện tác phẩm và phục vụ độc giả nhanh chóng bị xóa mờ. Khi những câu hỏi như "Đoạn này có đủ thu hút không?" hay "Viết thế này có hợp thị trường không?" choán hết tâm trí, câu hỏi nguyên bản "Tôi muốn kể điều gì?" dần bị đẩy vào quên lãng, biến người sáng tác thành một kẻ dịch vụ thuần túy.
Sự thức tỉnh chỉ đến khi tôi đọc lại những tác phẩm đã qua vô số lần tối ưu. Về mặt kỹ thuật, chúng sạch sẽ, mạch lạc và phù hợp với tiêu chuẩn của nền tảng; nhưng về mặt cảm xúc, chúng hoàn toàn nhạt nhẽo và trơ lì. Sự tròn trịa theo tiêu chuẩn đại chúng đã vô tình tước đi sinh khí, cũng chính là lý do cốt lõi khiến câu chuyện được phôi thai từ ban đầu. Tác phẩm không còn làm tôi thấy rung động hay hứng thú, và đó mới là điều khiến một người cầm bút phải lạnh người.
Tôi đứng trước một câu hỏi hiện sinh: Văn học, rốt cuộc, phục vụ cho ai? Thị trường, nền tảng hay độc giả có thể có chuẩn mực riêng của họ, nhưng với tôi, một người viết nghiệp dư, văn học trước hết phải phục vụ cho chính bản thân tôi. Đây hoàn toàn không phải cái cớ để tôi bao che cho sự cẩu thả hay coi thường kỹ thuật, mà là nguyên tắc sống còn để tôi giữ gìn bản sắc. Niềm vui sống động nhất của tôi khi cầm bút không nằm ở những con số nhảy lên trên màn hình, mà nằm ở khoảnh khắc tôi đọc lại trang viết và mỉm cười nhận ra những ý tưởng, những nhân vật trong đầu mình đã thực sự sống một cuộc đời riêng trên trang giấy.
Suy cho cùng, trên hành trình viết lách này, tôi chọn cho mình một sự cân bằng kiêu hãnh: tôi dùng luật chơi để rèn luyện tính chỉn chu, dùng lượt xem làm thước đo định lượng cho độ lan tỏa, nhưng nhất quyết dùng sự say mê của chính mình để quyết định có đi tiếp hay không. Bởi nếu ngay cả bản thân tôi còn cảm thấy nguội lạnh với đứa con tinh thần của mình, thì tôi lấy quyền gì để kỳ vọng một người qua đường dừng chân và xúc động?
