"Chàng như tuấn kiệt trời ban
Phong tư tựa ngọc, mây ngàn tựa tranh
Bước chân hoa lá cũng xanh
Tài cao, chí lớn, trời dành nét duyên.
Còn ai quốc sắc như chàng?
Mắt trong tựa nước, dung nhan tựa ngà
Cầm, kỳ, thi, họa tinh hoa
Thêu thơ, vẽ mộng, tài hoa tuyệt vời!
Than ôi, hoa nở giữa đời
Tưởng đâu hạnh phúc, nào ngờ truân chuyên
Chữ "Hiếu" nặng tựa non thiêng
Chữ "Tình" như ngọc, biết nghiêng bên nào?
Một người tài mạo thanh cao
Một người phận bạc, trời sao nỡ đành!
Người như trăng sáng đầu cành
Sao duyên lắm nỗi, sao đành cách xa?"
( Lược trích: Sau tiết Thanh minh, Nguyễn Tố Khanh tình cờ gặp Lê Hoài Chương trong chuyến du xuân cùng em gái. Một người quốc sắc, một kẻ thiên tài, vừa gặp đã đem lòng vương vấn. Nào ngờ, duyên trời run rủi, Hoài Chương lại thuê căn nhà sát vách phủ Nguyễn, mở đầu cho một mối tình vừa ngọt ngào vừa đầy trắc trở.)
Thiên Trường tháng Ba, cỏ non xanh tận chân trời.
Sau tiết Thanh minh, mưa bụi đã thưa dần, nắng xuân rải vàng trên những mái ngói cổ kính. Trong khu vườn nhà họ Nguyễn, hoa lê trắng muốt, cánh hoa theo gió rơi lả tả xuống mặt hồ, tựa tuyết đầu mùa.
Nguyễn Tố Khanh ngồi bên cửa sổ, tay cầm quyển sách, mắt lại chẳng đặt trên trang giấy.
Từ ngày du xuân trở về, tâm trí cậu cứ như con thuyền nhỏ lạc giữa dòng nước xiết, hết trôi về buổi gặp gỡ hôm ấy, lại dạt về bóng người áo xanh đứng dưới tán hoa.
Một ánh mắt, một nụ cười, vài câu đối đáp tưởng chừng bình thường, vậy mà khiến người vốn điềm tĩnh như cậu bao phen thất thần.
Người ấy tên Lê Hoài Chương.
Chỉ riêng ba chữ ấy, cậu đã âm thầm nhẩm đi nhẩm lại không biết bao nhiêu lần.
- Nguyễn Tố Liên: "Ca ca!"
Tiếng gọi bất ngờ vang lên khiến Tố Khanh giật mình. Quyển sách trên tay suýt nữa rơi xuống đất.
Tố Liên chạy vào, hai má ửng hồng vì vừa đi nhanh, trên tay còn cầm một cành hải đường.
- Nguyễn Tố Liên: "Huynh đang nghĩ gì vậy? Muội gọi ba lần rồi mà huynh chẳng nghe thấy."
- Nguyễn Tố Khanh: "Ta đang đọc sách."
- Nguyễn Tố Liên: "Đọc sách gì mà cầm ngược thế kia?"
Tố Khanh cúi xuống. Quả nhiên, quyển sách đang nằm ngược trong tay cậu. Cậu lặng lẽ xoay lại, vành tai hơi đỏ.
- Nguyễn Tố Khanh: "Muội càng lớn càng chẳng biết kính trọng huynh trưởng."
- Nguyễn Tố Liên: "Muội có nói gì đâu! Là tự huynh để lộ sơ hở đấy chứ."
Cô bé cười khúc khích, ngồi xuống bên cạnh anh.
- Nguyễn Tố Liên: "Ca ca, có phải huynh đang nhớ người hôm ấy không?"
Ngón tay Tố Khanh khựng lại trên trang sách.
- Nguyễn Tố Khanh: "Người nào?"
- Nguyễn Tố Liên: "Người mặc áo xanh, dáng cao cao, nói chuyện rất có duyên, còn biết đối thơ với huynh ấy!"
- Nguyễn Tố Khanh: "Tố Liên!"
- Nguyễn Tố Liên: "Được rồi, được rồi, muội không trêu huynh nữa."
Cô bé cố nén cười, nhưng đôi mắt vẫn ánh lên vẻ tinh nghịch.
- Nguyễn Tố Liên: "Có điều, muội thấy vị công tử ấy cũng rất thích huynh."
Tố Khanh im lặng.
Cậu nhớ rõ lúc chia tay, Hoài Chương đã nhìn mình thật lâu. Anh muốn nói điều gì đó, nhưng cuối cùng chỉ cúi đầu chắp tay, hẹn rằng nếu còn duyên, ắt sẽ có ngày gặp lại.
Còn cậu, từ trước đến nay vốn chẳng tin những lời hẹn xa xôi, vậy mà hôm ấy lại mong thời gian trôi chậm thêm một chút.
( Nguyễn Tố Khanh: Nếu thật sự còn duyên, liệu người ấy có trở lại không? )
Cậu khép sách, đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Nào ngờ, điều cậu mong đợi lại đến nhanh hơn tưởng tượng.
Buổi chiều hôm ấy, khi Tố Khanh đang cùng nha hoàn tưới mấy chậu lan ngoài sân, tiếng bánh xe ngựa bỗng vang lên từ con đường bên cạnh.
Cậu vốn không để ý, mãi đến khi nghe tiếng gia nhân nhà mình trò chuyện với người bên ngoài.
- Gia nhân: "Căn nhà này bỏ trống đã lâu, không ngờ hôm nay lại có người đến thuê."
- Người đánh xe: "Chủ nhân nhà ta vừa đến Thiên Trường, muốn tìm nơi yên tĩnh để đọc sách, chuẩn bị cho kỳ thi. Nghe nói căn nhà này thanh tĩnh, lại gần hồ nước nên mới chọn."
Tố Khanh hơi ngẩng đầu.
Một người đến thuê nhà?
Căn nhà sát vách phủ Nguyễn vốn thuộc về một vị thương nhân đi xa. Từ mấy tháng trước, nơi ấy đã đóng cửa im lìm, tường phủ rêu xanh, giàn hoa giấy trước cổng chẳng người chăm sóc.
Cậu từng nghĩ căn nhà ấy sẽ còn bỏ không rất lâu. Vậy mà hôm nay lại có người chuyển đến. Tố Khanh đặt chiếc gáo xuống, vô thức nhìn qua bức tường thấp ngăn cách hai khu vườn. Đúng lúc ấy, một giọng nói trầm ấm vang lên.
- Lê Hoài Chương: "Làm phiền các vị rồi. Những rương sách này xin đặt ở gian phía đông, còn mấy món đồ còn lại cứ tùy ý sắp xếp."
Chiếc gáo trong tay Tố Khanh rơi xuống nền gạch. Cậu đứng sững.
Giọng nói ấy... Dẫu chỉ nghe một lần, cậu cũng chẳng thể nhận nhầm.
Một bóng người áo xanh bước qua cổng nhà bên. Vạt áo lay động trong gió, mái tóc đen được buộc gọn bằng dải lụa sẫm màu. Anh nghiêng đầu nói với người hầu mấy câu, sau đó bất chợt quay sang.
Ánh mắt hai người chạm nhau qua bức tường phủ dây thường xuân. Thời gian dường như ngừng lại.
Hoài Chương thoáng ngẩn người, rồi đôi mắt sáng lên. Nụ cười trên môi anh xuất hiện nhanh đến mức chẳng kịp che giấu.
- Lê Hoài Chương: "Nguyễn công tử?"
Tố Khanh vội cúi đầu, bàn tay siết lấy vạt áo.
- Nguyễn Tố Khanh: "Lê... Lê công tử."
Chỉ hai tiếng gọi tên, vậy mà cậu cảm thấy tim mình đập loạn cả lên.
Hoài Chương bước đến gần bức tường.
- Lê Hoài Chương: "Thật không ngờ lại gặp công tử ở đây. Xem ra lời hẹn ngày ấy, trời cao đã nghe thấy rồi."
Tố Khanh ngước mắt nhìn anh.
- Nguyễn Tố Khanh: "Công tử đến Thiên Trường từ khi nào?"
- Lê Hoài Chương: "Sáng nay. Ta vốn định tìm một nơi thanh tĩnh để ở lại ít lâu, không ngờ vừa bước vào nhà đã gặp được người quen."
Anh ngừng một chút, nụ cười càng thêm sâu.
- Lê Hoài Chương: "Có lẽ phải nói là người ta vẫn luôn muốn gặp."
Tố Khanh cúi đầu thật thấp. Gió xuân lướt qua, thổi mấy cánh hoa lê rơi xuống vai áo cậu.
Hoài Chương nhìn cậu, ánh mắt dịu dàng đến mức khiến người ta khó lòng bình thản.
- Lê Hoài Chương: "Công tử vẫn khỏe chứ?"
- Nguyễn Tố Khanh: "Ta vẫn khỏe. Còn công tử?"
- Lê Hoài Chương: "Nhờ phúc của công tử, mọi việc đều thuận lợi."
- Nguyễn Tố Khanh: "Ta có phúc gì mà công tử phải nhờ?"
- Lê Hoài Chương: "Có chứ."
Hoài Chương đáp rất nhanh.
- Lê Hoài Chương: "Ngày ấy được gặp công tử, ta đã thấy chuyến du xuân ấy không uổng phí."
Tố Khanh chẳng biết phải trả lời thế nào. Cậu chỉ đành cúi xuống nhặt chiếc gáo vừa rơi, nhưng bàn tay luống cuống khiến nước trong chậu sóng sánh, bắn lên cả vạt áo.
Hoài Chương bật cười khẽ.
- Lê Hoài Chương: "Cẩn thận kẻo ướt áo."
- Nguyễn Tố Khanh: "Đa tạ công tử nhắc nhở."
- Lê Hoài Chương: "Nếu công tử không chê, sau này chúng ta có thể thường xuyên gặp nhau. Hai nhà sát vách, đâu cần phải chờ đến tiết Thanh minh mới có dịp chuyện trò."
Tố Khanh mím môi, cố giấu nụ cười.
- Nguyễn Tố Khanh: "Vậy còn phải xem công tử có bận đọc sách hay không."
- Lê Hoài Chương: "Sách thì lúc nào cũng có thể đọc."
Anh nhìn cậu, giọng nói bỗng dịu đi.
- Lê Hoài Chương: "Nhưng người đáng gặp thì chẳng phải lúc nào cũng có thể gặp."
Tố Khanh không nói được lời nào.
Bên ngoài cổng, người hầu đã chuyển gần hết hành lý vào nhà. Hoài Chương đành chắp tay, chuẩn bị trở về sắp xếp.
- Lê Hoài Chương: "Ta còn chút việc phải lo. Hôm khác xin được sang thăm Nguyễn công tử."
- Nguyễn Tố Khanh: "Công tử cứ tự nhiên."
- Lê Hoài Chương: "Vậy ta xin phép."
Anh quay người bước đi.
Tố Khanh đứng bên chậu lan, nhìn theo bóng áo xanh khuất dần sau cánh cổng gỗ. Đến khi chẳng còn nghe thấy tiếng bước chân, cậu mới chậm rãi đưa tay lên ngực. Trái tim vẫn đập nhanh như vừa trải qua một trận chạy dài.
( Nguyễn Tố Khanh: Người ấy thật sự đến rồi. Chẳng lẽ trời cao thương xót, nên mới cho ta gặp lại chàng nhanh đến vậy? )
Cậu cúi xuống, nhặt cánh hoa lê rơi trên vai áo, khóe môi bất giác cong lên.
Một ngày bình thường bỗng trở nên rực rỡ.
Hóa ra, có những niềm vui chẳng cần vàng bạc châu báu, chẳng cần gấm vóc lụa là. Chỉ cần người mình mong nhớ xuất hiện trước mắt, cả một khoảng trời cũng đủ hóa thành xuân.
Tối hôm ấy, Tố Khanh ngồi trước bàn thêu.
Mũi kim xuyên qua tấm lụa trắng, từng đường chỉ xanh dần hiện thành một nhành trúc nhỏ. Thế nhưng, mới thêu được vài mũi, cậu đã dừng lại, ánh mắt vô thức nhìn về phía cửa sổ.
Bên kia bức tường, căn nhà đã sáng đèn. Qua khe cửa chưa khép kín, cậu có thể trông thấy bóng người đang ngồi bên bàn đọc sách.
Hoài Chương đã thay trường sam màu trắng, một tay cầm quyển sách, tay kia thỉnh thoảng lật trang. Ánh đèn vàng phủ lên gương mặt anh, làm nổi bật sống mũi cao và đường nét thanh tú.
Anh đọc sách rất chăm chú. Tố Khanh nhìn một lúc, rồi vội vàng rụt đầu về khi Hoài Chương bất chợt ngẩng lên. Cậu ôm lấy khung thêu, lặng lẽ ngồi xuống.
( Nguyễn Tố Khanh: Chỉ nhìn một chút thôi, chắc chàng sẽ không biết đâu. )
Một lát sau, cậu lại kiễng chân nhìn sang. Lần này, Hoài Chương không đọc sách nữa.
Anh đang đứng bên cửa sổ, tay cầm một chén trà, ánh mắt hướng thẳng về phía cậu. Bốn mắt chạm nhau. Tố Khanh lập tức ngồi thụp xuống. Bên kia, Hoài Chương nhìn bức tường trống không, bật cười.
- Lê Hoài Chương: "Nguyễn công tử, nếu muốn ngắm trăng, hà tất phải trốn như vậy?"
Giọng anh không lớn, nhưng đủ để truyền qua khoảng sân nhỏ. Tố Khanh đỏ bừng mặt.
- Nguyễn Tố Khanh: "Ai... ai ngắm công tử đâu!"
- Lê Hoài Chương: "Ta có nói công tử ngắm ta sao?"
Tố Khanh nghẹn lời. Bên kia vang lên tiếng cười khe khẽ.
- Lê Hoài Chương: "Được rồi, là ta tự đa tình."
Anh ngừng một chút rồi nói tiếp:
- Lê Hoài Chương: "Đêm đã khuya, công tử nghỉ ngơi sớm. Ngày mai trời đẹp, nếu công tử rảnh, chúng ta có thể cùng thưởng trà."
Tố Khanh ngồi sau bức tường, hai tay siết chặt khung thêu.
- Nguyễn Tố Khanh: "Để... để xem đã."
- Lê Hoài Chương: "Vậy ta xin chờ."
Tiếng bước chân xa dần.
Tố Khanh chậm rãi đứng lên, đưa mắt nhìn vầng trăng sáng treo trên mái nhà bên cạnh. Cậu chưa từng nghĩ chỉ một câu hẹn thưởng trà cũng có thể khiến lòng người vui đến thế. Cậu càng không biết rằng, ở bên kia bức tường, Hoài Chương cũng đang nhìn về phía cửa sổ nhà họ Nguyễn.
Anh đặt chén trà xuống, lấy từ trong tay áo ra một mảnh giấy nhỏ. Trên giấy là mấy câu thơ anh viết dở từ ngày du xuân:
"Gặp người một thoáng xuân sang
Tưởng rằng gió thoảng, hóa mang nỗi lòng
Nhà ai ngăn cách bức song
Mà sao một bước đã mong trọn đời."
Hoài Chương nhìn những dòng chữ, khẽ cười.
- Lê Hoài Chương: "Tố Khanh à, lần này ta đã tìm được người rồi."
Ngoài sân, hoa lê vẫn rơi.
Hai mái nhà sát vách, chỉ cách nhau một bức tường thấp. Một người lén nhìn, một người giả vờ chẳng hay. Một người mong được gặp, một người cũng đang đợi...
